Lễ Dựng Bia Đá Bài Hát Nối Vòng Tay Lớn Của Nhạc Sĩ Trịnh Công Sơn

Chiều ngày 22/9 tại vườn hoa Trịnh Công Sơn đã diễn ra lễ khánh thành bia đá khắc bài hát Nối vòng tay lớn của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn do gia đình nhạc sĩ Trịnh Công Sơn phối hợp với Hội Nghiên cứu & Phát triển di sản văn hóa Huế và UBND phường Phú Xuân cùng tổ chức. Được biết, khối đá Thanh Hóa cao khoảng 5m, nặng 21 tấn được các nghệ nhân ở TP.Đà Nẵng thực hiện. Trong buổi lễ, đại diện phát biểu cho UBND phường Phú Xuân là ông Võ Lê Nhật – Bí thư phường, đại diện cho Hội Nghiên cứu & Phát triển di sản văn hóa Huế là NNC Nguyễn Đắc Xuân – Chủ tịch Hội và bà Trịnh Vĩnh Trinh – em gái của cố nhạc sĩ đại diện cho gia đình nhạc sĩ Trịnh Công Sơn. Kết thúc buổi lễ tất cả khách mời đã cùng nhau hát vang bài Nối vòng tay lớn.

Hoài Linh ghi

Bài Hát Nối Vòng Tay Lớn – Di Sản Văn Hóa Lịch Sử Việt Nam

Kính thưa các đồng chí lãnh đạo, quý vị đại biểu, quý thân hữu và toàn thể quý vị có mặt hôm nay,

Trong không khí được Quốc Hội ban hành nghị quyết 175 công nhận Huế là thành phố trực thuộc Trung ương, với nhiệm vụ phát triển mô hình đô thị đặc thù gắn với bảo tồn và phát huy văn hóa di sản. Chúng ta cùng hội tụ nơi đây để chứng kiến và tham dự lễ dựng bia kỷ niệm khắc bài hát “Nối vòng tay lớn” – một tác phẩm lịch sử của cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn. Đây không chỉ là một sự kiện văn hóa, mà còn là dịp để chúng ta cùng tưởng nhớ đến một tâm hồn lớn, một người nghệ sĩ đã cống hiến trọn đời mình cho tình yêu, hòa bình, và khát vọng đoàn kết dân tộc.

Chúng ta hẳn biết “Di sản văn hóa là di sản của các hiện vật vật thể và các thuộc tính phi vật thể của một nhóm hay xã hội được kế thừa từ các thế hệ trước, đã duy trì đến hiện nay” (Wikipedia). Với định nghĩa đó, sự nghiệp âm nhạc của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn là một di sản văn hóa lớn của dân tộc Việt ngang tầm quốc tế như Bob Dylan, John Baez. Đã có hàng chục công trình nghiên cứu trong và ngoài nước khẳng định về di sản văn hóa Trịnh Công Sơn.

Trịnh Công Sơn là người Huế, sự nghiệp âm nhạc của Anh xuất phát và phát triển mạnh mẽ ở Huế trước khi lan tỏa ra toàn quốc và thế giới. Do đó khi những người cùng thế hệ với nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, đã cùng khóc cười theo mệnh nước với Anh và các thế hệ đàn em ở Huế được nhà nước cho thành lập Hội Nghiên cứu và Phát triển Di sản văn hóa Huế, Hội đã nghĩ ngay đến sự nghiệp âm nhạc của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn ở Huế, nghĩ ngay đến triết lý của đời anh.

Muốn biết triết lý của Trịnh Công Sơn phải khảo sát đời sống, hoạt động xã hội, phong cách và lý tưởng của Trịnh Công Sơn thể hiện trong đời sống của Anh, trong sự nghiệp âm nhạc của Anh.

