LTS: Trong những bài bênh vực cho Nguyễn Ánh, (như trong bài tham khảo số 1 ở dưới) các tác giả thường viện cớ rằng Hiệp ước Verseilles chưa được thi hành để chứng minh rằng Nguyễn Ánh có đủ tài để thắng nhà Tây Sơn, và cũng nhân đó chứng minh sự "trong trắng" của Pháp trong giai đoạn giúp Nguyễn Ánh giành lại giang sơn từ Tây Sơn. Nhưng qua các tài liệu tồn tại, người ta đã thấy rõ bàn tay của người Pháp và sự vận động tận lực của Giám mục Bá Đa Lộc để giúp cho Nguyễn Ánh có được sức mạnh quân sự chống lại nhà Tây Sơn. (SH)
Chỉ cần nhìn sự đám tang của Giám mục Bá Đa Lộc (Pigneau De Behaine) và mộ phần của hắn được gọi 3 tiếng tôn trọng bậc nhất là "Lăng Cha Cả" thì cũng đủ chứng minh công trạng của Bá Đa Lộc dành cho sự nghiệp của Nguyễn Ánh to lớn cỡ nào. Mà giám mục Bá Đa Lộc là ai?
Bá Đa Lộc là một vị Giám mục truyền giáo người Pháp thế kỷ 18, một nhân vật lịch sử quan trọng, được biết đến với vai trò hỗ trợ Nguyễn Phúc Ánh (vua Gia Long sau này) giành lại quyền lực từ nhà Tây Sơn, và là một gương mặt nổi bật của Giáo hội Công giáo tại Việt Nam. Một mình ông đã là gương mặt đại diện cho cả hai thế lực ngoại xâm: Vatican, và Pháp.
Vatican là đế quốc tiếng tăm trên cả thế giới từ thế kỷ 15 cho đến nay. Qua thời gian, sức ảnh hưởng của Vatican không hề giảm sút mà chuyển hóa từ quyền lực thế tục sang quyền lực tinh thần, luôn giữ vị thế độc đáo và tiếng tăm bậc nhất thế giới. Họ giữ được địa vị như thế đều là nhờ các nhà truyền giáo cùng với vai trò thám hiểm khắp nơi để mang lợi nhuận về cho triều đình Vatican. Chính sách này đã được ghi rõ trong các Thánh lệnh Giáo hoàng cho các cường quốc lúc bấy giờ là Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha, Sắc Chỉ Romanus Pontifex năm 1454 của Giáo hoàng Ncolas V, và Thánh lệnh Inter Caetera của Giáo Hoàng Alexander VI năm 1493 chia đôi thế giới cho hai cường quốc trên. Do đó, những việc làm của GM Bá Đa Lộc ở Việt nam cũng đều nằm trong kế hoạch lâu dài của Vatican cả.
Về sau Pháp (dưới thời VuaLouis XIV) đã thay thế Bồ Đào Nha về địa vị quyền lực và ảnh hưởng toàn cầu, đặc biệt trong thời kỳ Đại Đế quốc Thuộc địa vào thế kỷ 17-18. Pháp xây dựng một đế quốc rộng lớn ở châu Phi, châu Á (Đông Dương), và châu Mỹ, đạt đến đỉnh cao sức mạnh dưới thời Napoleon và các triều đại sau đó.
___________
Tham khảo:
1- Những ngộ nhận về mối quan hệ giữa vua Gia Long – Nguyễn Ánh và người Pháp.