Bữa rồi ngồi lai rai với thằng em chuyện chính trị chính em…. lại nói về Libia - Làm nước nhỏ thiệt khó, nghèo thì khổ, giàu thì bị cướp …. - Tại bác Gaddafi chủ quan, bình thường hóa quan hệ với phương Tây thì phải cảnh giác. Cái đám đó, đồng minh trung thành còn bị đâm thủng lưng! Cứ nhỏ như Thụy Sĩ, nhà nhà đeo súng, người người đi nghĩa vụ thì sợ gì ….. - Xạo cha … TS thanh bình, trung lập chẳng biết chiến tranh là gì, thanh niên chỉ lo đếm tiền chứ … chẳng phải đi nghĩa vụ quân sự như Việt….. - Tầm bậy, tầm bạ …. Thụy Sĩ thoát chiến tranh nhờ trang bị đến tận răng … nanh. Dân TS đi nghĩa vụ quân sự bắt buộc tuốt tuồn tuột. Chú nhớ cái con dao hồi anh mới qua, chú đem ra loè anh không? Bữa đó thằng nào nói cái gì chứ … “quê mùa lạc hậu, cả đời luẩn quẩn cây đa đình làng, đến … dao Thụy Sỹ, đĩ Thái Lan, cũng hổng biết”! Cái con Swiss Army Knife của chú đó! Đấy, con dao của người ta còn nổi tiếng thế huống hồ là quân đội. Quân TS thiện chiến nhất nhì thế giới, dù Napoleon hay Hitler cũng phải nể mặt!!! - Thôi anh, chỉ được cái tự ái dân tộc, đụng đến VN là anh xửng cồ, ai chả biết quân đội nhân dân của anh là … “bộ đội cụ Hồ, cần cù gian khổ, đánh đâu cũng đổ, bốn bể hoan hô”…. TS có đánh nhau bao giờ đâu mà thiện chiến, Napoleon và Hittler cách nhau cả thế kỷ, liên quan gì. - Thằng này, thiệt “ngu lâu khó đào tạo”, uổng công anh bấy lâu ngồi … nhậu với mày. Chuyện TS nó “lâm li bi đát” lắm, để anh kể từ từ cho mà nghe. Muốn có mua áo lụa Hà Đông cho bạn gái thì phải biết thì …. con tằm nó nhả ra tơ….tơ cuốn thành cái cục tròn tròn gọi là là kén…. - Thôi anh, biết em sắp ra sân bay, ngồi đấy mà câu giờ. Cho anh về nghiên cứu, bữa tới kể chuyện lại TS đàng hoàng, nếu không giải thích thoả đáng mấy câu trên thì mời em chai rượu ….“ rửa” mặt. …. hôm nay đã đến hạn trả bài. Kỷ luật, dũng cảm, chuyên nghiệp và xả thân vì ….. tiền Ngày nay, nói đến TS người ta nhắc đến đồng hồ và ngân hàng. Thực ra, từ lúc lập quốc (cuối thế kỷ 13), TS nổi tiếng về một thứ khác ấn tượng hơn nhiều: Reisläufer. Dịch nôm na là lính đánh thuê (“Nho” Mỹ gọi là Swiss mercenaries). Ở đây không phải vài người đánh thuê lẻ tẻ mà nguyên cả trung đoàn, nhiều lúc tới chục ngàn quân, cùng toàn bộ vũ khí và các cấp chỉ huy. Bộ binh TS không phải được thuê làm lính kiểng mà là lính xung kích. Từ thế kỷ 14, lính đánh thuê TS đã tung hoành khắp Châu Âu. Cũng phải nói qua đôi chút về món binh khí “trấn môn gia truyền” của bộ binh TS, thổ ngữ gọi là halberd. Đây là thứ binh khí ….nổi tiếng sát thủ, hình thù quái dị, nửa kích nửa rìu, còn cài thêm móc, vừa chống bộ binh vừa chống kỵ binh, đa năng chẳng kém gì Swiss Army Knife. Nếu như Bá Hiểu Sinh(**) tái sinh, có lẽ halberd cũng ngang cơ với Tiểu Lý Phi Đao trong Binh Khí Phổ! Thời lạc hậu, đánh nhau cận chiến, thua thì tiêu, thắng thì cũng sứt mẻ què quặt, vậy mà dân TS lấy nghề này làm kế sinh nhai vài thế kỷ thì đủ hiểu. Không biết họ có tham tiền hơn hay hiếu chiến hơn các dân tộc khác không, nhưng có thể khẳng định họ không hề ngán chiến tranh, chém