- Trịnh Công Sơn rất kính thương mẹ, thương em, thương quý bà con xa gần;
- Thích uống rượu với bạn bè, sống chan hòa với mọi người, không phân biệt vùng miền, sang hèn, người trong nước hay người nước ngoài;
- Không tranh chấp, không kiêu ngạo, luôn bao dung, thủy chung với bạn bè, Anh “thôi kệ” với người bạn phản bội Anh. Trịnh Công Sơn vẫn yêu những người tình đã bỏ anh đi.
-“từng người tình bỏ ta đi như những giòng sông nhỏ....”
- “hai mươi năm xin trả nợ người, trả nợ một đời em đã phụ tôi...”
- Trịnh Công Sơn theo Phật giáo từ nhỏ, tuổi trưởng thành thích triết học Hiện sinh (Existentialisme);
- Sống với lý tưởng xem trọng tình người “Sống trong đời sống cần có một tấm lòng”; Anh chống chiến tranh, vận động hòa bình không thua gì Bob Dylan, John Baez trên thế giới;
- Trung thực (bảo vệ văn học miền Nam), dám nói lên ý nghĩ của mình (Gia tài của mẹ), can đảm (Lời kêu gọi trên Radio SG trưa 30-4-1975);
- Trong bất cứ hoàn cảnh nào Anh cũng không trốn chạy khỏi đất nước, trước sau như một;
- Trịnh Công Sơn một nghệ sĩ Việt Nam nhưng gần gũi với thế giới. Triết lý tình người, xem trọng con người (nhân bản) của Anh không những Việt Nam đang phấn đấu thực hiện mà nhiều dân tộc trên thế giới cũng đang hướng đến.
- Trịnh Công Sơn tự học nhạc, âm nhạc của Trịnh Công Sơn phát ra từ trái tim, từ tâm hồn của Anh, tức là từ tình người trong Anh nên khi lời ca được dịch sang tiếng Anh thì bất cứ người nào từ Đông sang Tây cũng đều có thể hát được và thích hát.

Sau khi khảo sát thực tế, tìm hiểu qua tác phẩm, tranh thủ ý kiến của các bậc thức giả, đặc biệt với những thân hữu thời Anh còn tại thế cho thấy bài hát Nối Vòng Tay Lớn của Anh thể hiện triết lý, tính cách và hoàn cảnh lịch sử mà Anh đã sống qua và còn để lại cho mai sau.

Nhạc bản Nối Vòng Tay Lớn được xuất bản trong tập Kinh Việt Nam của Trịnh Công Sơn, do Đinh Cường vẽ bìa, Bửu Chỉ minh họa, Nhân Bản xuất bản năm 1970. Trong đoạn mở đầu do Trịnh Công Sơn viết từ năm 1968 như sau:

“Kinh Việt Nam là những tiếng kêu thương thống thiết, khởi từ một thực trạng máu xương. Kinh Việt Nam cũng là lòng mơ ước về một rạng đông cho đêm tối dài lâu này. Những bài ca được viết từ những hân hoan lắng nghe được trong lòng người. Ðó là nỗi hân hoan của đám đông chờ mong ngày hồi sinh.”

Nối Vòng Tay Lớn được hát lần đầu tiên vào lúc nào? Ở đâu?

Anh Đoàn Nhuận – nguyên Phó trưởng Ban Pháp chế Hội đồng nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế, xuất thân Chủ tịch Hội đồng sinh viên Liên khoa viện Đại học Huế (1973) với tư cách là người trong cuộc đã viết trên báo Đại Biểu Nhân Dân (online) cho biết:

“Tháng 4-1970, phong trào đấu tranh chống Mỹ - Thiệu của thanh niên, sinh viên, học sinh miền Nam đang ở vào thời điểm cao trào. Trong những tháng ngày sôi động đó, vào ngày 20-4-1970, bạn tôi là Nguyễn Văn Anh bí mật thông báo: “Chuẩn bị đi dự cuộc trại do thầy Ngô Kha và nhạc sĩ Trịnh Công Sơn tổ chức vào sáng sớm 25-4 tại Tân Mỹ, Thuận An”. Vốn là một trưởng lớp kỳ cựu, hoạt động trại là một trong các sở thích của tôi, lại được tham dự trại do thầy Ngô Kha tổ chức là một vinh dự lớn, tôi hưởng ứng ngay.

