Mặc dù cả hai thứ tự do đều tồn tại hài hòa trên giấy tờ, trong thực tế, tự do ngôn luận và tự do tôn giáo thường xung đột nhau, và tự do ngôn luận thường bị chà đạp dưới danh nghĩa "bảo vệ sự nhạy cảm tôn giáo" - do tự kềm chế hoặc do luật pháp kiểm duyệt.
Lịch sử cũng cho thấy nhiều ví dụ về tự do tôn giáo cũng bị đàn áp. Cả tự do ngôn luận và tự do tôn giáo đều cần sự bảo vệ khỏi những người muốn ngăn cản chúng. Và hai điều đó không nhất thiết không tương thích.
Hơn 200 năm trước, những người sáng lập Hoa Kỳ đã cùng nhau tự do thờ cúng và tự do ngôn luận. Bản Tu Chính đầu tiên của Hiến pháp Hoa Kỳ, được thông qua vào năm 1791, đảm bảo rằng Quốc hội không thể thông qua luật thành lập tôn giáo hoặc cấm thực hành tôn giáo, hoặc cắt giảm quyền tự do ngôn luận, báo chí và hội họp.
Gần đây, cả tôn giáo và tự do ngôn luận đã được bảo vệ bởi Tuyên ngôn Nhân quyền của Liên Hợp Quốc (UNDHR) được soạn thảo năm 1949. Nó nêu ra những cách mà cả biểu hiện tự do và tự do tôn giáo cần được bảo vệ trong Điều 18 và 19. Điều 18 bảo vệ quyền của một cá nhân đối với quyền tự do tư tưởng, lương tâm và tôn giáo của một cá nhân và quyền tự do thay đổi tôn giáo hoặc tín ngưỡng. Điều 19 quy định: Mọi người đều có quyền tự do ý kiến và bày tỏ; quyền này bao gồm quyền tự do nắm giữ ý kiến mà không có sự can thiệp, và tìm kiếm, tiếp nhận và truyền đạt thông tin và ý tưởng thông qua bất kỳ phương tiện truyền thông hay biên giới nào.
Thế rồi, tại sao, trong nhiều thế kỷ - từ Toà án dị giáo Tây Ban Nha đến những câu thơ Satan - tự do ngôn luận và tôn giáo đã trở thành đối thủ? Bảng danh sách về kiểm duyệt đã khám phá, và sẽ tiếp tục khám phá, câu hỏi quan trọng này.
Xúc phạm
Xung đột bùng nổ không thường xuyên xuất hiện khi những lời nói hoặc hình ảnh gây khó chịu cho các tín đồ gây ra phản ứng dữ dội, ví dụ gần đây nhất là phản ứng đối với bộ phim gây tranh cãi "Hồi Giáo Vô Tội". Bảng danh sách đã tuyên bố trước đó rằng phần lớn luật pháp các quốc gia kiềm chế khác biệt và kích động trực tiếp đến bạo lực; tuy nhiên, gây ra sự xúc phạm không phải là một hành vi kích động bạo lực, ít hơn là một cái duyên cớ để phản ứng bằng bạo lực. Tuy nhiên, các cuộc biểu tình bạo lực, gây ra bởi bộ phim YouTube đã khiến nhiều quốc gia đã thúc đẩy gỡ video đó xuống. Khi cuộc tranh cãi diễn ra, các diễn đàn điện tử đã là trung tâm cho một cuộc tranh luận lâu đời về vấn đề đâu là lằn ranh cho tự do ngôn luận.
Mạng lưới do web kết nối có nghĩa là một video được tải lên ở California có thể dẫn đến bạo loạn ở Cairo. Truyền hình trực tiếp, bất ổn trực tiếp. Nó đưa ra một thách thức nghiêm trọng đối với các máy chủ như YouTube và Facebook.
Trước khi lên mạng, tiểu thuyết "báng bổ" - The Satanic Verses - năm 1988 của nhà văn Salman Rushdie, người Anh gốc Ấn, gây ra các cuộc biểu tình và khiến tác giả của nó phải chịu án tử hình bởi Khomeini, giáo chủ phái Shiite (Ayatollah) của Iran, người đã kêu gọi người Hồi giáo ám sát nhà văn, nhà xuất bản của ông và bất kỳ ai khác liên quan đến với cuốn sách. Dịch giả tiếng Nhật của quyển Satanic Verses cũng đã bị giết, và nhà xuất bản người Na Uy của Rushdie đã bị bắn và bị thương, khiến một số người phải suy nghĩ hai lần về việc xuất bản các tác phẩm có tiềm năng tấn công Hồi giáo.
