Lời nói đầu: Những ai thuộc thế hệ được hay bị sinh ra và lớn lên trong chiến tranh Việt Nam đều nhớ đến tháng tư với một ý nghĩa và niềm suy tư riêng. Ngoài những ý nghĩa "thống nhất đất nước", "chống ngoại xâm" rất rõ rệt cho khái niệm dân tộc và tổ quốc Việt Nam, "tháng tư" còn những vết thương chưa lành ít nhất là ở một số người nơi hải ngoại. Qua nhiều nghiên cứu của các tác giả có bài viết ghi lại trong sachhiem.net, người ta được biết có một số người tìm cách nuôi dưỡng những vết thương này không cho làm da non. Lý do có thể do cả hai nguyên nhân: xoa dịu một số mặc cảm trong giai cấp chính trị xã hội cũ, hoặc là để nung nấu một ý chí phục thù (trong mộng tưởng và trên bàn keyboard). Có đáng hay không, xin miễn bàn. Chỉ vì "tháng tư" được nhắc mãi từ tháng ba, đó là lý do cho lịch tháng tư của Chiến Tranh Việt Nam sau đây. (Lý Thái)
Tháng 4/1963 Cố vấn Mỹ đưa ra chương trình Chiêu Hồi nhằm kêu gọi VC trở lại ủng hộ chính phủ VNCH
Tháng 4-6, 1964 Hai chiến hạm Hoa kỳ đến duyên hải Việt Nam ngay sau khi Bắc Việt xâm phạm biên giới Lào.
Ngày 6-8/4/1965 Tổng Thống Johnson ra lệnh lục quân Hoa kỳ hành quân. Ngày hôm sau, ông lại đề nghị với Bắc Việt viện trợ để vãn hồi hoa bình. Bắc Việt từ chối.
Ngày 17/4/1965 Sinh viên ủng hộ đảng "Xã Hội Dân Chủ" tổ chức cuộc tập hợp vĩ đại chống chiến tranh ở Washington, D.C.
Ngày 24/4/1967 Hoa kỳ không kích các phi trường miền Bắc, làm tổn hại nặng nề các phi đạo và các cơ sở. Cho đến cuối năm, chỉ còn lại có căn cứ cho máy bay Mig của Bắc Việt, ngoài ra tất cả đều bị thiệt hại.
Ngày 8/4/1968 Quân Lực Hoa kỳ trong chiến dịch Pegasus cuối cùng đã chiếm lại đường số 9, chấm dứt cuộc bao vây Khe Sanh. Một trận chiến 77 ngày, cho đến thời điểm này, Khe Sanh đã là một trận đánh độc nhất và lớn nhất trong chiến tranh Việt Nam. Ước lượng chính thức về số tử vong của quân đội miền Bắc chỉ có trên một ngàn 6 trăm (1,600), với hai sư đoàn hoàn toàn bị hủy diệt. Nhưng có lẽ hàng ngàn người hơn con số đó cũng bị thiệt mạng vì bom do quân lực Mỹ bỏ xuống.
Ngày 5-6/4/1969 - Cuộc biểu tình lớn chống chiến tranh trong những tháng đầu tiên của nhiệm kỳ Tổng Thống Hoa kỳ Nixon
Ngày 9/4/1969 - 300 sinh viên chống chiến tranh ở Harvard University vây kín tòa nhà quản trị hành chánh, đẩy 8 ông khoa trưởng, vào bên trong và khóa chặt văn phòng.
Ngày 30/4/1969 - Quân đội Hoa kỳ ở VN lên đến 543,400 (543 nghìn 400). Tính đến ngày này, có đến 33,641 quân nhân Hoa kỳ tử trận, con số lớn hơn chiến tranh Đại Hàn.
Ngày 20/4/1970 - Trong một bài diễn văn trên đài truyền hình Tổng Thống Hoa kỳ President Nixon tuyên bố rút thêm 150 ngàn quân trong vòng 12 tháng kế tiếp, còn lại 284,000 (284 ngàn) quân đội Hoa kỳ
Ngày 1/4/1971 - Dự Luật về quân dịch - Sự triễn hạn 2 năm quân dịch đã được Quốc hội thông qua (với tỉ lệ 239-99)
Ngày 7/4/1971 - Trong một bài diễn văn, tổng thống Hoa kỳ Nixon tuyên bố rằng về việc chọn ngày rút quân sẽ vì ích lợi ích của bên địch chứ không phải "cho chúng ta".