Đúng 7 giờ sáng hôm ấy, tại khu rừng dương liễu cổ thụ thuộc thôn Tân Mỹ, xã Phú Thuận, cuộc trại chính thức được bắt đầu. Thầy Ngô Kha phát biểu khai mạc trại. Nội dung phát biểu có mấy ý chính: Chúng ta, tôi và các anh, chị đều mang trong tim bầu nhiệt huyết với tình yêu thương nồng nàn Tổ quốc mình, đồng bào mình, với nỗi căm hờn kẻ gây nên chiến tranh, chia cắt, hận thù ... Tất cả chúng ta cùng nắm tay nhau đoàn kết để đấu tranh cho một ngày mai hoà bình, thống nhất, độc lập, tự do, no ấm. Với tinh thần ấy, cuộc trại hôm nay của chúng ta lấy tên Trại Nối vòng tay lớn. Trại ca là bài Nối vòng tay lớn do nhạc sĩ Trịnh Công Sơn vừa sáng tác.

Gương mặt trầm tĩnh, ánh mắt rực sáng và sâu lắng, nhạc sĩ Trịnh Công Sơn nâng cây guitar lên ngực, dạo mấy nốt nhạc rồi hạ đàn xuống, anh nhỏ nhẹ nói: Chúng ta cùng nhau tập và hát bài Nối vòng tay lớn. Trước hết tôi hát hai lần bài hát này để anh chị nghe. Anh say sưa hát: “Rừng núi dang tay nối liền biển xa, ta đi vòng tay lớn mãi để nối sơn hà. Mặt đất bao la anh em ta về gặp nhau mừng như bão cát quay cuồng. Trời rộng bàn tay ta nắm nối tròn một vòng Việt Nam. Cờ nối gió đêm vui nối ngày, dòng máu nối con tim đồng loại dựng tình người trong ngày mới. Thành phố nối thôn xa vời vợi, người chết nối linh thiêng vào đời và nụ cười nối trên môi…” .

Anh Đoàn Nhuận và nhiều thành viên trong Phong trào Đô thị cho biết thêm: Từ sau ngày 24-4-1970 ở Hội trại Tân Mỹ Thuận An, bài Nối Vòng Tay Lớn được đồng ca trong tất cả các cuộc gặp mặt, hội họp, hội thảo của tuổi trẻ các đô thị miền Nam.

Với giai điệu hùng tráng tươi mát, lời bài hát là một hành trình dài đi từ Bắc vô Nam, đi từ rừng núi đến biển khơi, từ thành phố cho đến thôn xa hẻo lánh, rồi lại từ quê nghèo lên tới phố lớn,…cứ vậy mà đi. Đi để từng bàn tay nắm lại nối thành một vòng tay, để nhiều vòng tay nối lại thành một khối thống nhất mang tên Việt Nam. Và, để những nụ cười cứ tiếp nối mãi trên môi của tất cả con dân đất Việt.

Bài hát là niềm tin và khát vọng của dân tộc. Sau 90 năm đấu tranh giải phóng và thống nhất đất nước (1885-1975), đúng 3h chiều 30-4-1975, Đài phát thanh Sài Gòn vang lên lời kêu gọi Nối vòng tay lớn của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn:

“Tôi, nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, rất vui mừng và cảm động gặp và nói chuyện với tất cả các anh em nghệ sĩ ở Miền Nam Việt Nam này. Hôm nay là cái ngày mơ ước của tất cả chúng ta, đó là ngày mà chúng ta giải phóng hoàn toàn tất cả đất nước Việt Nam này cũng như những điều mơ ước (của) các bạn bấy lâu là độc lập, tự do, và thống nhất (thì) hôm nay chúng ta đã đạt được những kết quả đó… Tôi xin hát một bài…” .