Những lo ngại này đã được đổi mới sau quyết định năm 2005 của tờ báo Đan Mạch Jyllands Posten về việc xuất bản biếm họa của nhà tiên tri Muhammad, bị phản đối bằng các cuộc bạo loạn trên toàn thế giới, phần lớn được khởi xướng do sự kích động của các giáo sĩ Đan Mạch.
The Jewel of Medina, một cuốn tiểu thuyết lịch sử về cuộc đời của vợ Muhammad, Aisha, được Random House ở Mỹ lên kế hoạch xuất bản vào năm 2008, nhưng đã bị rút ra khi một học giả cảnh báo các nhà xuất bản về một phản ứng dữ dội có thể xảy ra với cuốn tiểu thuyết. Sau khi nhà xuất bản Gibson Square có trụ sở ở Anh quyết định tiếp nhận cuốn tiểu thuyết, những kẻ cực đoan Hồi giáo đã cố gắng đốt cháy nhà của giám đốc điều hành của công ty. Gần đây, Alom Shaha, cựu Hồi giáo và tác giả quyển Sổ tay Vô thần Trẻ Tuổi đã viết rằng ban đầu, các nhân viên tại nhà xuất bản BitBack đã nhận phát hành cuốn sách của ông ở Anh quốc. Khi được giới thiệu với cuốn sách, phản ứng của một nhân viên văn phòng là, "chúng tôi không thể xuất bản cuốn sách này, chúng tôi sẽ bị bom lửa."
Giá của sự bảo vệ sự nhạy cảm tôn giáo là tự do ngôn luận
Nhiều quốc gia có luật được thiết kế để dập tắt căng thẳng tôn giáo và bất kỳ bạo lực nào sau đó.
Chẳng hạn, Ấn Độ có Bộ luật Hình Sự với các điều khoản bảo vệ cảm xúc tôn giáo, làm các hành vi hay từ ngữ có thể làm xáo trộn sự nhạy cảm tôn giáo bị pháp luật trừng phạt. Tuy nhiên, trong khi các luật như vậy tồn tại để giải quyết ngăn chặn bạo lực giáo phái thì sự mơ hồ là chúng cũng có thể được sử dụng để dập tắt tự do ngôn luận. Điều này dẫn đến một câu hỏi là khi nào các quốc gia có quyền kiểm duyệt vì lý do trật tự công cộng mặc dù, thực sự một tác phẩm bằng văn bản, nghệ thuật hoặc triển lãm công cộng không phải là sự kích động bạo lực một cách trực tiếp.
Vào thập niên 1990, nghệ sĩ MF Husain người Ấn Độ và người được giải thưởng ghi vào Hạng Mục là đối tượng của một chiến dịch đe dọa bạo lực sau khi vẽ các vị thần Ấn Độ trần truồng. Anh ta bị đe dọa giết chết và công việc của anh ta bị phá hủy. Hàng trăm khiếu nại đưa ra để chống lại nghệ sĩ, dẫn đến việc anh ta bị truy tố theo các mục 295 và 153A của Bộ luật Hình sự Ấn Độ, trong đó cấm các sự xúc phạm tôn giáo, cũng như thúc đẩy sự thù địch giữa các nhóm tôn giáo. Tại địa phương các luật này được coi là một nỗ lực để kiểm soát bạo lực trong giáo phái. Trong khi các vụ kiện chống lại Husain cuối cùng đã bị loại bỏ, bóng ma của những trận chiến pháp lý mới kết hợp với các mối đe dọa và quấy rối bạo lực đã đẩy Husain phải chạy trốn khỏi quê nhà. Ông không bao giờ trở lại, và chết lưu vong vào năm ngoái.
Trên khắp thế giới, các sự hạn chế quyền tự do ngôn luận do luật pháp được làm ra để bảo vệ sự nhạy cảm tôn giáo.
Các đạo luật báng bổ Pakistan khét tiếng vì bị lạm dụng để bịt miệng và đàn áp các nhóm tôn giáo thiểu số trên đất nước. Mặc dù Bộ luật Hình sự quốc gia luôn có một phần về hành vi xúc phạm tôn giáo, các điều khoản được thêm vào trong thập niên 1980 đã đặt ra một giá phạt cao cho tội báng bổ hoặc là thành viên của giáo phái Hồi giáo Ahmadi - một phong trào cải cách Hồi giáo. Những luật này, có thể bao gồm án tử hình vì xúc phạm nhà tiên tri Hồi giáo Muhammad, đã bị xã hội dân sự trong và ngoài Pakistan lên án.
Một báo cáo được đưa ra vào tháng 9 thúc đẩy và bảo vệ quyền tự do phát biểu và bày tỏ, Frank La Ru, Báo Cáo Viên Đặc Biệt, nói rằng luật pháp về báng bổ cần được bãi bỏ. Kiểm soát tự do ngôn luận để bảo vệ sự nhạy cảm tôn giáo dường như đi song song với sự kiểm soát tôn giáo.