Ngày 18/4/1971 - Có 2 ngàn 3 trăm (2,300) cựu chiến binh chiến tranh Việt Nam đến Washington DC (thủ đô Hoa Thịnh Đốn) tham dự chiến dịch Dewey Canyon III, "một cuộc xâm nhập quân sự vào quốc hội". Dẫn đầu bởi những cựu chiến binh chống chiến tranh Việt Nam, họ cắm trại trong thương xá cách tòa nhà Quốc Hội 1/4 mile (dặm Anh), liệng các quân phù, mề đay vào chân tượng John Mashall chủ tịch Tối Cao Pháp Viện.
Ngày 19/4/1971 - Cựu Chiến Binh Hoa kỳ đã tham chiến ở Việt Nam bắt đầu tuần lễ chống chiến tranh trên toàn quốc.
Ngày 24/4/1971 - Một cuộc biểu tình khác ở Thủ Đô Washington đã thu hút gần 200,000 (hai trăm ngàn) người tham dự. Nhóm xưng là "Mayday Tribe" (Mayday là tiếng kêu cứu khi có chuyện nguy cấp) tổ chức cuộc chống đối kéo dài 10 ngày bao gồm cả kêu gọi ngưng việc các công sở liên bang ở thủ đô Wasshington DC
Ngày 29/4/1971 - Tính đến nay đã có khoảng 45 ngàn quân Hoa kỳ tủ trận trong chiến tranh Việt Nam.
Ngày 30/4/1971 - Đơn vị Thủy quân lục chiến cuối cùng của Hoa kỳ rời khỏi Việt Nam.
Ngày 1/4/1972 - Bắc Việt tiến vào thành phố Huế, nơi sư đoàn VNCH và Thủy Quân Lục Chiến Mỹ bảo vệ. Nhưng vào ngày 9 tháng 4, quân đội Bắc VIệt Bị bắt buộc phải ngưng tấn công.
Ngày 2/4/1972 - Để đáp ứng cuộc tấn công vào mùa lễ Phục Sinh, Tổng Thống Nixon ra lệnh cho hạm đội số 7 Hoa Kỳ không kích và hải kích vào quân đội Bắc Việt quanh vùng phi quân sự.
Ngày 4/4/1972 - Để đáp ứng mạnh hơn cho vụ tấn công vào mùa lễ Phục Sinh, Tổng Thống Nixon ra chiến dịch bỏ bom hàng loạt nhắm vào tất cả những nơi quân đội Bắc Việt xâm lăng vào miền Nam, song song với việc không kích bom B-52 vào miền Bắc. Nixon tuyên bố kín rằng "Tụi chó đẻ chưa bao giờ bị ăn bom nhiều như chúng ta đang bỏ bây giờ!"
Ngày 10/4/1972 - Hoa kỳ gia tăng sử dụng B-52 bỏ bom lãnh thổ Bắc Việt rộng đến 145 dặm Anh.
Ngày 12/4/1972 - Cuộc tấn công mùa Phục Sinh của quân đội Bắc Việt vào miền trung của Nam Việt Nam bắt đầu ở Kontum. Nếu cuộc tấn công này thành công thì miền Nam sẽ bị chia cắt ra làm hai. (còn tiếp...)
Ngày 13/4/1972 - Sử dụng thiết giáp để tấn công, quân đội mền Bắc cố gắng nắm quyền kiểm soát phía bắc của thành phố. Nhưng có 4 ngàn quân miền Nam bảo vệ thành phố nhờ có không lực yểm trợ, quân miền Nam đã phản công dử dội. Oanh tạc cơ B-52 của Hoa kỳ cũng giúp cho cuộc phản công này. Một tháng sau, bộ đội Bắc Việt chịu không nổi phải rút lui. Dân Huế trốn khỏi thành phố để tránh sự tấn công của Bắc Việt
Ngày 15/4/1972 - Hà Nội và Hải Phòng bị Hoa Kỳ oanh kích.
Ngày 15-20/4/1972 - Tại Mỹ, phong trào biểu tình phản đối việc bỏ bom Bắc Việt sôi nổi.
Ngày 19/4/1972 - Quân đội Bắc Việt tấn công An Lộc.
Ngày 27/4/1972 - Hòa đàm Paris tái nhóm. Hai tuần sau cuộc tấn công đầu tiên, Bắc Việt lại tấn công vào thành phố Quảng Trị. Sư đoàn miền Nam trấn thủ ở đó phải rút lui.