Rồi tác giả hát bài Nối Vòng Tay Lớn. Bài hát của tuổi trẻ các đô thị miền Nam trở thành bài hát của dân tộc Việt.

Do đó, sau ngày đất nước thống nhất xây dựng hòa bình bài hát Nối Vòng Tay Lớn được đưa vào sách giáo khoa Âm nhạc và Mỹ thuật lớp 9.

Cụ thể, ở phần Âm nhạc, tiết 8 thuộc bài 3 có nội dung học hát bài “Nối vòng tay lớn”, nhạc và lời của Trịnh Công Sơn.

Sách giáo khoa ghi nhận rất rõ dưới bài hát: “Bài hát Nối vòng tay lớn của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn là tiếng nói tình cảm của những người Việt Nam yêu nước, mong muốn cùng nắm tay, kề vai sát cánh bên nhau để tạo dựng cuộc sống yên vui, thanh bình vươn tới mục tiêu cao cả vì một đất nước Việt Nam thống nhất, độc lập, hòa bình, hạnh phúc”.

Ngoài việc yêu cầu học sinh tập hát đúng giai điệu và học thuộc lời ca bài Nối Vòng Tay Lớn, sách cũng đưa ra bài tập phát biểu cảm nghĩ của mình sau khi học bài hát này và kể tên những bài hát của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn mà em biết.

Như thế, ngoài Quốc ca, các thế hệ tuổi trẻ Việt Nam có ăn học ngày nay đều đã thuộc Nối Vòng Tay Lớn .

Qua Internet, người ta theo dõi trong vòng hai năm (2015-2016), Nối Vòng Tay Lớn đã được trình diễn trên 15 sân khấu và chương trình truyền hình lớn ví dụ như Tự hào Tổ quốc tôi, Giai điệu tự hào, Mùa xuân đầu tiên... và trong các gameshow như Học viện ngôi sao, Nhân tố bí ẩn... .

Theo thống kê nhanh, ca khúc Nối Vòng Tay Lớn từng được biểu diễn bởi khoảng 60 ca sĩ và nhóm nhạc. Có thể kể tới Khánh Ly, Cẩm Vân, Thanh Lam, Mỹ Linh, Việt Hoàn, Đan Trường, Mỹ Tâm, Trần Lập, hay các nghệ sĩ trẻ như Phương Vy, Thảo Trang, Anh Khoa, Hồ Quang Hiếu,...

Nối Vòng Tay Lớn đạt kỷ lục hàng nghìn người hát - VnExpress ...

Bài Nối Vòng Tay Lớn đã được Richard Fuller, một người Mỹ, dịch ra tiếng Anh với tên gọi Great Circle Of Vietnam. Ông cũng là người đầu tiên chuyển ngữ những ca khúc của Trịnh Công Sơn như: Diễm xưa, Người con gái Việt Nam da vàng, Ca dao mẹ…
Bài hát đã được cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama nhắc tới trong bài phát biểu trước giới trẻ Việt Nam trong chuyến thăm vào tháng 5-2016:

"Chúng tôi vô cùng lạc quan vào tương lai quan hệ hai nước. Niềm tin của tôi chính là tin vào tình hữu nghị của chúng ta. Như Trịnh Công Sơn đã viết trong bài Nối vòng tay lớn".

Đầu tháng 3-2018, Hạm đội 7 của Hoa Kỳ đến Đà Nẵng. Ban nhạc của Hạm đội đã có màn trình diễn sôi nổi với hàng vạn thanh niên sinh viên học sinh thành phố biển ca khúc Nối Vòng Tay Lớn vào tối 5-3-2018. Ca sĩ hải quân Emily Kershaw là người hát chính. Robert Booker, một thành viên ban nhạc, nói với BBC Tiếng Việt: "Hôm nay tới Việt Nam có rất nhiều thủy thủ giao lưu với người dân, học sinh. Và lúc này hướng tới tương lai là điều chúng tôi quan tâm." (9)

Bài hát là chiếc cầu ngoại giao nói lên ý nguyện chuyển đối đầu thành đối tác của hai dân tộc Mỹ Việt.