giết. Trong vài thế kỷ đầu, lính TS không hề biết chiến bại trên chiến trường (trừ những lúc xô xát nội bộ giữa các cantons với nhau). Chính thức phải đến năm 1515, bộ binh TS mới nếm mùi thất bại ở Marignano, ngoại ô thành Milan. Trong trận này, hơn 20 ngàn lính bộ binh TS tấn công vua Francis I của Pháp. Bên Pháp đông gần 40 ngàn quân (có cả viện binh của Venice), lại còn hợp đồng binh chủng: bộ binh, kỵ binh và pháo binh! Sau 2 ngày giao tranh thần khóc quỷ sầu, thiệt mạng hơn 1 phần 3, bộ binh TS phải rút lui trong trật tự. Thắng bại là chuyện thường của nhà binh, nhưng thua vậy mà không bỏ chạy toán loạn mới xứng mặt Thụy Sỹ. Dù tiền thuê cắt cổ, lính đánh thuê TS vẫn “bán nhanh như bánh canh Trảng Bàng”. Lính TS đánh thuê ở khắp nơi, từ gần đến xa, Pháp, Đức, Áo, Ý, Hà Lan, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha… thậm chí qua cả Anh. Có lúc họ đứng cả 2 bên chiến tuyến như chiến tranh Pháp-Tây Ban Nha. Bên cạnh những đơn vị tham gia chiến tranh ở tuyến trước, lính TS còn được thuê làm cận vệ thân tín cho các hoàng gia (Swiss Guards). Lính TS bảo vệ cho vua Pháp gần 5 thế kỷ. Ngay cả Giáo Hoàng La Mã, dù có tự xưng đại diện cho Chúa "toàn năng" nhưng cũng phải thuê lính TS bao kê cho chắc ăn. Làm cận vệ có vẻ cao sang nhàn hạ nhưng cũng không dễ ăn (nếu dễ thì ai mời TS làm chi cho tốn tiền). Những trang sử bi hùng của Swiss Guards phải kể đến như vụ bảo vệ cho Giáo Hoàng Clement VII chạy chốn ở Rome năm 1527, hoặc tử thủ điện Tuileries ở Paris năm 1792 trong Cách mạng Pháp. Bất chấp bị rơi vào thế tuyệt vọng, đội quân đánh thuê này vẫn ngoan cố như “ngân hàng TS” cho đến khi bị diệt sạch! Phải đến giữa thế kỷ 19, các cantons TS mới thôi ký hợp đồng đi đánh thuê cả làng (trừ Swiss Guards cho Vatican vì … ký hợp đồng dài hạn rồi). Đương nhiên, người TS tiếp tục đi đánh thuê với tư cách cá nhân thì cứ vô tư. Lính Lê Dương Pháp ban đầu cũng dùng Swiss mercenaries là chính. Từ độc lập …. Lúc liên bang TS mới được thành lập (1291), TS cũng bị láng giềng tấn công dăm bảy lần nhưng đều bị họ nghiền “nát như mashed potato”. Sau đó, chẳng có ai muốn chọc đến cái tổ ong lính đánh thuê thiện chiến này nữa.Vả lại ai cũng giữ hòa hảo với TS để khi nguy cấp có thể nhờ vả (nếu có đủ tiền). TS cũng muốn tránh chiến tranh một phần vì muốn giữ job …. làm lính đánh thuê. TS cũng né luôn các liên minh quân sự. Vì ở Châu Âu, nay bạn mai thù là chuyện thường, liên minh quân sự thì trước sau cũng rơi vào vòng xung đột. Trong khi Châu Âu đánh nhau vì sắc tộc, tôn giáo, chính trị, vân vân, đội quân thiện chiến của TS chỉ đánh nhau vì tiền. Hết tiền thì về nhà làm ruộng. Đúng ra thì TS cũng mất độc lập mấy năm, thời sau cách mạng Pháp. Lúc đó, Napoleon có chiếm TS và lập ra một nước Cộng hòa bù nhìn gọi là VNCH …, ý quên Helveti Cộng Hòa (Helvetic Repulic). Dân TS phản đối ra mặt và từ chối tham chiến (chống lại Áo, Nga) để bảo vệ nền … cộng hòa ngoại sinh. Ngán quá, cuối cùng Napoleon phải để cho TS được ung dung tự tại như cũ. Helveti Cộng Hòa tự giải tán sau được đúng 5 năm tồn tại (1798-1803). Còn các trung đoàn bộ binh TS vần tiếp tục chiến đấu cho Napoleon (sau tham gia cả chiến dịch tấn công Nga và Tân Ban Nha) với điều kiện “tiền bạc phân minh, ái tình sòng phẳng”! ….