Ngày 29/4/1972 - Quân đội Bắc Việt lấy Đông Hà, và ngày 01 tháng năm, lấy thành phố Quảng Trị.
Ngày 30/4/1972 - Quân đội Mỹ còn lại 69 ngàn.
Ngày 27/4/1972 - Hòa Đàm Paris tiếp tục
Ngày 29/4/1972 - Quân Đội Bắc Việt chiếm Đông Hà.
Tháng 4/1973 - Tổng Thống Nixon và Tổng Thống NVThiệu họp tại thành phố San Clemente, California. Tổng Thống Nixon lập lại lời hứa kín trước đây là sẽ dùng quân sự can thiệp nếu Bắc Việt vi phạm hiệp ước ngưng chiến.
Ngày 30/4/1973 - Vụ xì căng đan Watergate đưa đến việc những cố vấn tối cao của Nixon, H.R. Haldeman và John Ehrlichman, từ chức.
Ngày 9/4/1975 - Bắc Việt bao vây Xuân Lộc, cách Sài gòn 38 dặm. Bốn chục ngàn lính Bắc Việt tấn công thành phố, và lần đầu tiên gặp sự kháng cự mãnh liệt của quân đội miền Nam.
Ngày 20/4/1975, Đại-sứ Mỹ Graham Martin gặp Tổng Thống Thiệu, gây áp lực đòi ông phải từ chức vì tình hình hết sức nghiêm trọng và ông Thiệu không thể thương thuyết được với người Cộng Sản.
Ngày 21/4/1975, Tổng Thống Thiệu lên đài truyên hình nói chuyện trong 90 phút với dân chúng miền Nam và tuyên bố từ chức trong đôi mắt đẫm lệ, và niềm cay đắng. Ông đọc lá thư của Tổng Thống Nixon gửi cho ông hồi năm 1972 trong đó Tổng Thống Nixon hứa sẽ có hành động trả đũa mãnh liệt nếu miền Nam bị đe dọa. Ông Thiệu lên án Thỏa Hiệp Paris, lên án ông Henry Kissinger, lên án "Hoa Kỳ đã không thi hành lời hứa trên đây. Thật là bất nhân. Thật là bất tín. Thật là vô trách nhiệm." Rồi nhờ có CIA giúp đỡ, ông lên đường đi sống lưu vong ở Đài Loan.
Ngày 22/4/1975, Xuân Lộc thất thủ sau hai tuần lễ cầm cự của Sư Đoàn 18 làm cho Quân Đội miền Bắc tổn thất tới 5 ngàn người và khiến cho chiến dịch Hồ Chí Minh phải chậm lại hai tuần.
Ngày 23/4/1975, 100 ngàn quân lính miền Bắc tiến vào Sàigòn, ở đây bây giờ tràn ngập những người tị nạn. Cùng ngày hôm đó, Tổng Thống Nixon nói chuyện tại Đại Học Tulane, rằng cuộc chiến Việt Nam mà nước Mỹ hằng quan tâm bây giờ đã chấm dứt.”
Ngày 27/4/1975: Sàigòn bị bao vây, 30 ngàn quân lính miền Nam ở trong thành phố này nhưng không có người chỉ huy. Quân Đội Miền Bắc bắn hỏa tiễn (tên lửa) vào các khu dân sự trong trung tâm thành phố, khắp nơi trong thành phố trở nên hỗn loạn, quân lưu manh nhào ra cướp giật hôi của.
Ngày 28/4/1975: Tướng “trung lập” Minh “cồ” trở thành tân tổng thổng thống của miền Nam và kêu gọi ngưng bắn.
Ngày 29/4/1975: Quân Đội miền Bắc t pháo kích vào căn cứ không quân Tân Sơn Nhứt ở Sàigòn, có hai Thủy Quân Lục Chiến Mỹ thiệt mạng ở cổng vào. Tình trạng càng trở nên tồi tệ khi nhiều dân miền Nam quay ra ăn cướp và hôi của. Lúc đó, Tổng Thống Ford ra lệnh cuộc Hành Quân Gió Thường (Frequent Wind) bắt đầu bằng “mật hiệu” bản nhạc “Noel Trắng” được truyền thanh qua băng tần đã được báo trước, khi đó trực thăng di tản 7000 người Mỹ và dân miền Nam ra khỏi Sàigòn
Tại Tân Sơn Nhứt, dân chúng như điên cuồng tràn vào các trực thăng. Lúc đó cuộc di tản chuyển sang Tòa Đại Sứ Mỹ. Tại đây, có Lính Thủy Quân Lục Chiến Mỹ canh gác. Nhưng quang cảnh cũng trở nên tồi tệ khi mà hàng ngàn dân chúng cố gắng tràn vào trong Tòa Tòa Đại Sứ.
