Cuối cùng thì bà Khoả của ca đoàn nhà thờ ở thị xã tôi cũng sang Mỹ đoàn tụ với con gái sau khi chôn cất ông chồng tại Việt Nam. Chị em bà Khỏa ngày xưa có tiếng hát rất trong trẻo nên người nào còn ở lại thị xã thì ở hội hát gần như suốt đời.
Điểm đặc biệt của các con chiên là hễ gặp nhau, câu trước câu sau là quẹo vào "xóm đạo" ngay tức khắc. Quẹo vào đương nhiên là nói chuyện ông Cha, chuyện các con chiên ngoan trong đạo, ... Đến chuyện đi rửa tội lén những người sắp chết cũng thuộc phạm trù "sống đạo" và được kể ra như chuyện phải nói.
Chả là ông chồng của bà Khoả này cũng là dân lương, lấy cô Khỏa thì lại "xuất giá tòng thê" nhưng bà mẹ chồng thì không ai theo con dâu tòng cái đạo ... lạ đó cả, trừ phi không còn đường sống nào khác! Bà Khỏa nói: "Khi bà sắp chết, em có rửa tội cho bà nội mấy đứa rồi!" Câu này nghe quen thuộc làm sao! Nó đã trở thành một qui tắc bất thành văn của những con chiên phải làm bổn phận "thiêng liêng" là người "đạo đức" và đầy công trạng đối với nhà thờ.
Bẵng đi một thời gian mấy tháng tôi không liên lạc, lại thêm cũng vì mấy chuyến đi nghỉ hè khá xa. Tuần rồi nhân tìm số điện thoại người bạn khác, lại gặp số của Khỏa, nhớ lại hoàn cảnh Khỏa mới sang đất lạ quê người, e rằng bà bị cảm giác cô đơn và trách móc người đồng hương, nên tôi hỏi thăm lần nữa. Bà Khỏa ở nhà cặp vợ chồng con gái mới cưới nhau. Cả ngày hai đứa đi làm, bà ở nhà một mình đi học tiếng Anh vài giờ mỗi ngày. Bà than: "lớp của em toàn là người Xì với người Hàn gì đâu không hà!". Tôi khuyến khích: "Vậy thì cô có cơ hội thực tập tiếng Anh chứ sao?"
- "Thôi đi, em có mở miệng được đâu. Học tiếng sau quên tiếng trước!"
Tôi hẹn bà lần sau tôi đi phố Việt Nam sẽ rước bà đi theo cho vui. Bỗng nhớ tới vị linh mục mà ngày xưa chúng tôi cùng theo ông đi khắp nơi hát cho các nhà thờ chi nhánh quanh thị xã. Cha rất cứng rắn, nhưng con người ông rất thật thà, tới giờ phút này tôi còn mãi sự mến mộ ngày xưa, mến mộ, chứ không phải hâm mộ. Sau này ông đã già (hơn 90 tuổi) mà vẫn phải "làm lễ" để kiếm tiền sống, và phải nuôi thêm bà bếp và con cái, em út của bà bếp nữa, vì bà bếp "không chồng nhưng nhờ các... chúa thánh thần đến thăm, nên có đàn con, chẳng biết đứa nào là con của ai. May ra chỉ có đương sự mới có thể biết, nhưng cóc thèm nói." Giống hệt chuyện Đức Bà Maria sanh ra Chúa Giê-su vậy. Tôi hỏi thăm: "Cô còn nhớ Cha M. không?"
- Sao không? Em nghe chị Tư của em bên Maryland nói ổng sẽ lại sang Mỹ một chuyến nữa.
- Có biết bà L. không?
Giọng của Khỏa yếu lại đôi chút: - "Có chớ, L. là con ông Ba Mỏng trên kinh Xán. Nó nấu bếp cho Cha M. mà! Ba Mỏng là em gái của dượng Ba Khiêm xóm mình đó. Chị biết, vợ Ba Khiêm là dì của em mà."
Thế rồi Khỏa vội bắt ngang chuyện chị Cảm: "Chị còn nhớ chị Cảm không? Chị ấy làm Hội Đồng Giáo Xứ, mà mỗi lần có ai chết, bà chẳng có tổ chức đọc kinh gì hết!"
- Thế sao bầu người ta lên?
Khỏa ngập ngừng: "Thì đúng ra bây giờ cũng chẳng còn ai! Gia đình bà ấy có thân phụ ngày xưa làm đốc học."
- Vậy thì bầu người ta theo cái danh của ông già người ta, chứ đâu phải chọn người biết đọc kinh phải không?
Khỏa cười đánh lảng.
Nghe Cha M. sắp sang Mỹ lần nữa, tôi gọi cho một người cháu của Cha đang ở Mỹ để hỏi thăm. Sau vài câu chuyện xã giao về sức khỏe, chị Bích than: "Năn nỉ ông ấy sang nữa mà ông ấy không chịu. Tôi sắp phải về thăm ông ấy đây"
Bà Bích tuy ngày xưa không ở hội hát, nhưng sang Mỹ, bà hoạt động hết mình cho nhà thờ. Bà khoe bà làm đủ chuyện, kể cả vũ múa, may quần áo cho các em trong đoàn, hội họp Đạo Binh Đức Mẹ, hội các bà ...(tôi quên tên hội). Hết kể công trong nhà thờ, bà quay sang chuyện Cha Diên đang bị đau sắp chết vì cao máu cao mỡ. Bà ướm lời có lẽ muốn xin tiền tôi:
"Tội nghiệp cha Diện ghê! Gia đình không phải là đạo dòng, thế mà người ta quyết chí đi tu thành linh mục. Cha ấy xoay sở, cất được cái nhà thờ. Xon g rồi Cha bệnh, bây giờ sắp chết. Không biết làm sao vận động giúp tiền gửi ông ấy...."
Định hỏi khó chị ta "Lẽ ra xây nhà thờ cho Chúa, thì Chúa phải quan phòng, đừng để cho cao mỡ cao máu mới phải. - Nếu nói Cha sắp chết sau khi xây nhà thờ thì ai còn tin Chúa!,..." Nhưng thấy bà ấy líu lo như con trẻ, tôi không đành lòng. Trí người ta đến đấy thì thôi, chẳng làm sao được, nói ra người ta chẳng thể hiểu vì nghe không quen tai, càng ghét, tổn thọ tội nghiệp, lấy ai... phụng sự Chúa!