đến trung lập giữa biển lửa Người xưa có câu, trâu bò đánh nhau ruồi muỗi chết, riêng TS thì trâu bò đánh nhau ruồi muỗi mập. Muốn lợi thì trung lập, cái lẽ này nước nhỏ nào cũng hiểu, nhưng ở Châu Âu chỉ có TS làm được mà thôi. TS bảo vệ trung lập của mình bằng sức mạnh! Trong lịch sử hiện đại, cứ nước lớn đánh nhau là TS tổng động viên cả nước. Thế chiến thứ nhất, bên nào cũng gạ gẫm dọa dẫm. Trước thế chiến, TS tổ chức tập trận (năm 1912) mời tất cả các bên đến coi để …. khoe hàng. Em nhỏ nhưng có võ, bác nào ngon thì nhào vô. Thế chiến nổ ra, TS tổng động viên toàn dân, dồn quân về biên giới cả Pháp, Đức và Ý. Các nước tức lắm, thế là tất cả cấm vận TS. Cấm thì cấm, đói khổ còn hơn mất độc lập, tự do. Thế chiến thứ II cũng vậy, TS ra lệnh tổng động viên trong vòng … 1 phút ngay sau khi Đức đánh Balan (chính xác như đồng hồ TS) và kiên quyết trung lập. Sau khi Pháp đầu hàng Đức, TS bị bao vây hoàn toàn bởi phe trục nhưng vẫn không chịu hàng. Có giai thoại thế này, khi đó tướng Đức quốc xã hỏi viên sĩ quan TS rằng “Quân đây đông gấp đôi quân đấy, đây mà tràn qua biên giới thì đâý tính sao?” viên sĩ quan TS trả lời “Thì đây bảo lính, mỗi thằng bắn 2 phát… rồi về nhà”. Trong thực tế, nửa triệu quân TS có thiện chiến thiệt, nhưng về số lượng và vũ khí thì không chơi nổi với Wehrmacht. Biết người biết ta, TS lên giấu hết vàng … vô hang, tập trung gia cố các công sự trên núi. Kế hoạch phòng thủ của TS cũng na ná như của nhà Trần hay Việt Minh trong kháng chiến trống Pháp. Nôm na là nếu bị tấn công thì bỏ các thành phố, rút lên núi, áp dụng 3 chiến thuật: “trường kỳ”, “du kích” và “tiêu thổ”. Hitler cũng lên kế hoạch chi tiết, tên là …. chiến dịch Cây Tùng La Hán (Operation Tannenbaum), định dùng 20 sư đoàn Ý-Đức để tấn công TS, nhưng cuối cùng không thực hiện. Các sĩ quan tham mưu của Đế Chế 3, dù làm “thịt” các nước lớn hơn như Balan và Pháp ngon ơ, cũng phải nể mặt TS. Trong chiến tranh, TS tuyệt nhiên không theo Đồng minh và bị không kích (vô tình và cố ý) từ cả 2 phía. Không quân TS cũng phải bay lên đuổi cả phi cơ của Đức lẫn Mỹ. Ngân hàng TS không phải là nước phát minh ra ngân hàng nhưng ngân hàng TS rất nổi tiếng trên thế giới. Vì tính trung lập và quân đội thiện chiến nên ngân hàng TS rất an toàn. Gửi vô là yên tâm, TS còn tiền còn. Cho dù có có tội phạm quốc gia hay tội phạm quốc tế thì tiền vẫn an toàn. Có lẽ ngân hàng TS vang danh nhờ Louis XVI. Năm 1685, ông ta xóa bỏ chiếu chỉ Nantes, tước “quyền công dân” của dân Tin Lành. Chuyện Tin Lành và Công giáo anh nào phải lên thiên đường, anh nào phải xuống điạ ngục là chuyện hậu sự. Trước mắt phải lo giữ mạng và giữ tiền. Dân Tin Lành ở Pháp, nhanh chân thì chạy qua Anh, Đức, nhanh tay thì chuyển tiền sang TS. Và từ đó “truyền thống” bảo mật ngân hàng TS ra đời. Thế là từ các nhà quý tộc (nay vua mai