Trên toàn cầu, các hạn chế về biểu hiện tôn giáo đã tăng lên theo một báo cáo được công bố vào tháng trước bởi Trung tâm nghiên cứu Pew. Vào năm 2010, nghiên cứu đã phát hiện ra rằng 75% dân số thế giới sống ở các quốc gia có những hạn chế đối với thực hành tôn giáo được đánh giá "cáo" hoặc "rất cao." Nghiên cứu cho thấy những hạn chế lớn nhất đối với tôn giáo diễn ra ở các quốc gia đông dân nhất thế giới - nổi bật trong danh sách có Ấn Độ, Ai Cập, Indonesia, Iran và Nga.
Phẫn nộ và kích động hận thù tôn giáo
Vào năm 2007, Vương quốc Anh đã đưa ra sự xúc phạm của "kích động hận thù tôn giáo," điều mà một số người lo sợ chỉ là sự thay thế cho luật báng bổ bị phế bỏ, được thực hiện rộng rãi hơn bằng cách bao trùm không chỉ Kitô giáo mà tất cả các tôn giáo. Bản án cuối cùng theo luật đó là vụ án Gay News khét tiếng năm 1977, nơi nhà vận động Cơ đốc Mary Whitehouse đã đưa ra một vụ truy tố thành công chống lại các nhà xuất bản của tạp chí Gay News vì đã xuất bản một bài thơ mô tả một người lính La Mã giả tưởng về tình dục với Jesus Christ.
Ở Anh, một trong những biện pháp nguy hiểm nhất mà những hạn chế về tự do ngôn luận ngày càng chặt chẽ hơn là thông qua việc sử dụng luật kích động, cả kích động hận thù và kích động bạo lực và giết người. Trong một số trường hợp, như bỏ ngoài vòng pháp luật sự "kích động hận thù tôn giáo" qua Đạo luật thù hận chủng tộc và tôn giáo, luật pháp đang được sử dụng để kiểm duyệt cuộc tranh luận chân chính. Trong các trường hợp khác, luật kích động đang được sử dụng để chấm dứt sự phản kháng, như trong các bản kết án những người biểu tình Hồi giáo, Mizanur Rahman và Umran Javed, vì đã kích động hận thù chủng tộc và giết người trong một cuộc tuần hành ở Luân Đôn chống lại các ấn phẩm của phim hoạt hình Muhammed của Đan Mạch. Trong thập kỷ qua, chính phủ đã sử dụng luật để mở rộng cả hai khái niệm "hận thù" và mở rộng ý nghĩa của sự "kích động." Phần lớn những gì được coi là ‘thù hận hôm nay trên thực tế là việc đưa ra hành vi xúc phạm. Và có nên xem hành vi xúc phạm là một phần bình thường và được chấp nhận trong xã hội rộng lớn?
Năm 2009, Ireland lần đầu tiên tạo ra một tội báng bổ cụ thể. Luật này quy định một người phạm tội báng bổ nếu
Anh ấy hoặc cô ấy xuất bản hoặc thốt ra vấn đề cực kỳ lạm dụng hoặc xúc phạm liên quan đến các vấn đề được tôn sùng bởi bất kỳ tôn giáo nào, do đó gây ra sự phẫn nộ giữa một số lượng đáng kể các tín đồ của tôn giáo đó, và
(b) anh ấy hoặc cô ấy dự định, bằng cách xuất bản hoặc phát ngôn của vấn đề liên quan, để gây ra sự phẫn nộ đó.
Từ ngữ này sau đó đã được sử dụng như một khuôn mẫu cho các nỗ lực giới thiệu ý tưởng phỉ báng tôn giáo của Hồi giáo như là một hành vi phạm tội tại Liên Hợp Quốc. Nỗ lực đưa ra khái niệm này đã thất bại, nhưng Hội đồng Nhân quyền LHQ đã thông qua nghị quyết lên án không khoan dung, rập khuôn tiêu cực, kỳ thị, phân biệt đối xử, kích động bạo lực và bạo lực đối với những người dựa trên tôn giáo hoặc tín ngưỡng.
Mặt khác, theo Frank La Ru, được trích dẫn bởi Tạp chí & Không khoan dung cho biết: Sự báng bổ là một hiện tượng văn hóa khủng khiếp, nhưng, một lần nữa, không nên bị kiểm duyệt hoặc giới hạn bởi luật hình sự. Tôi muốn chống lại sự báng bổ nói chung bằng cách tôn trọng, nhưng đó là thứ gì đó bạn xây dựng trong văn hóa và truyền thống và thói quen của mọi người, nhưng không phải là thứ bạn đưa vào bộ luật hình sự. Sau đó, nó trở thành kiểm duyệt.
Tham khảo: