CHƯƠNG 59


Quân Đội Việt Minh Hành Động Và Đánh Bại Liên Quân Pháp - Vatican


Sau khi nhận được báo cáo đầy đủ  về tinh hình liên quân Pháp - Vatican đổ bộ xuống Điện Biên Phủ, Trung Ương Cộng Đảng Việt Nam ra quyết đinh chấp nhận Điện Biên Phủ là chiến trường thử lửa với ý chí quyết tâm tiêu diệt liên quân giặc tại đây trước khi Hoa Kỳ có thể can thiệp vào Đông Dương, và yêu cầu Tổng Quân Ủy sọan thảo kế họach tấn công và tiêu diệt liên quân giặc theo tinh thần quyết định trên đây. Ngày 6 tháng 12 năm 1953,  Bộ Chính Trị nhận được tờ trình của Tổng Quân Ủy trong đó có nói đến kế hoạch tấn công tiêu diệt tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ  cũng như dự kiến về thời gian, về nhu cầu cùng những việc phải làm và kế hoạch tấn công.

Dự Kiến Về Thời Gian Với Những Nhu Cầu Và Việc Phải Làm:  Theo tờ trình của Tổng Quân Ủy gửi lên Bộ Chính Trị thì  dự kiến về thời gian với những nhu cầu và việc phải làm được ước tính như sau:

1.-  Thời gian ước lượng là 45 ngày để hoàn thành nhiệm vụ và trận đánh có thể khởi đầu vào tháng 2 năm 1954 (không nói rõ ngày nào).

2.- Phải sử dụng tới 3 đại  đoàn bộ binh,  toàn bộ pháo binh, công binh và lực lượng phòng không.

4.- Nếu kể cả  cơ quan chỉ huy chiến dịch, các đơn vị trực thuộc, bộ đội bảo vệ  các tuyến đường cung cấp, bộ đội bổ sung, thì "quân số tổng quát sẽ lên đến 42 ngàn người."

5.- Sẽ tấn công theo chiến thuật "đánh công kiên", theo lối "đánh bóc vỏ" và "đánh chắc tiến chắc".

Dự kiến  nhu cầu  sẽ cần tới  434 tấn đạn,  7,730 tấn gạo, 140 tấn muối, 465 tấn thực phẩm khổ. Riêng về số lượng gạo, có thể tăng lên gấp 3 hay 20 ngàn tấn vì  bộ đội và dân công lao động nhiều hơn và tiêu thụ nhiều hơn.

Khả năng vùng Tây Bắc (Sơn La, Lai Châu) chỉ có thể cung ứng được 6 ngàn tấn, phần còn lại bắt buộc phải lấy từ các địa phương khác, và lấy từ địa phương khác lại phải cần đến số dân công chuyển vận nhiều hơn. Đây là một vấn đề khó khăn. Tuy nhiên, dù khó khăn bao nhiêu đi nữa cũng phải giải quyết. Bổ Tổng Thấm Mưu bắt buộc phải hướng về các vùng gần vùng Tây Bắc để giảm bớt con số dân công chuyển vận.

Về con số dân công, phải cần tới ít nhất là 30 ngàn người. Đọan văn dưới đây cho thấy con số dân công và hình ảnh những ngưòi dân công trong các tuyến đường chuyển vận quân lương quân cụ cho chiến trường Điên Biên Phủ lúc bấy giờ:

"Để duy trì sự thông suốt cho các tuyến đường vẫn là công binh, thanh niên xung phong, dân công thường xuyên bám sát các trọng điểm, chờ máy bay địch ngưng họat động lại lao ra mặt đường phá bom nổ chậm, bom bươm bướm, san lấp nhanh những hố bom cho xe ô tô và dân công vượt qua.

Toàn bộ lực lượng vận chuyển cơ giới của quân đội, gồm 16 đại đội, với 534 xe ô tô vận tải, đều tập trung phục vụ chiến dịch.

Ta chủ trương vận chuyển bằng phương tiện cơ giới là chính, nhưng không quên khai thác sử dụng vận chuyển nửa thô sơ và thố sơ: xe thồ, xe ngựa, xe trâu, xe cút kít, xe quẹt, bè mảng... Xe đạp thồ được huy động tới mức tối đa, số lượng lên tới 20 ngàn xe. Mỗi xe lúc đầu chở 100 kilôgam, sau đó tăng lên 200, 300. Một dân công Phú Thọ, anh Ma Văn Thắng, chở được tới 352 kilôgam. Năng xuất xe đạp thồ cao gấp  hơn mười lần dân công gánh bộ, gạo ăn dọc đường cho người chuyên chở cũng giảm đi bằng ấy lần. Tính ưu việt của xe thồ có thể họat động trên những tuyến đường mà xe ô tô không thể đi được. Chính phương tiện vận chuyển này đã gây nên bất ngờ lớn với quân địch, làm đảo lộn những tính  toán của chúng trước đây."

Kế Hoạch Tấn Công: Kế hoạch tấn công được Tổng Quân Ủy vạch ra gồm có 3 giai đọan được gọi là 3 bước. Kế hoạch này được Đại Tướng Võ Nguyên Giáp kể lại trong cuốn Điện Biên Phủ Điểm Hẹn Lịch Sử như sau:

"Bước 1, hoàn thành mọi công tác chuẩn bị, gồm làm đường đưa pháo vào trận địa vững chắc, xây dựng trận địa bao vây và tiến công, chuần bị hậu cần chiến dịch. Lấy việc xây dựng trận địa pháo làm chuẩn về thời gian, khi nào pháo đã chiếm lĩnh các trận địa bắn, coi như công tác chuẩn bị hoàn thành.

Bước 2, tiêu diệt trung tâm đề kháng ở ngoại vi, thắt chặt trận địa tiến công và bao vây, thu hẹp phạm vi chiếm đóng, tiêu hao, tiêu diệt từng bộ phận quân địch, khống chế sân bay, hạn chế đi tới triệt hẳn nguồn tiếp tế và tiếp viện của tập đòan cứ điểm.

Bước 3, khi điều kiện chín muồi, chuyển sang tổng công kích tiêu diệt toàn bộ quân địch ở Điện Biên Phủ."

Trong thời gian chờ đợi chuyển sang tổng công kích, bộ đội Việt Minh phải tích cực chặn đánh tất cả các toán quân địch từ trong các căn cứ tiến ra thi hành các nhiệm vụ thám báo hay hành quân mở rộng vùng kiểm soát.

Phối Hợp Hành Động Và Phân Nhiệm: Sau khi đã soạn thảo kế họach tấn công, Bộ Tổng Tham Mưu Quân Đôi  Việt Minh ban hành lệnh phân nhiệm cho các đơn vị toàn quân theo đúng phận sự để thi hành.

1.- Đại đòan 304 (ngọai trừ Trung Đòan 57 ở lại Lai Châu) do Tướng Hoàng Sâm chỉ huy,  trấn nhiệm ở Hạ Lào  phải tích cực họat động mạnh, đánh phá vùng địch kiểm soát và phối hợp với bộ đôi chủ lực địa phương của Liên Khu 5 (dưới quyền chỉ huy của Tướng Nguyễn Chánh) cầm chân và phá vỡ cuộc hành quân Atlante của địch trong vùng này.

2.- Đại Đòan 320 do Tướng Văn Tiến Dũng chỉ huy điều quân về Liên Khu 3 phối hợp với bộ đội chủ lực của Liên Khu 3 và các tỉnh trong Liên Khu, gia tăng hoạt động mạnh, đánh giao thông nhắm vào các đường giao thông huyết mạch, đánh công kiên nhắm vào các đồn bốt nằm trong hệ thống phòng thủ của De Lattre, đánh tập kích khi địch quân phóng ra những cuộc hành quân đánh vào các làng thôn, tích cực và gia tăng họat động địch vận nhằm vào những đơn vị nào có nhiều lính người Việt Nam bất kể là thuộc nhóm thiểu số nào, nhất là các tiểu đoàn, cô lập và bao vây hai giáo khu Bùi Chu,  Phát Diệm và các làng đạo đã được giặc võ trang, khiến cho các đạo quân  thập ác Da-tô người Việt không còn hoành hành tác  oai tác quái đối với nhân dân ở các làng kê cận.

3.- Các đơn vị chủ lực ở Nam Bộ (Nam Việt)  có nhiệm vụ đích cầm chân  và phân tán lực lượng địch bằng cách gia tăng họat động, đánh giao thông, công đồn, hủy diệt các đồn bốt của giặc trong vùng trách nhiệm khiến cho quân địch lúc nào cũng ở trong tình trạng lo sợ và chuẩn bị ứng phó với tình hình bất trắc.

4.- Các Đại Đòan 308 dưới quyền chỉ huy của Tướng Vương Thừa Vũ (mới từ Lào về), Đại Đoàn 312 dưới quyền chỉ huy của Tướng Lê Trọng Tấn,  Đại Đoàn 316 dưới quyền chỉ huy của Tướng Lê Quang Ba, Đại Đoàn pháo 351 và các đơn vị công binh đã có mặt tại trận, tiếp tục tiến hành làm công sự chiến đấu theo như phận sự đã chỉ định và chờ lệnh.

I.- Đợt Tấn Công Thứ Nhất (Trận Đánh Mở Màn)

Cứ Điểm Béetrice (Him Lam) Bị San Bằng

Như đã nói ở trên, Bộ Tổng Tham Mưu Quân Đội Việt Minh quyết sử dụng chiến thuật đánh công kiến theo chiến thuật “đánh bóc vỏ” (tiêu diệt các cứ điểm ngoại vi để thu hẹp địa bàn các cứ điểm), khống chế phi trưởng, chặn đánh các cuộc hành quân thám báo và tăng cường  hoạt động địch vận, đặc biệt là nhắm vào các tiểu đoàn lính Thái và tiểu đoàn dù lính  Việt.

1.- Bảng Đối Chiếu Tên Gọi hay Danh Xưng

Của Các Cứ Điểm

Vì  nguồn tài liệu của Pháp và của Quân Đội Kháng Chiến Việt Minh sử dụng những biệt danh khác nhau cho cùng một cứ điểm của Liên Quân Pháp – Thập Ác Vatican, người viết  ghi lại dưới đây bảng đối chiếu một số những biệt danh bằng tiếng Pháp do liên quân giặc sử dụng và những biệt danh bằng tiếng Việt do Quân Dội Kháng Chiến Việt Nam sử dụng:

                       Pháp                               Việt Minh

Béatrice                            Him Lam

                       Gabrielle                           Đồi Độc Lập

                       Isabelle                            Hồng Cúm

Sông Nam Ngoun (Youn)     Sông Nậm Rốm

                       Dominique 1                      Cứ điểm Đồi E

                       Dominique 2                      Cứ Điểm Đồi D1

                       Dominique 3                      Cứ điểm Đồi D2

                       Dominique 6                      Cứ điểm 210

                       Eliane 1                            Cứ điểm C1

                       Eliane 2                            Cứ điểm A1

                       Eliane 3

                       Eliane  4                           Cứ điểm C2

                       Francoise                          Cứ điểm 311

                       Huguette 1                        Cứ điểm 206

                       Huguette 2                        Cứ điểm 208

                       Huguette 6                        Cứ điểm 105

Huguette 7                        Cứ điểm 106

2.- Trận Đánh Mở Màn

Trận đánh mở màn tấn công tiếu diệt cứ điểm Béatrice (Him Lam) được trao  cho Tướng Lê Trọng Tấn, Tư Lệnh Đại Đòan 312,  chỉ huy, phối hợp với một số đơn vị của Đại Đoàn 312, 308, 351 (pháo binh), các đơn vị công binh cùng các đơn vị khác và hàng  ngàn dân công góp sức. Sau (1) khi đã hoàn thành mọi việc phải làm trong bước 1 như  làm đường cơ động pháo, làm xong các công sự chiến đấu và bố trí các súng trọng pháo và các đạo quân xung kích đúng theo dự tính, (2) khi các đơn vị pháo binh đã có đủ 2000 viên đạn ở bên cạnh và đã lấy xong tọa độ nhắm vào  các cứ điểm Him Lam (Béatrice), và (3) khi hai Trung Đoàn 209 và Trung Đòan 141 của Đại Đòan 312 đã ở tư thế sẵn sàng xung phong, Đại Tướng Võ Nguyên Giáp  gọi giây nói hỏi Bộ Tư Lệnh Pháo Binh để kiểm điểm xem xạ thủ tại các khẩu đội đã ở tư thế sẵn sàng chưa, và đã được quyền tư lệnh Đào Văn Trường "báo cáo, tất cả đều sẵn sàng và chỉ còn chờ lệnh bộ chỉ huy", rồi mới ban hành lệnh.

5 giờ 05  chiều ngày 13/3/1954, lệnh ban hành cho nổ súng. Trận mở  màn chiến dịch lịch sư bắt đầu. "Pháo binh bắn trúng, bắn thật mạnh, bắn cấp tập!"  40 khẩu pháo 75 ly và 120 ly cùng nhắm vào mục tiêu cứ điểm Him Lam (Béatrice) đồng loạt thi nhau nhả đạn. Một trong những viên đạn đầu tiên này rót trúng vào sở chỉ huy làm thiệt mạng Thiếu Tá Pegaux cùng  ba sĩ quan khác và hủy diệt luôn đài truyền tin tại đây. Kể từ lúc đó, Him Lam (Béatrice) mất liên lạc với phi trường Mường Thanh. Các viên đạn đại bác khác cùng rơi trúng đích làm tan nát cả hệ thống công sự chiến đấu trong cứ điểm.

Không phải chỉ có cứ điểm Hầm Lim bị mưa pháo, mà cả khu trung tâm và phi trường Mường Thanh cũng bị pháo kích như mưa khiến cho 6 chiếc oanh tạc cơ (bombers) trở thành 6 cái xác bay máy nằm bất động.

11:30 khuya ngày 13/3/1954, bộ đội Việt Minh xung phong tràn vào cứ điểm Him Lam (Béatrice) và tiêu diệt toàn bộ cứ điểm này với 300 lính địch tử thương và 200 bị bắt sống.

Sáng ngày 14/4/1954, khoảng 7:30, một lực lựong lính Pháp mở đường định phản công lấy lại cứ điềm Hầm Lim những bị chặn đánh không sao tiến được. Ngay khi đó, phía Việt Minh cho một trung úy đã bị thương mang thư trở về, đến một cứ điểm khác của Liên Quân Pháp – Thập Ác Vatican  cho biết phía Việt Minh bằng lòng cho hưu chiến để quân Pháp từ Mường Thanh đến Him Lam thu nhận  binh lính bị thương và lấy xác chết. Nhận được thư, Đại Tá De Castrie báo cáo về Hà Nội hỏi ý kiến Tướng Cogny. Tướng Cogny không dám quyết định, lại điện vào Sàigòn hỏi ý kiến của Tướng Navarre và được chấp thuận. 9 giờ sáng ngày 14/3, một phái đoàn Pháp gồm tất cả 15 người (1 bác sĩ, 1 đại úy, 2 linh mục tuyên úy và 12  lính Lê Dương trong đó có Hạ-sĩ  Kubiak) đến cứ điểm Him Lam.  Họ thu lượm được 14 thương binh trong đó có một người hấp hối và  tắt thở ngay khi vừa được họ tiếp nhận.

Chính toán lính Lê Dương này là những người chứng kiến tận mắt cái cảnh hoang tàn của một đồn binh với  750  quân sĩ trang bị đầy đủ bằng những vũ khí tối tân với những công sự chiến đấu kiên cố và vững chắc, ấy thế mà sau một đêm mưa pháo của Việt Minh, cứ điểm này chỉ còn lại có 13 người bị thương sống sót nằm giữa hàng trăm xác chết ngổn ngang trên những ụ súng trong các lô cốt xi măng cốt sắt. Hình ảnh này được kể lại cho anh em đồng đội của họ và có lẽ cũng vì cái hình ảnh này đã khiến cho Đại Tá de Castries từ bỏ ý định phản công giành lại cứ điểm Hầm Lim.

Hạ-sĩ  Kubiak sau này về Pháp viết bài "Operation Castor... Verdun 1954" (cuộc hành quân Castor) đăng trong tập chí "Kepi Blanc" (Mũ trắng tức lính Lê Dương) số  tháng 10 năm 1962, trong đó có một  đoạn như sau:

"Vào lúc đó, dập một cái, ngày  tận thế đã đến... Béatrice bay đi, tan thành bụi. Quanh tôi đất đá tung lên, người người lính Lê Dương gục xuống, bị thương và chết nằm la liệt. Tất cả đều kinh ngạc  và tự hỏi không biết Việt Minh lấy ở đâu ra nhiều pháo đến thế, có thể bắn mạnh đến thế. Đạn đại bác trút xuống không ngừng như một trận mưa đá bất thần trong một buổi chiều thu. Lô cốt, đường hào nối tiếp nhau đè bẹp, chôn vùi người và vũ khí."

3.- Đến Lượt Cứ Điểm Gabrrielle (Đồi Độc Lập)

Cũng ngày 14/3, trong lúc phái đoàn 15 người Pháp được Việt Minh đề nghị cho đến cứ điểm Him Lam (Béatrice) thu luợm 13 đồng đội bị thương, thì Liên Minh Pháp – Thập Ác Vatican cho thả dù xuống phi trường Mường Thanh một tiểu đoàn dù để tăng viện. Trong khi đó, Việt Minh chuẩn bị tấn công hủy diệt cứ điểm Đồi Độc Lập (Gabrielle). Cứ điểm Đồi Độc Lập có môt tiểu đoàn Bắc Phi mà đa số là người Algérie do Thiếu Tá Mecquenem người Pháp chỉ huy. Trong lúc bộ đọi Việt Minh sắp sửa tấn công, thì trong cứ điểm Đồi Độc Lập có Thiếu Tá Kah vừa mới đến để thay thế Thiếu Tá Mecquenem hết nhiệm kỳ, nhưng bị kẹt ở lại để rồi đi theo với số phận của cứ điểm này. Về phía quân đội Việt Minh, Tướng Vương Thừa Vũ, Đại Đoàn Trưởng Đại Đoàn 308, được trao cho làm tư lệnh chỉ huy trận đánh lịch sử này.

Ngay khi vừa chiếm được cứ điểm Him Lam, Việt Minh tức tốc cho di chuyền các đơn vị pháo 105 ly và cối 120 ly đến căn cứ này (gần sát trung tâm kháng cự trung ương) bố trí nhắm thẳng vào các ổ pháo của địch để không chế, các đơn vị  xung kích cũng được lệnh di chuyển đến vị trí đã được chỉ định để tích cực làm công sự chuẩn bị tấn công.

Giờ khai hỏa tấn công ấn định là 4:45 chiều ngày 14/3/1954, nhưng vì trưa hôm đó trời đổ mưa gây khó khăn cho việc di chuyển của các đơn vị pháo, cho nên bộ chỉ huy phải đình hoãn giờ khai hỏa. Sau khi các đơn vị pháo 105 đã được di chuyến đến nơi và thiết bị xong,  Tướng Vương Thừa Vũ hạ lệnh cho các đơn vị pháo này khai hỏa. Đồng thời, các lực lượng xung kích cũng được lệnh gấp rút di chuyển  các sung cối 120 ly và sơn pháo tiến vào vị trí để sớm sớm nhả đạn vào đầu liên quân giặc.

Liên quân Pháp -  Thập Ác Vatican cho bắn những trái hỏa châu chiếu sáng và phản công mãnh liệt  nhưng vẫn ở thế bị động. Ví sức phản công quá mạnh, cho nên quân Việt Minh đành phải tạm ngưng  chờ cối 120 và sơn pháo đưa tới. Sở dĩ có sự chậm trễ như vậy là vì môt phần  ngày hôm đó trời đổ mưa như tầm như tã, đường  xá lầy lội khiến cho các chiến sĩ cối 120 ly và  sơn pháo phải  ì ạch khênh pháo nhích đi từng bước, phần vì ở dọc đường bị bom của địch khiến cho một số  chiến sĩ bị hy sinh và một số khác bị thương, cho nên mãi tới 2 giờ sáng các khầu cối và sơn pháo này mới tới nơi.

3 giờ 30 sáng ngày 15/3/1954, lệnh tấn công ban hành. Các khẩu pháo và đại liên của Quân Dội Kháng Chiến Việt Nam thi nhau nhả đạn nhắm vào mục tiêu vừa để uy hiềp tinh thần giặc, vừa để bảo vệ cho những đợt  chiến sĩ  bọc phá tiến lên  khai quang bãi mìn, rồi xông vào phá xập các công sự kiến cố đề kháng của địch quân. Chỉ độ 40 phút sau nhiệm vụ của họ đã hoàn thành.

3:55 phút, pháo binh được lệnh ngưng bắn để cho các đạo quân xung kích xông vào giáp chiến và ác chiến diễn ra ngay trong cứ điểm. Chiến sĩ Trần Đình Doãn (người làng Tô Đê,  xã Tô Công) và Mai Văn Các dẫn đầu đại đội tiền phong phóng lao vào đồn giặc. Giặc bắn ra dữ dội, quân kháng chiến vẫn hăng hái xông vào, người trước ngã xuống, người sau tiến vào, và cuối cùng quân ta tiến sâu vào trong sở chỉ huy, chiếm trọn khu truyền tin.

4:00 sáng, Thiếu Tá Mecquenem điện về Trung Tâm Kháng Cự Trung Ương xin pháo binh yểm trợ tối đa. Lời yêu cầu này được Đại Tá De Castries hứa sẽ làm đúng theo lời sở nguyện của đương sự và còn hứa sẽ gửi lực lượng bộ binh và chiến xa tới phản kích. De Castríes vừa mới hứa xong, thì một trái đan trọng pháo rót trúng vào hầm chỉ huy khiến cho hai viên Thiếu Tá Mecquenem và Kab cùng bị trọng thương.

Được pháo binh từ Mường Thanh bắn yểm trợ, quân lính Tiểu Đoàn Bắc Phi lên tinh thần, quyết tâm liều chết chống trả quân Việt Minh, khiến cho trận đánh giáp lá cà càng trở nên vô cùng ác liệt. Hai bên giành nhau từng khúc đường chiến hào, từng căn hầm, từng ụ súng, và cứ thế kéo dài cho đến khi toàn bộ tiểu đội cắm cờ của Việt Minh đã ngã gục gần như đến người chót mới cắm được ngọn cờ Quyết Chiến Quyết Thắng lên đỉnh Đồi Độc Lập. Lúc đó mặt trời đã ló dạng.

5:30 sáng, Trung Tâm Kháng Cự Trung Ương phóng ra một lực lượng phản kích với những chiếc xe tăng đi trước và quân dù theo sau, nhưng khi vừa tới sườn phía nam Đồi Độc Lập thì quân Việt Minh chặn đánh bằng hỏa lực của những khẩu đại liên của Trung Đòan 88 và bằng những viện đạn sơn pháo rót vào những chiếc xe thiết giáp, khiến cho quân địch phải khựng lại. Tiểu Đoàn 5 Nhẩy Dù không dám tiến lên.

6:30 sáng, Đồi Độc Lập hoàn toàn lọt vào tay quân đội Việt Minh và toàn bộ Tiểu Đoàn Bắc Phi với tổng số 683 quân lính trú đóng trong cứ điểm này bị tiêu diệt hoàn toàn trong đó có 483 tử thương và 200 tên bị bắt sống.

7:30 sáng,toàn bộ lực lượng phản kích của địch quay đầu trở lại phi trường Mường Thanh.

4.- Ảnh Hưởng Của 2 Trận Đánh Hủy Diệt 2 Cứ Điểm Him Lam

Và Đồi Độc Lập Khiến Cho Cứ Điểm Ban Keo Không Đánh Cũng Tan

Như đã nói trên, ngay từ lúc đưa ra dự án tấn công hủy diệt toàn bộ tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ, Bộ Tổng Thâm Mưu Viết Minh đã quyết định chọn lối "đánh công kiên", "đánh bóc vỏ", "đánh chắc tiến chắc" song hành với  họat động dân vận. Từ ngày 13 cho tới sáng ngày 15, tính ra chưa đầy 48 giờ đồng hồ mà Quân Đội Việt Minh đã san bằng được hai cứ điểm Hầm Lim và Đồi Độc Lập. Quan trọng hơn hết là gần như  toàn bộ quân lính của hai cứ điểm này bi lọai ra ngòai vòng chiến với con số tử thương là 783 (300  + 483) và 400 (200 + 200) bị bắt sống. Ấy là chưa kể con số tổn thất  2101 linh Thái  và cấp chỉ huy là người Pháp trong 25 đại đội biệt kích đóng chốt rải rác trong tỉnh Lai Châu khi được lệnh rút về tăng phái cho Điện Biên Phủ trong 3 tuần lễ  di chuyển kể từ ngày 20/11/1953  cho đến  khi về đến nơi  vào ngày 12/12/1954, chỉ còn lại có  47 người. Tình trạng thảm thương này đã làm cho quân lính trong hàng ngũ Liên Quân Pháp – Thập Ác Vatican mất tinh thần ghê gớm, đặc biệt là trong số 12 tiểu đoàn trú đóng tại Điên Phủ có tới 2 tiểu đoàn lính Thái và một tiểu đoàn lính Việt.

Ai cũng biết rằng những người Việt Nam (bất kể là người Kinh hay người Thượng hoặc là  sắc tộc nào) ở trong hàng ngũ liên quân giặc Pháp - Vatican  đều là những người không có lý tưởng và cũng không ý thức được tình tự quê hương  và quyền lợi  tối thượng của dân tộc. Phần lớn họ là những người vừa ngu dốt, ít học, vừa nặng lòng ích kỷ và gian tham. Máu tham đã làm cho họ mất hết lương tâm mà lao đầu tình nguyện đi lính cho giặc chỉ vì thấy rằng giặc đang mạnh và sẽ có cơ hội cho họ để thỏa mãn những thú tính ưa thích cướp của, đốt nhà, phá đình, phá chùa, tàn sát lương dân bừa bãi và hãm hiếp đàn bà con gái trong các cuộc hành quân. Lịch sử đã chứng minh rằng những người ích kỷ gian tham là những người úy tử tham sinh và chỉ có thể làm được những hành động phi nhân và dã man này khi ở vào thế mạnh hay thắng thế. Trái lại, nếu ở vào tình trạng khốn đốn, thập tử nhất sinh như ở trong các tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ, hạng người này trở nên vô cùng hèn nhát và rất lo sợ cho mạng sống của chúng. Hiểu rõ được cái tâm lý này, Bộ Tổng Tham Mưu Quân Đội Việt Minh đã hoạch định một sách lược địch vận nhắm vào đám linh bản địa trong hàng ngũ Liên Quân Pháp - Thập Ác Vatican. Vì thế, trong bất kỳ trận đánh nào mà có quân lính người Việt ở trong hàng ngũ giặc, sách lược địch vận này cũng được thi hành triệt để. Riêng về trận đánh Điện Biên Phủ, sách lược địch vận được sách Điện Biên Phủ Điểm Hẹn Lịch Sử ghi lại như sau:

"Hai ngày qua, những lính Thái đã chứng kiến sự sụp đổ nhanh chóng của hai trung tâm đề kháng mạnh nhất do những đơn vị Âu Phi sừng sỏ bảo vệ. Họ đã nhìn tận mắt binh lính dù đi cứu viện bị đánh tả tơi và những chiếc xe tăng dính đầy máu từ đồi  Độc Lập chạy về Mường Thanh dưới những lằn đạn đại bác bắn đuổi. Trung Đòan 36 được phân công tiêu diệt Bản Kéo, nhận thấy có khả năng giải quyết không cần tới một trận đánh.

Trưa ngày 15, viên Đại Úy Clarchambre chỉ huy những cứ điểm nằm trên đồi Bản Kéo, nhận được một lá thư của đơn vị chiến thắng tại Gabrielle (Đồi Độc Lập), do một lính Algeria bị thương đưa tới. Trong thư hẹn 7 giờ sáng hôm sau (ngày 16/3/1954), cử người tới bãi ruộng bên bờ suối phía Đông - Bắc, nhận những thương binh của tiểu đoàn 5 Algéria sẽ được trao trả, kèm theo lời kêu gọi "Tòan bộ binh sĩ Bản Kéo hãy ra hàng để tránh bị tiêu diệt trong một ngày sắp tới". Clarchambre phải báo cáo điều này với Mường Thanh. Mường Thanh thấy không thể khước từ một đề nghị như vậy.

Ngày 16/3, một viên trung úy và một số binh lính Thái có mặt đúng giờ ở địa điểm với những chiếc cáng thương. Binh sĩ Tiểu Đoàn 5 được băng bó cẩn thận, đang nằm chờ. Khi chia tay với người chiến thắng, một số người lính Algéria bỗng hô to "Hồ Chí Minh muôn năm ! Cám ơn các bạn!"

Tiếng loa vang vang kêu gọi những người con lầm đường hãy trở về mường bản, không theo địch, không dùng súng bắn giết bố mẹ, anh em. Nhiều truyền đơn được tán phát cả bên trong cứ điểm. Dưới chân đồn Bản Kéo, bỗng xuất hiện một bức tranh lớn. Đập vào mắt mọi người là hình ảnh một đoàn lính Thái rời bỏ vị trí kèm theo dòng chữ: "Quay trở về với Tổ Quốc, với đồng bào, các anh sẽ được đón tiếp tử tế."

Sáng ngày 17, đồn Bản Kéo xôn xao vì có tin bộ đội sắp tiến công. Buổi trưa, từng đám binh lính Thái kéo tới gặp viên đại úy đồn trưởng, nêu hai yêu sách: "Một, phải phát hết khẩu phần lương thực. Hai, giải tán đồn cho binh lính về quê hương làm ăn". Clarchambre kinh hoàng điện cho Mường Thanh: "Chúng tôi buộc phải bỏ vị trí rút về khu trung tâm đây!" Và Clarchambre mở cổng đồn, ra lệnh cho binh lính theo mình về sân bay. Nhưng binh lính không còn nghe theo lời chỉ huy, ào ào chạy về phía khu rừng đang vang lên những tiếng loa: "Hỡi các bạn binh sĩ Thái, hãy bỏ hàng ngũ địch, quay về với kháng chiến, quay về với gia đình!". Vị đại úy vội gọi về Mường Thanh, yêu cầu cho pháo bắn chặn đường rút chạy của binh sĩ Thái. Ngay cả đạn đại bác lúc này cũng không ngăn cản được họ! Và lựu pháo của ta cũng lập tức bắn dồn dập vào trận địa pháo địch ở Mường Thanh, yểm hộ cho binh sĩ Thái chạy tới những vị trí trú ẩn an toàn trong rừng.

Trung Đòan 36 không cần nổ súng đã chiếm được Bản Kéo và thừa thắng tiến vào các ngọn đồi ở phía bắc sân bay."

Nói về tình trạng đảo ngũ và bất tuân thương lệnh của  lính Thái trong tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ trong những ngày này, sách Quân Sử 4 viết như sau:

"Tình hình ngày 15/3/1954: Đã thất bại trong việc phản kích mà Pháp còn bị bất ổn tại khu vực phòng thủ trung ương. Các tiểu đoàn Thái trấn đóng tại các đồn phía Tây Bắc  cứ điểm Anne Marie (Bản Kéo) nghe theo truyền đơn đối phương rục rịch rã ngũ, nhiều đại đội đã bỏ trốn theo Việt Minh. Pháp bắt buộc phải duyệt lại vấn đề phòng thủ, cho các binh sĩ Thái vào bên trong, đồng thời đưa binh sĩ Lê Dương, Bắc Phi và nhẩy dù ra thế ở phòng tuyến. Hệ thống phòng thủ của khu trung ương vì sự lủng củng của binh sĩ Thái lại phải thu hẹp, Pháp bỏ nửa phía Bắc cứ điểm Anne Marie, còn nửa phía Nam sát nhập vào cứ điểm Huguette. Do đó, kể từ ngày 17/3, danh từ cứ điểm Anne Marie bị xóa tên trên hệ thống phòng thủ trung ương của Pháp."

Như vậy là tới ngày 17/3/1954, Liên Quân Pháp -  Thập Ác Vatican  đã mất đi 6 cứ điểm trong tổng số 49 cứ điểm.(Trung Tâm đề kháng Anne Marie có 4 cứ điểm)

.

II.- Đợt Tấn Công Thứ Hai

Nhằm Vào Phân Khu Trung Tâm

Sau ngày 15/3/1954, cả 2 bên cùng phải sắp xếp lại kế sách hành động cho những ngày tới: 

A.- Về phía Liên Minh Pháp – Thập Ác Vatican, ngày 16/3,  một tiểu đoàn dù thiện chiến nhất trong Đoàn Quân Viễn Chinh Pháp  được thả xuống để tăng viện, và dĩ nhiên là chỉ tăng viện để củng cố lực lượng bảo vê Phân Khu Trung Tâm. Đồng thời, Đại Tá De Castries cho tăng cường làm công sự chiến đấu cho thích hợp với tình thế mới cực kỳ khẩn trương, nguy hiểm hơn trước, và săp xếp lại bộ máy chỉ huy: Thiếu Tá Bigeard được giao cho quyền chỉ huy lực lượng phản kích, Trung Tá Langlais, nắm quyền trông coi toàn bộ quân lính trong Phân Khu Trung Tâm. Cá nhân Đại Tá de Castries nắm vai trò tư lệnh toàn diện và liên lạc vơi bộ Tư Lênh Quân Đội Viên Chinh Pháp Bắc Việt tại Hà Nội.

B.- Về phía Việt Minh.-  Bộ Tổng Tham Mưu đưa ra quyết định:

Thứ nhất: Bao vây bốn mặt  Phân Khu Trung Tâm Trung Tâm với những đơn vị được vũ trang bằng những loại súng lớn và cô lập Phân Khu Isabelle (Hồng Cốm).

Thứ 2: Tiếp tục áp dụng lối đánh "bóc vỏ" để "bóc" thêm môt số cứ điểm ở vòng ngoài và thắt chặt vòng vây Phân Khu Trung Tâm.

Thứ 3: Khống chế phi trường Mường Thanh bằng mọi giá để đạt đến mức hữu hiệu tối đa nhằm cắt đứt mọi đường tiếp viện và tiếp tế của Liên quân Pháp – Vatican.

Thư 4: Chuẩn bị đối phó với lực lượng phản kích của địch quân.

Thứ 5: Tăng cường những họat động làm tiêu hao lực lượng địch.

Muốn thực hiên những quyết định trên đầy, Bộ Tổng Tham Mưu quyết định chỉ để lại một vài đơn vị bảo vệ 6 cứ điểm vừa mới chiếm được, còn tất cả tập trung vào việc tăng cường đào hào giao thông để chuyển quân, chuyển các loại trọng pháo và súng cối hạng nặng đến các  vị trí gần Phần Khu Trung Tâm. Có như thế thì mới có thể khống chế phi trường Mường Thanh và  có thể bắn trực xạ vào các mục tiêu trong Phân Khu Trung Tâm. Phải cần có 2 loại hào giao thông:

a.-  một loại gọi là "đường hào trục" dùng cho việc di chuyền cơ động pháo, chuyển vận thương binh. Loại đường hào này phải có đáy rộng là 1m20, chiêu sâu 1m70, chạy dài bao quanh toàn bộ Phân Khu Trung Tâm của địch.

b.- Loại đường hào thứ hai gọi là "đường hào tiếp cận địch" hay "đường hào bộ binh",  phải có đáy rộng 0m50 và  sâu 1m70. Dọc theo đường hào này phải có hố phòng pháo địch, hầm trú ẩn, chiến hào và ụ súng để  ứng phó khi địch tấn công.

Chiều dài của các đường hào này được ước tính vào khoảng 100 cây số và mọi công việc đều phải tiến hành vào ban đêm, làm đến đâu phải ngụy trang đến đấy. Toàn thể bộ đội của các đại đoàn 308, 312, 316, 304 (một phần) đều phải tranh thủ thời gian bắt tay vào việc và thời gian ấn định phải hoàn thành trong vòng 10 ngày. Thời biểu nghỉ ngơi, làm việc và ngủ của bộ đội phải được phân chia cho thích hợp: Buổi sáng là thì giờ ngủ, buổi chiểu vào rừng đốn gỗ và chuẩn bị vật liệu cho công sự đường hào. Sau bữa cơm chiều là thời gian làm việc thiết lập chiến hào.  Nhờ tinh thần yêu nước và lòng hăng say làm việc, đến ngày 24/3, một mũi đường hào đã tới cách hàng rào dây thép gai của cứ điểm bảo vệ phi trường Mường Thanh chừng 59 mét. Các mũi đường hào khác cũng gần đạt đến mục tiêu.

1.- Điều quân

Ngay khi sắp hoàn thành công việc thiết lập các đường hào, các đại đoàn được điều động như sau:

1.- Đại Đoàn 312 dưới quyền chỉ huy của Tướng Lê Trọng Tấn được giao cho trách nhiệm từ phía Đông tiến vào hủy diệt các cứ điểm Dominique 1 (E), Dominique 2 (D1), Dominique 3 (D2) trong trung tâm đề kháng Dominique ở vòng ngoài rồi tiến vào thanh toán cứ điểm Dominique 6 (cao điểm 210).

2.- Đại Đoàn 316 dưới quyền chỉ huy của Tướng Lê Quang Ba có trách nhiệm cũng từ phía Đông tiến vào thanh toán trung tâm đề kháng Éliane gồm có các cứ điểm Éliane 1 (C1), Éliane 2 (A1), Éliane 4 (C2), phối hớp các đơn vị bạn tiêu diệt các lực lượng dù cơ động của địch.

3.- Đại Đoàn 308 dưới quyền chỉ huy của Tướng Vương Thừa Vũ có phận sự từ phía Tây tiến vào tấn công các cứ điểm Huguette 7 (106), Francoise (311), chỉ định một tiểu đoàn phối hợp với cánh quân bạn ở phía Đông đánh sâu vào trong để tiểu diệt tiểu đoàn Thái số 2, và phối hợp với Trung Đoàn 98 của Đại Đòan 316 để thanh toán lực lượng dù cơ động của địch.

4.- Trung Đòan 57 của Đại Đòan 304 cùng một tiểu đoàn của Đại Đòan 316 và một đại đội lựu pháo 105 di chuyển đến phía bắc Trung Tâm Isabelle (Hồng Cúm, cũng ở phía Đông) với nhiệm vụ  thiết lập trận địa hình cánh cung từ Đông sang Tây vừa kiềm chế các ổ pháo từ đây bắn ra, vừa  chặn quân địch từ đây đến tiếp cứu cho Mường Thanh, vừa tấn công các lực lượng dù ở chung quanh và phía nam  trung tâm này.

5.- Đại Đoàn Pháo Binh 351 dưới quyền chỉ huy của Tướng Nguyễn Hữu An có nhiệm vụ bắn yểm trợ trực tiếp cho các đại đoàn bộ binh khi tấn công các cứ điểm A1 (Eliane 2), D1 (Dominique 2) , C1 (Eliane 1), E (Dominique 1), khống chế pháo binh địch, bắn chặn và tiêu diệt các lực lượng địch từ phía Đông Mường Thanh.

Tính ra số quân được tung vào trong đợt tấn công này lên gần gấp 4 lần số quân địch trong các cứ điểm bị tấn công. (Việt Minh tung vào 18 tiểu đòan để tấn công trong khi đó liên quân giặc Pháp - Vatican chỉ có 5 tiểu đoàn trong các cứ điểm mục tiêu).

2.- Giờ Khai Hỏa Và Các Mục Tiêu Bị Thanh Toán

Trong mấy ngày  bộ đội  di chuyển đến các vị trí được chỉ đinh thì trời mưa dầm dề. Nhưng đến ngày giờ khai hỏa tấn công thì trời lại tạnh. Ngày đó là ngày lịch sử 30 tháng 3 năm 1954.

6:30  chiều ngày 30/3/1954, lệnh khai hỏa tấn công vừa được ban hành thì các đại pháo  và  súng cối 120 ly của Việt Minh thi nhau nhắm vào mục tiêu nhả đạn như mưa  khiến cho pháo địch phải im tiếng  suốt cả 30 phút.

3.- Tại Mặt Trận Phia Đông

Tại mục tiêu cứ điểm Elaine 1 (C1) có một đại đội 140 lính Ma Rốc trấn giữ. Lợi dụng thời gian này, các tổ đánh bọc phá xông lên đánh mìn phá tung 7 hàng rào dây thép gai và bãi mìn, rồi tiến lên đánh thẳng vào mục tiêu. Theo sau đó là các đội xung kích ào tới trấn áp địch, chiếm đuợc lô cốt ở trên một vị trí cao nhất nằm trên đỉnh đồi của cứ điểm này và cắm ngọn cờ Quyết Chiến Quyết Thắng trên đó. Địch vẫn còn chống cự. Quân lính hai bên lao vào đánh giáp lá cả  cho tới hơn nửa giờ.  7:15 chiều hôm đó, toàn bộ  đại đội lính Ma Rốc trong cứ điểm này mới bị thanh toán. Về phía Việt Minh  có 10 bộ đội hy sinh.

Tại mục tiêu cứ điểm Dominique 1 (E).- Tại đây, một đại đội trong  tiểu đoàn dù mới đến thay thế đại đội của tiểu  đoàn lính Algeria vào buổi sáng. Đại đội dù này còn đang tập trung ở trong đường hào giao thông thì đại pháo của Quân Đội Việt Minh nã vào cứ điểm như mưa. Lính  trong cứ điểm xô nhau chạy tìm nơi trú ẩn. Ngay khi các tổ  đánh boc phá làm xong nhiệm vụ khai quang các hàng rào dây thép gai và bãi mìn, các đạo quân xung kích xông vào áp đảo giặc. Sau một giở tử chiến, bộ đôi Việt Minh chiếm trọn cứ điểm này và dùng súng cối uy hiếp và khống chế các ổ pháo của địch ở cứ điểm  Dominique 6 (210) . 7:45 chiều, Trung Đòan Trưởng Quang Tuyến, người chỉ huy trận đánh cứ điểm, báo cáo về Bộ Tổng Tham Mưu đã “hoàn thành nhiệm vụ tiêu diệt đồi E (Dominique 1)”.

Tại cứ điểm Dominique 2 (D1) do một tiểu đoàn lính Algeria cùng với một đơn vị lính Thái trấn giữ.  Ngay khi đại pháo Việt Minh vừa bắn như mưa vào căn cứ địch thì các tổ đánh bọc phá liền xông lên thi hành nhiệm vụ khai quang phá tan ba hàng rào giây thép gai. Tiếp theo là các đợt xung phong của các đội quân xung kích lao vào tấn công và đánh chẻ lực lượng phong thủ của giặc ra làm nhiều mảnh vụn. Trận đánh hết sức gay go, giành chiếm từng ụ súng. Hỏa lực chống trả của địch rất mạnh. Có môt đoạn đường hào bị quân địch lấp mất làm cho Quân Đội Việt Minh phải khựng lại. Nhưng rồi viên Đại Úy Garandeau, tiểu đoàn trưởng Tiểu Đoàn Algéria, bi tử thương vì đạn pháo trong khi quân Việt Minh ào ào xông vào khiến cho những tên lính còn sống sót phải chạy tháo thân về phía sông Nam Ngoun (Nậm Rốm). 8:00 chiều, Trung Đoàn Trưởng Hoàng Cầm, người phụ trách trận đánh cứ điểm này, báo cáo về trung ương đã “hòan thành nhiệm vụ tiêu diệt đồi D1 (Dominique 2)”.

Tại các cứ điểm khác, bộ đội Việt Minh đánh mạnh như các cứ điểm trên đây, nhưng gặp sức kháng cự vô cùng mãnh liệt của địch quân, giành chiếm từng ụ súng, nhiều lần đã  bẻ gẫy được các chốt kháng cự của địch nhưng lại bị địch quân phản kích và chiếm lại vị trí đã mất trước đó.  Tình trạng này kéo dài từ đêm 30/3/1954 cho tới sáng ngày 2/4/1954,  bộ đội Việt Minh cũng vẫn không chiếm được thêm một cứ điểm nào.