làm giặc), đến mafia đều đem vàng qua gửi ngân hàng TS. Đến năm 1934, TS phải hiện đại hóa đạo luật này một lần nữa cho chắc ăn (năm 1932, trụ sở ngân hàng TS ở Pháp bị cảnh sát tấn công, tịch thu giấy tờ). Trong thế chiến thứ II, người Do Thái gửi tiền ở TS, Hitler dọa cũng mặc. Sau thế chiến, facists cũng gửi tiền ở TS, tòa án Quốc tế này nọ đòi tới đòi lui cũng kệ! Khỏi phải nói, ngân hàng TS là kẻ thù không đội trời chung với IRS, cơ quan điều tra khét tiếng của Mỹ (hơn hẳn đám No-Such-Agency, Female-Bodies-Inspection và Censored-Information-Agency). Năm 2009, Mỹ kẹt tiền quá, IRS mới dám kiện UBS, ngân hàng lớn nhất TS ra toà. Cuối cùng, hai bên dàn xếp ngoài tòa. Nói theo kiểu nhà binh thì UBS thua trận nhưng không vỡ trận. Tóm lại, công dân Mỹ gửi tiền thì phải khai, còn công dân các nước khác thì hổng sao (tội VK Mỹ, mất một cửa trốn thuế). Thụy Sĩ ngày nay Từ lúc lập quốc cho đến nay, TS vẫn duy trì chế độ nghĩa vụ quân sự bắt buộc. Thanh niên trong độ tuổi, cứ trai tráng là lên đường, không có cái trò “don’t ask, don’t tell” ngớ ngấn như Mỹ. Lính TS hết nghĩa vụ thì đem vũ khí và quân dụng về nhà để “văn ôn võ luyện tại gia”. Với dân số chưa đến 8 triệu, chỉ cần hú một tiếng là TS có ngay hơn 2 triệu tay súng sẳn sàng chiến đấu! Chị em thấy súng đạn đầy nhà cũng ngán, bữa rồi (tháng 2 năm 2011), TS phải trưng cầu dân ý về việc để súng tại gia hay tập trung vào các kho vũ khí cho an toàn. Kết quả là dân TS vẫn quyết định giữ súng tại gia, để tổng động viên cho nhanh khi có chiến tranh. Cẩn thận đến thế là cùng. TS duy trì khoảng 200,000 quân thường trực. Theo thống kê không chính thức thì tỷ lệ quân lính/dân số của TS đứng thứ 2 thế giới, chỉ sau Israel! Nhìn vào lịch sử 60 năm của Israel, từ lúc lập nước đến nay chiến tranh liên tục cần nhiều lính đã đành. Còn TS, hòa bình cả gần 500 năm mà vẫn cần nhiều quân như vậy thì đủ hiểu. Đúng là cẩn tắc vô áy náy. Ngảy nay, TS hiện đại nhưng nề nếp, tổ chức không kém Nhật Bản hay Singapore. Khí hậu TS một ngày cuối năm …. rất mát mẻ, mặc áo lông, đi giầy da, ở khách sạn mà còn phê. Nghĩ tới tổ tiên của người TS sống ngon lành trên những vùng đất khắc nghiệt vào thời kỳ tiền công nghiệp, đã thế còn đâm thuê chém mướn khắp nơi, làm ra những chiếc đồng hồ chính xác đến … từng giây, không khỏi rùng mình ớn lạnh, phục sát mặt tuyết. P.N. Hành Ghi chú: (*): muốn hoà bình hãy chuẩn bị chiến tranh. (thường được hiểu là có nghĩa là hòa bình thông qua sức mạnh, một xã hội mạnh mẽ là ít có khả năng bị tấn công bởi kẻ thù). Câu ngạn ngữ có từ thế kỷ thứ 4 hoặc thứ 5. ở lối vàoTrung tâm văn hóa quân đội ở Madrid (Tây Ban Nha), tại số 13 đường Gran Via (một con đường trung tâm thành phố), có khắc câu chữ Latin "Si vis pacem, para bellum" (https://en.wikipedia.org/wiki/Si_vis_pacem,_para_bellum) (**) nhân vật trong truyện của Cổ Long, chuyên nghiên cứu, sắp hạng các loại vũ khí của cao thủ võ lâm vào Binh Khí Phổ, trong đó Phi Đao của Tiểu Lý Phi Đao Lý Tầm Hoan đứng thứ 3. | ||
Bài học Thụy Sỹ:
si vis pacem, para bellum (*)