Thông điệp thương yêu của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn – Làng Mai
Chúng ta hãy cùng hát với nhau bài “Nối vòng tay lớn” để tưới tẩm hạt giống của tình huynh đệ, của hy vọng và của tình thương yêu trong ta.

Nối Vòng Tay Lớn ra đời trong Phong trào đấu tranh yêu nước của tuổi trẻ các đô thị miền Nam Việt Nam trước năm 1975. Bài hát thể hiện niềm tự hào, khí phách, quyết tâm, tin tưởng vào sức mạnh đoàn kết của dân tộc. Bài hát nhập vào hồn thiêng sông núi kêu gọi thương yêu nhau, đoàn kết vui mừng ngày thống nhất đất nước sau chín mươi năm (1885-1975) đấu tranh hy sinh núi xương sông máu của dân tộc. Lãnh thổ đã được thống nhất, tiếp tục kêu gọi đoàn kết xóa bỏ hận thù để thống nhất lòng người, thể hiện tính nhân văn của Phật giáo. Khát vọng nhân văn đó không những có giá trị đối với dân tộc, với các nước bạn mà còn là cái cầu giúp cho kẻ thù chuyển đổi thành bạn (Mỹ-Việt), những kẻ được xem là bạn cũng phải đắn đo khi muốn trở mặt chuyển hóa thành thù. Bài hát ra đời ở Huế - nơi kết tụ hai nền văn hóa Việt Chăm, nơi Quang Trung lấp sông Gianh nối xứ Đàng Trong với xứ Đàng Ngoài và cũng là nơi vua Gia Long thống nhất Việt Nam từ Lạng Sơn xuống đến tận mũi Cà Mau. Bài hát cất lên vang vọng sự tin tưởng, hân hoan, nhưng kết thúc chưa phải là hết mà bắt đầu trở lại và cứ thế. Cái chất Huế đọng lại trong bài hát này, đúng như UNESCO đã gọi “Huế luôn luôn mới”. Tiếng Pháp dịch mấy từ này thành “Hué Toujours Recommencé”- “Huế luôn luôn bắt đầu trở lại”. Hiện nay Huế đang được bắt đầu trở lại mạnh mẽ như chưa từng có.

Qua khảo sát, nghiên cứu chúng tôi thấy ngoài bài Quốc ca của Văn Cao, trong lịch sử Việt Nam chưa từng có một bài hát nào trẻ trung, can đảm vượt lên trên mọi biến động của lịch sử, thấm đậm tình tự dân tộc, gắn bó với hiện tại và niềm hy vọng của tương lai.

Bài hát Nối Vòng Tay Lớn – dấu tích anh hùng của thời đã qua, làm trẻ lại thời hiện tại và tràn đầy hứa hẹn trong tương lai. Người người sẽ đến Huế hát Nối Vòng Tay Lớn với Trịnh Công Sơn giữ nóng tình yêu đất nước.

“Theo ChatGPT: Bài hát “Nối vòng tay lớn” của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn có giá trị lịch sử cả ở cấp độ quốc gia lẫn quốc tế, vì nó gắn liền với những biến cố trọng đại của Việt Nam, đồng thời mang ý nghĩa phổ quát về hòa bình và đoàn kết nhân loại.

1. Giá trị lịch sử quốc gia - Biểu tượng thống nhất dân tộc:

“Nối vòng tay lớn” ra đời cuối thập niên 1960, trong bối cảnh đất nước bị chia cắt hai miền. Ca từ mang khát vọng hòa hợp Bắc – Nam, xóa bỏ chia rẽ, trở thành một trong những ca khúc tiêu biểu của tinh thần hòa giải dân tộc.