4.- Tại Mặt Trận Phía Tây

Thực ra, khi giàn quân ở phía Tây  đối diện với  các cứ điểm Huguette 7 và Francoise, chủ ý của Bộ Tham Mưu Quân Đội Kháng Chiến Việt Nam là để vừa cầm chân quân địch ở mặt trận này,  vừa làm kế nghi binh để dồn hết nỗ lực tấn công tiêu diệt địch ở mặt trận phía Đông. Tuy nhiên, ngay khí lệnh khai hỏa vừa mới ban hành thì các đơn vị chịu trách nhiệm tại mặt trận phía Tây cũng ráo riết tấn công địch theo đúng như các trận đánh công kiên vào tập đoàn cứ điểm của địch quân.

Tại cứ điểm  Huguette 7 (106). Đêm 30/4/1954, cứ điểm này bị quân Kháng Chiến Việt Nam đánh mạnh. Cảm thấy không thể chống trả nổi lực lượng tấn công của Việt Minh,  vị sĩ quan chỉ huy cứ điểm này gọi về Mường Thanh khẩn khoản xin Trung Tá Langlais cho tăng viện, nhưng bị từ khước vì rằng lúc đó các cứ điểm tại hai trung tâm đề kháng Éliane và Dominique cũng đang bị đe dọa năng nề và có cơ nguy bị tiêu diệt. Không được tiếp viện, Liên Quân Pháp -Vatican trong cứ điểm Hugguette 7 liều chết cố thủ. Đêm 31/3/1954, Trung Đòan 36 Việt Minh được lệnh đánh mạnh chiếm cho bằng được cứ điểm này. Quân Kháng Chiến Việt Nam hăng say lao vào trận địa quyết chiến để hoàn thành nhiệm vụ. Sau khoảng  nửa giờ hỗn chiến, cứ điểm Huguette 7 hoàn toàn lọt vào tay Quân Đội Việt Minh.

Tại cứ điểm Francoise hay Huguette F (311).- Trong khi đó thì Trung Đoàn 88 Việt Minh (Đại Đoàn 308) được lệnh tấn công cứ điểm Huguette F (tức Francoise hay 311). Nhận thấy có hai đại đội Thái trấn đóng trong cứ điểm này, ban chỉ  huy tại đây  liền chuyển sang lối đánh địch vận vừa đỡ tốn công sức và sinh mạng, vừa  đỡ tốn đạn,  vừa có thể làm cho tinh thần quân giặc vốn đã hoang mang lại càng thêm hoang mang. Lối đánh này quả thực là hữu hiệu với kết quả là ngày 2/4/1954 phần lớn  quân lính trong hai đại đội Thái này kéo cờ trắng ra hàng, và một số bỏ chạy về Mường Thanh. Đồng thời cứ điểm 105  (một trong những cứ điểm nằm ở phía Bắc trong trung tâm đề kháng Huguette) cũng bị quân Việt Minh tiêu diệt vào chiều ngày 3/4/1954.

Cuộc chiến tại trung tâm đề kháng này vẫn tiếp diễn tại các cứ điểm khác. Tới sáng ngày 4/4//1954, bộ đội Việt Minh đã chiếm được tới 2/3  các cứ điểm trong trung tâm đề kháng Huguette, nhưng không phải là tiêu diệt hết những quân địch trong các cứ điểm đã bị tiêu diệt. (Nhiều quân lính liến quân giặc bỏ chạy về những cứ điểm còn lại). Trời sáng, Đại Tá De Castries tung ra một tiểu đoàn cùng với 5 xe thiết giáp phản công chiếm lại một số cứ điểm, nhưng hai cứ điểm Huguette 7 (106) và Francoise (106) vẫn còn nằm trong tay quân đội Việt Minh.

5.- Thời Gian Lắng Dịu, Rút Tỉa Ưu Khuyết Điểm,

Tái Phối Trí Và Siết Chặt Vòng Vây

Cho đến khuya ngày 2/4/1954,  thấy rằng các đạo quân được chỉ định tiến chiếm các cứ điểm khác vẫn  chưa thể hoàn thành được nhiệm vụ, sáng  ngày 3/4/1954, Đại Tướng Võ Nguyên Giáp trực tiếp hội ý với các cán bộ chỉ huy các trận đánh tại các cứ điểm này. Sau khi rút tỉa những ưu và  khuyết  điểm trong mấy ngày chiến đấu vừa qua, nhận xét về tình hình địch và kiểm điểm lưc lượng của ta, Đại Tướng Giáp mới đưa ra một kế họach tấn công mới thích hợp với  tình thế mới.

6.- Tổn Thất của Hai phe

a.- Về phía Liên Quân Pháp – Thập Ác Vatican.- Tính từ khi mở đầu chiến dịch tấn công tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ vào ngày 12/3/1954, địch đã bị tiêu diệt gần 5 ngàn quân. Riêng  đợt tấn công lần thứ hai tính từ ngày từ ngày 28/3/1954, đã có tới 2093 địch quân đã thiệt mạng. Riêng  Phân Khu Isabelle (Hồng Cúm), cũng đã có tới  400 quân lính bị thiệt mạng, còn lại có 1.600. Quân đồn trú tại Phân Khu Trung Tâm lúc này chỉ còn lại có 5 tiểu đòan Dù và quân số của mỗi tiểu đoàn cũng giảm xuống còn có không quá  300 người. Hai tiểu đoàn Lê Dương ước chừng là 600. Các đơn vị Bắc Phi và người Thái cộng chung lại chỉ còn độ 4.300.

Nói về  tổn thất và tình cảnh của liên quân giặc Pháp – Thập Ác Vatican  trong tập đoàn cứ điểm Điên Bien Phủ sau đợt tấn công của Quân Đội Việt Minh vào Phân Khu Trung Tâm  trong những ngày 28/3/1954 cho đến ngày 3/4/1954, sách Quân Sử 4 viết:

"Tính từ ngày 29/3 tới ngày 2/4/1954  (Pháp) vừa chết vừa bị thương vừa mất tích là 2093 người. Khả năng tham chiến của quân Pháp bị giảm sút rất nhiều. Theo một bản thống kê lúc đó, cứ điểm Isabelle còn 1.600 binh sĩ chiến đấu, khu trung ương 5 tiểu đòan, mỗi tiểu đoàn còn 300 người và hai tiểu  đoàn nữa còn 600 người. Còn những đơn vị khác không thể giao phó nhiệm vụ.

Trong kỳ tấn công đợt hai này, Việt Minh chỉ đánh mạnh đến ngày 6/4. Sau đó mặt trận trở lại bình thường. Kiểm điểm kết quả: Mặt trận trung ương của Pháp bị thu hẹp lại hơn. Việt Minh đã chiếm được vài địa điểm quan trọng. Việc thả dù của Pháp lại thêm khó khăn vì phạm vi thả dù bị thu hẹp. Cao xạ đối phương lại họat động dữ dội, phi cơ phải bay cao, các kiện hàng ném xuống theo nguyên tắc 295 tấn một ngày chỉ nhận được có 175 tấn. Phần còn lại đều sang khu vực Việt Minh. Trên phương diện chiến thuật, cứ điểm Isabelle hoàn toàn bị cô lập với trung ương.

Kể từ ngày 7/4, mặt trận trở lại yên lặng, nghĩa là không có một trận tấn công mới nào của Việt Minh vào phòng tuyến Pháp, bởi Việt Minh đã lấy những kinh nghiệm vừa rồi qua những trận tấn công và phản công của cả hai bên: Chiến trường đã đẫm quá nhiều máu của cả đôi bên vì lối đánh cường kích với những đợt xung phong biển người - nên nay, một lối tác chiến mới được đem ra áp dụng. Đó là chiến thuật tiếp tục đào các giao thông hào theo nan quạt sâu vào phòng tuyến Pháp để chia cắt và cô lập. Chiến dịch này được tích cực họat động cả ngày lẫn đêm. Ban đêm binh sĩ Pháp thường nghe thấy những tiếng đào bới gần mình. Hà Nội đã thả dù  những máy đo chấn động loại nhỏ xuống mặt trận để kịp khám phá những đường hầm mà Việt minh đào ngay vào căn cứ Pháp. Pháo binh Việt Minh tiếp tục làm chủ tình hình. Pháo binh Pháp hầu như bị tê liệt vì bị phản pháo. Nhân viên pháo thủ bị giết hại rất nhiều. Tổng cộng Pháp chỉ còn lại 16 đại bác sử dụng được. Đối với Điện Biên Phủ, pháo binh là một vấn đề quan trọng cho sự sống còn. Từ Hà Nội, Pháp đã chú ý đến việc bổ sung xạ thủ và các khẩu đại bác mới, nhưng nhu cầu này đã không đáp ứng được. Đối với chiến trường Điện Biên Phủ, chiến xa cũng là một yếu tố quyết định, nhất là đối với các cuộc phản kích. Nhưng Pháp không làm sao có thể có hơn được. Việc mang 10 chiến xa xuống Điện Biên Phủ là cả một công trình vĩ đại vì những chiến xa này quá nặng, không thể mang cả nguyên cái. Người Pháp đã phải mang những chiến xa chưa ráp, nghĩa là những bộ phận rời còn đóng trong thùng. Những thùng này không thể chở trên những vận tải cơ thường, mà phải dùng đến máy bay Bristol của hãng Air France chuyên chở. Máy bay Bristol là một loại máy bay khổng lồ mà quân đội Pháp không có. Các thùng đồ chiến xa đến nơi mới đem ráp và việc ráp phải đòi hỏi một thời gian khá lâu với những chuyên viên thật giỏi."