Ba chiếc hàng không mẫu hạm chờ đội ở ngoài khơi Việt Nam để lo tiếp nhận những người Mỹ và dân miền Nam. Nhiều phi công của Không Quân miền Nam lái trực thăng Mỹ cũng bay tới đáp xuống các hàng không mẫu hạm này. Những chiếc trực thăng này phài đẩy xuống biển để lấy chỗ cho những chiếc khác tới. Đoạn phim chiếu nhũng chiếc trực thăng trị giá 250 ngàn Mỹ kim bị đẩy xuống biển trở thành hình ảnh của việc chấm dứt chíến tranh ở Việt Nam.
Ngày 30/4/1975, Mười người lính Thủy Quân Lục Chiến, những người Mỹ cuối cùng, từ Tòa Đại Sứ rời khỏi Sàigòn lúc 8:35 sáng, chấm dứt sự hiện diện của Hoa Kỳ ở Việt Nam. Quân lính miền Bắc tràn vào Sàigòn chỉ gặp môt chút ít kháng cự yếu ớt. Khoảng 11 giờ sáng. Cờ đỏ sao vàng bay phất phới trên Dinh Độc Lập. Qua làn sóng điện của đài phát thanh Sàigòn, Tổng Thống Dương Văn Minh gửi thông điệp đầu hàng vô điều kiện. Cuộc chiến thực sự chấm dứt kể từ đây.
- Hết -
Các bài viết của Lý Thái Xuân
Những Lá Cờ Độc Lập Trên Thế Giới (Lý Thái)Bài Diễn Văn Nhậm Chức (Lý Thái Xuân phỏng dịch)
Bước Đường 150 Năm Và Một Giấc Mơ (LTX)
Cảm Tưởng về Bài viết của ông Nguyễn Tường Tâm (Lý Thái Xuân)
Gallileo - 100 Giờ Kỷ Niệm Thiên Văn học bắt đầu (Lý Thái Xuân sưu tầm)
Góc đối của những tia hoàng-hôn trên bầu trời Colorado (Lý Thái Xuân)
Hai Bài Dạy Của Hai Miền Văn Hóa (Lý Thái Xuân)
Hào Quang Mặt Trời và Mặt Trăng (Lý Thái Xuân)
Hôn Nhân Với Người Đạo Chúa - Rắc Rối (Lý Thái Xuân)
Học Bạ của Jesus (Lý Thái sưu tầm)
Khám Phá Ngôi Mộ Của Gia Đình Jesus (Discovery News)
Lòng Bác Ái và Vạ Tuyệt Thông (Lý Th)
Lý Thuyết Mới Về Nguồn Năng Lượng Đầu Tiên Của Sự Sống (Lý Thái dịch)
Mốc Thời Gian của Các Biến Động Trung Đông và Bắc Phi (Lý Thái ghi)
Ngày Quốc Tế Phụ Nữ - Đệ Nhất Phu Nhân Obama và Bà Ngoại Trưởng Clinton (Lý Thái)
Ngày Xem "Đừng Đốt" (Lý Thái Xuân)
Những Chủ Đề Mới Trong Thiệp Chúc Mùa Đông (Lý Thái)
Những cuộn Hào Quang Ban Mai (Lý Thái Xuân sưu tầm)
Những Diễn Biến Chính Trị Ở Libya Gần Đây (Lý Thái)
Những tháng tư liên hệ đến chiến tranh Việt Nam (Lý Thái)
Những Trụ Ánh Sáng Khác Thường Ở Latvia (Lý Thái Xuân)
Những Tảng Đá Ngoài Không Gian (Lý Thái)
Những Tờ Tuyên Cáo của chính phủ Hoa Kỳ (Lý Thái)
Nửa Thế Kỷ Đi Về - Người bạn 50 năm (Lý Thái Xuân)
Time Line Cho Chùa Báo Thiên (Lý Thái Xuân)
Trước Lucy đã có Ardi (Lý Thái Xuân dịch)
Tư Cách Đối Thoại (Lý Thái Xuân)
Tài liệu trích từ các trang web ngoại ngữ
https://www.landscaper.net/timelin.htm#time line