Bài ca của ngày non sông liền một dải:
Nhiều tài liệu cho biết ngay sau ngày 30/4/1975, bài hát này đã vang lên tại Đài phát thanh Sài Gòn, như một dấu mốc lịch sử – biểu tượng cho sự kiện đất nước thống nhất.

Giá trị tinh thần lâu dài:

Trải qua gần nửa thế kỷ, “Nối vòng tay lớn” vẫn được hát trong những dịp lễ lớn, sự kiện cộng đồng, các chương trình hòa nhạc, thể hiện tinh thần đoàn kết, hòa bình, vượt qua quá khứ hướng tới tương lai.

2. Giá trị quốc tế - Thông điệp hòa bình mang tính toàn cầu:

Không chỉ dành cho Việt Nam, ca khúc còn truyền tải thông điệp xóa bỏ chia rẽ, nối kết tình người, mở rộng vòng tay nhân loại. Đây là thông điệp chung của cả thế giới sau những thập niên chiến tranh.

Được trình diễn ở nhiều quốc gia:

“Nối vòng tay lớn” đã vang lên trong nhiều chương trình quốc tế, các buổi hòa nhạc vì hòa bình và giao lưu văn hóa, trở thành nhịp cầu kết nối bạn bè năm châu với Việt Nam.

Góp phần định vị Trịnh Công Sơn trong dòng chảy âm nhạc thế giới:

Trịnh Công Sơn được UNESCO và nhiều học giả quốc tế đánh giá là “Bob Dylan của Việt Nam”. Trong gia tài đó, “Nối vòng tay lớn” là một trong những ca khúc có sức vang xa nhất, gắn liền với hình ảnh Việt Nam yêu chuộng hòa bình.

Ở tầm quốc gia, “Nối vòng tay lớn” là bản nhạc lịch sử gắn với ngày đất nước thống nhất, trở thành biểu tượng của hòa hợp dân tộc.

Ở tầm quốc tế, bài hát vượt ra khỏi biên giới, trở thành thông điệp nhân văn về tình đoàn kết, xóa bỏ hận thù, xây dựng hòa bình, có giá trị bền vững trong kho tàng âm nhạc nhân loại.”

***

Huế là quê hương của Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn. Người dân Huế chung tay góp sức cùng với Hội Nghiên cứu và Phát triển di sản văn hóa Huế khắc lên bia đá di sản văn hóa lịch sử Nối vòng tay lớn lên tấm bia đá này.

Thay mặt Hội, chúng tôi xin:

Cảm ơn các nhà hảo tâm đã chia sẻ kinh phí.
Cảm ơn gia đình nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã ký hợp đồng thực hiện và giúp theo dõi quá trình tạo tác nên tấm bia.
Cảm ơn Cơ sở đá Mỹ nghệ Hoàng Long đã cẩn trọng khắc đá bút tích của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn một cách chính xác và mỹ thuật.
Cảm ơn thành phố Huế đã cho phép dựng bia di sản Nối vòng tay lớn trong Công viên Trịnh Công Sơn này.
Và bây giờ những người có mặt hôm nay hân hạnh thay mặt cho người Việt Nam cùng với nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đồng ca di sản Nối vòng tay lớn.

Các bạn có thể hát Nối vòng tay lớn với tác giả qua những địa chỉ sau đây trên điện thoại thông minh:

https://www.youtube.com/watch?v=gMMI0hLDjtE
https://www.youtube.com/watch?v=wDiK3tio8uM
https://www.youtube.com/watch?v=fIzOSmFaxOI
https://www.youtube.com/watch?v=ksTJD3NX5lg
https://www.youtube.com/watch?v=toO1Bq3wDRo...

Nguyễn Đắc Xuân

Nguồn: FB Nguyễn Đắc Xuân ngày 22 tháng 9, 2025

___________

Xem thêm:

_ Thanh Niên: Dựng bia Nối vòng tay lớn tại công viên Trịnh Công Sơn ở Huế