b.- Về phía Quân Đội Kháng Chiến Việt Nam.-  Trên đây là nói về tổn thất và tình cảnh  của liên quân giặc Pháp – Thập Ác Vatican tại Điện Biên Phủ. Còn về phía Quân Đội Kháng Chiến Việt Nam  thì ra sao? Người viết chưa có đủ tài liệu nói về con số tổn thât của  Quân Đội Việt Minh sau đợt tấn công trong thời gian từ ngày 28/3/1954 cho đến ngày 3/4/1954. Về tình cảnh của Quân Đội  Kháng Ciến Việt Nam, chính  Đại Tướng Võ Nguyên Giáp nhận xét  về cả phe địch và phe ta như sau:

"Từ lúc bắt đầu chiến dịch, ta đã tiêu diệt khoảng 5.000 quân địch, một lực lượng tương đương với sáu tiểu đoàn, trong đó có ba tiểu đoàn bị tiêu diệt gọn. Do được tăng viện, tập đoàn cứ điểm vẫn còn khoảng hai vạn (20 ngàn) quân, tuy không phải tất cả đều là lực lượng trực tiếp chiến đấu. Về địa hình có lợi, chúng ta đã khống chế các cứ đỉểm phía Bắc, phần lớn những cao điểm ở phía Đông Phân Khu Trung Tâm. Trận địa tiến công và bao vây của ta đã tới gần sân bay, vòng vây thắt chặt thêm. Phạm vi đóng quân cũng như vùng trời của địch bị thu hẹp nhiều. Phân Khu Nam Hồng Cúm (Isabelle) đã bị cắt đứt hoàn toàn khỏi Phân Khu Trung Tâm.

Tuy nhiên, số quân địch ở tập đòan cứ điểm vẫn là quá lớn đối với ta, và chúng còn khả năng tăng viện. Những máy bay và phi công Mỹ mặc thường phục đã trở thành lực lượng chính vận chuyển tiếp tế cho binh đoàn tắc chiến Tây Bắc.

Về phía ta, cũng không ít khó khăn. Phải nhanh chóng bổ sung quân số, đạn dược hao hụt khá nhiều qua đợt chiến đấu vừa rồi. Lương thực cho bộ đội mỗi ngày càng ngặt nghèo vì mùa mưa tới sớm và địch tăng cường đánh phá các tuyến đường dẫn tới mặt trận. Phải tiếp tục đánh địch bằng cách nào với những chiến sĩ đã qua 5 tháng trời liên tục hành quân, lao động và chiến đấu, với những đơn vị sẽ có thêm nhiều lính mới chưa qua chiến đấu, để vừa khóet sâu hơn nữa những chỗ yếu của địch, vừa hạn chế những thương vong của ta, tạo điều kiện chuyển sang tổng công kích kết liễu số phận con nhím Điện Biên Phủ."

7.- Quân Đội Việt Minh Kháng Chiến

Sắp Xếp Lại Kế Hoạch Tấn Công

Sau khi hội ý với các cán bộ chỉ huy các trận đánh tại các cứ điểm và kiểm điểm tình hình, Bộ Tổng Tham Mưu Quân Đội Việt Nam quyết định sắp xếp lại kế hoạch để "tạo điều kiện chuyển sang tổng công kích kết liễu số phận con nhím Điện Biên Phủ" như sau:

Thứ 1: Tiếp tục đánh chiếm các cứ điểm nằm ở phía Đông Trung Khu Trung Ương.

Thứ 2: Tăng cường thắt chặt vòng vây để thu hẹp phạm vi chiếm đóng quân của địch.

Thứ 3:  Tấn chiếm phi trường Mường Thanh để triệt hẳn đường tiếp tế & tiếp viện của địch.

Thứ 4:  Gia tăng và tích cực làm tiêu hao mọi sinh lực của địch.

Đồng thời, các nhiệm vụ thanh toán các cứ điểm đóng quân của địch cũng được sắp xếp lại như sau:

 Đại Đòan 308 dưới quyền chỉ huy của Tướng Vương Thừa Vũ có nhiệm vụ thiết lập công sự chuẩn bị tấn công và tiêu diệt cứ điểm Huguette 1 (206) và các cứ điểm  311A , 311B thuộc trung tâm đề kháng Claudine, rồi đánh thẳng vào cơ sở chỉ huy của Đại Tá De Castries, cô lập các cứ điểm Huguette 1 (206), Huguette 2 (208), Huguette 6 (105); phối hợp với Đại Đoàn 312 (dưới quyền chỉ huy của Tướng Lê Trọng Tấn) thiết lập đường hào cắt đứt sân bay  phía nam cứ điểm Huguette (206); phải giữ vững trận địa trong vùng trách nhiệm.

Đại Đoàn 312 dưới quyền chỉ huy Tướng Lê Trong Tấn có nhiệm vụ thiết lập chiến hào giữ vững các cứ điểm trong trung tâm đề kháng Éliane và Dominique, chuẩn bị tiêu diệt cứ điểm Huguette 6 (105) ở phía bắc sân bay phi trường Mường Thanh, tiêu diệt các cứ điểm 203, 204 và khu tiểu đoàn người Thái số 2, phối hợp với Đại Đoàn 308 (dưới quyền chỉ huy của Tướng Vương Thừa Vũ) đào hào giao thông cắt ngang phi trường Mường Thanh.

Đại Đoàn 316 dưới quyền chỉ huy của Tướng Lê Quang Ba có nhiệm vụ thiết lập các đường hào chiến đấu chuẩn bị tấn công và tiêu diệt các cứ điểm Éliane 2 (A1),  Éliane 4 (C2) ở phía Đông, củng cố và giữ vững cứ điểm Éliane 1 (C1).

Trung Đoàn 57 (thuộc Đại Đoàn 304 dưới quyền chỉ huy của Tướng Hoàng Sâm mà phần lớn của đại đoàn này đang trấn đóng ở  Hạ Lào) có nhiệm vụ thiết lập các chiến hào tăng cường làm công sự  bao vây và kiềm chế pháo địch tại Phân Khu Isabelle (Hồng Cúm).

 Đại Đòan (Pháo) 351 có nhiệm vụ đào chiến hào củng cố các trận địa tấn công, thiết lập thêm một trận địa mới cho đại đội pháo ở phía Tây Bắc phi truờng Mường Thanh.

Tất cả các đơn vị trên đây đều có nhiệm vụ sử dụng các vũ khí nhẹ tranh thủ vào bất kỳ giờ giấc nào cũng phải cố gắng hạ sát địch quân bằng mọi cách như bắn tỉa, tập kích, bắn máy bay, tiêu diệt đường tiếp tế vũ khí và lương thực của địch, đồng thời cũng phải bảo vệ sức khỏe của bộ đội.

8.- Vai Trò Của Phân Khu Isabelle

Và Tình Cảnh Của Liên Quân Pháp - Vatican

Phân Khu hay Trung Tâm Kháng Cự Isabelle (Hồng Cúm) được thiết lập vào ngày 20/11/1953, nằm ở phía Nam của tập  đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Phân khu  này  gồm có  5 cứ điểm mang tên Isabelle với những con số từ số 1 cho đến số 5 kèm theo: Isabelle 1, Isabelle 2, Isabelle 3, Isabelle 4, Isabelle 5. Tất cả đều nằm ở phía Tây đường 41 và được nối với nhau bằng một hệ thống đường hào. Riêng cứ điểm Isabelle 5 nằm ở phía Đông đường 41 và có trách nhiệm đặc biệt là phải bảo vệ phi trường Isabelle. Cả 5 cứ điểm này đều nằm dưới quyền chỉ huy của Đại Tá Lalande. Việt  Minh gom hai cứ điểm Isabelle 1, Isabelle 2, gọi là Khu A, và Isabelle 3, Isabelle 4 gọi là Khu B. Riêng cứ điểm 5 được gọi là Khu C.   

Những lực lượng đồn trú trong Phân Khu Isabelle gồm có:

1.- Tiểu Đoàn Lê Dương số 3.  [Đa số là người Âu Châu. Họ là những người dân của các nước Đức, Ba Lan, Tiệp Khắc, Hung Gia Lợi, v.v... bị cưỡng bách đi lính cho  Đức Quốc Xã  trong thời Đệ Nhị Thế Chiến. Khi Đồng Minh  Anh - Mỹ - Pháp – Nga - Tàu đại thắng, họ  bị bắt làm tù binh và được chuyển cho chính quyền Pháp quản lý, rồi Pháp chiêu mộ họ trở thành một thứ lính đánh thuê cho Pháp.]

2.- Tiểu Đoàn 2 Algérien và một đại đội của Tiểu Đoàn 5 Algérien. [Algeria bị nước Pháp đánh chiếm và thống trị từ năm 1830. Cho mãi đến năm 1962,  nhân dân Algérien mới giành lại được quyền tự chủ. Người Algérien đi lính  đánh thuê cho Pháp ở Đông Dương giống như người Việt Nam đi lính đánh thuê cho Pháp và Vatican từ khi liên quân xâm lăng Pháp – Thập Ác Vatican có mặt trên lãnh thổ Việt Nam vào năm 1858.]

3.- Tiểu Đoàn Thái Số 3.

4.- Một tiểu đòan pháo 105.

6.- Một đại đội súng cối 120 ly.

7.- Một đại đội xe tăng.

Tổng số  tất cả quân lính vào khoảng 2.000 (người.

Cũng nên biết là tất cả các vũ khí, đạn dược, quân trang, quân cụ, quân lương và các đồ tiếp liệu khác cung ứng cho toàn thể quân lính  Liên Quân Pháp – Thập Ác Vatican trong tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ  thường thường là trên 12 ngàn, trong đó có Phân Khu Isabelle, đều được chuyển tới bằng đường hàng không. Nếu  phi trường Điện Biên Phủ  bị Việt Minh kiểm soát hay khống chế bằng các đại  pháo hay súng cối và các giàn cao xạ thì đồi sống của hơn 12 ngàn quân lính trong tập đoàn cứ điểm này sẽ trở nên vô cùng điêu đứng. Và sự thật đã xẩy ra như vậy. Người viết không hiểu tại sao Tướng Navarre, Tướng Cogny và các nhà lãnh đạo Pháp lúc bấy giờ lại không nhớ bài học Kinh Thành Berlin bị Liên Sô phong tỏa vào năm 1948 mà chúng tôi đã trình bày trong Chương 50 trước đây! Quả thật là lạ lùng hết chỗ nói! 

Về phương diện chiến thuật, vị thế Isabelle (Hồng Cúm) giữ vai trò  khá quan trọng vì từ vị trí này nó có thể tiếp viện cho Phân Khu Trung Tâm khi bị tấn công  bằng bộ bịnh, hay yểm trợ bằng pháo  binh hay bằng lực lượng cơ giới hoặc cả hai. Nếu trường hợp phi trường Mường Thanh bi Việt Minh kiểm sóat hay khống chế,  thì phi trường Isabelle sẽ là nơi tiếp nhận tất cả những tiếp viện và các đồ tiếp liệu từ Hà Nội đưa tới.  Hơn nữa, nếu tập đoàn cứ điểm rơi vào tình trạng có thể bị tiêu diệt thì Phân Khu Isabelle được coi như cửa hậu để cho bại quân chạy sang  Thượng Lào hay tiếp nhận viện quân từ Thượng Lào đổ tới.

Có thể  vì nhìn thấy rõ vai trò quan trọng này hay nhìn thấy rõ chủ đích của liên quân giặc sử dụng Phận Khu Isabelle cho nên Bộ Tổng Tham Mưu Quân Đội Việt Minh mới quyết định bố trí  "Trung Đoàn 57  có nhiệm vụ tăng cường làm công sự  bao vây  và kiềm chế pháo địch ở đây, và đặc biệt là phải "tranh thủ vào bất kể giờ giấc nào để hạ sát địch quân bằng mọi cách như bắn tỉa, tập kích, bắn máy bay, tiêu diệt đường tiếp tế vũ khí và lương thực  khi chuyển vận đến phi trường Isabelle."

Ngay khi vừa di chuyển tới vùng trách nhiệm, Trung Đòan 57 liền bắt tay vào việc tăng cường thiết lập công sự bao vây phân khu này để  hoàn thành nhiệm vụ được giao phó. Ngay từ những ngày đầu tháng 4, bộ đội Việt Minh  đã làm được những việc gây bất ngờ cho quân giặc. Chiến hào của quân Kháng Chiến Việt Nam càng ngày càng lấn sâu vào  cứ điểm đóng quân của giặc và  tiến hành việc kiềm chế  pháo binh giặc. Các chiến hào đã xuyên qua hàng rào cứ điếm số 5 (khu C) đâm thọc vào các lô cốt của địch. Thực trạng này làm cho quân địch  phải tìm cách đối phó bằng cách ban đêm thì cho các  toán lính đi phục kích ở ngay các mũi chiến hào, ban ngày  thì cho xe tăng cùng lính dù ra  phá lấp chiến hào và gài mìn vào nhiều chỗ để đề phòng. Tình trạng này khiến cho Việt Minh phải bố trí  lực lượng phản phục kích và  thay đổi giờ giấc làm việc cũng như phương cách đào hào: khi thi đào từ ngòai đào vào, khi thì  đào ở trong đào ra. Nhiều khi lực lượng phục kích của Pháp và lực lượng phản phục kích của Việt Minh đụng độ và quần thảo với nhau kéo dài cả nửa tiếng đồng hồ, nhưng rồi phía Việt Minh có những đội bắn tỉa bố trí ở khắp đó đây bao quanh những nơi khả  nghi,  chạy tới tiếp tay, khiến cho địch quân hoảng sợ bỏ chạy. Việt Minh càng ngày càng siết chặt vòng vây, các cứ điểm của giặc càng ngày càng thu hẹp, con số quân lính giặc bị bắn tỉa và chết vì bị pháo càng ngày càng nhiều, và  số lượng thực tiếp nhận được từ máy bay thả dù xuống càng ngày càng sút giảm ghê gớm. Tình trạng này đã khiến Tướng De Castries phải ra lệnh cắt giảm phần ăn của quân lính xuống còn một nửa. Sách Điện Biên Phủ -  Điểm Hẹn Lịch Sử ghi lại như sau:

"Từ ngày nổ súng, trước sự xuất hiện pháo cao xạ, địch đã nhiều lần thay đổi thủ đọan thả dù. Phần lớn việc thả dù tiếp tế cho Điện Biên Phủ đều do phi công Mỹ mặc áo dân sự đảm nhiệm với loại máy bay vận tải hạng nặng Flyung Boxcar C.119.

Ngày 19 tháng 3, máy bay Mỹ ném xuống những kiện hàng lớn một tấn. Làm như vậy tiện cho những phi công chuồn nhanh khỏi khu vực nguy hiểm. Nhưng việc thu lượm và vận chuyển những kiện hàng lớn dưới hỏa lực đại bác thường xuyên đe dọa, đối với tập đoàn cứ điểm  lại không dễ dàng. Hơn thế, những kiện hàng này thường chứa chất nổ, nếu rơi vào một bãi mìn hoặc rơi trúng một đường hào hay một vị trí quân Pháp thì tác hại của nó không kém gì một trái bom! Ngay đêm hôm đó, Điện Biên Phủ yêu cầu Hà Nội từ nay trở đi không thả dù những kiện hàng nặng quá 100 kilô.

Số máy bay vận tải bị cao xạ ta "tàn sát" một cách ghê gớm, buộc Đại Tá Nicô (Jean Louis Nicot) ngày 27 tháng 3 phải ra lệnh đưa độ cao thả dù tiếp tế ban ngày từ 2.500 bộ lên 6.500 bộ, và sau đó lên 8.500 bộ. Muốn làm như vậy, mỗi chiếc dù phải được gắn thêm bộ phận mở tự động. Nhưng bộ phận này làm việc không tốt, nhiều kiện hàng hoặc rơi vào tay ta, hoặc vỡ tan tành trên mặt đất.

Ngày 12 tháng 4, hồi 11 giờ 40, chiếc máy bay thứ 50 bị bắn rơi tại Điện Biên Phủ. Đó là một pháo đài bay ném bom 4 động cơ B. 24 (Privateer) với tổ bay 9 người, lần đầu tiên bị hạ trên chiến trường Việt Nam. Bom nằm trong khoang chưa kịp thả. Số bom này đã cung cấp cho các chiến sĩ công binh một tấn thuốc nổ đặt trong đường hầm A1 (cứ điểm Éliane 2) vào đầu tháng 5. Cũng ngay trưa hôm đó, 15 giờ, một máy bay B.26 thả bom trúng vị trí quân Pháp ở Épecvie (Épervier, nằm ở giữa Phân Khu Trung Tâm), ngay gần sở chỉ huy của de Castries, làm nổ tung một kho đạn và chết nhiều binh lính. Cái khó của những viên phi công không chỉ riêng ở lưới lửa cao xạ mỗi ngày tập trung hơn, mà còn ở vị trí đôi bên đối địch đã quá gần nhau.

Người Pháp phải chuyển sang thả dù lương thực vào ban đêm. Có đêm, tập đoàn cứ điểm nhận được trên hai trăm tấn đồ tiếp tế. Tình hình lương thực của tập đoàn cứ điểm được cải thiện chút ít. Làm theo cách này, những chiếc máy bay vận tải cũng được an toàn hơn. Nhưng việc thu lượm dù vẫn phải tiến hành vào ban ngày. Chiều ngày 14 tháng 4, một sự cố đã xẩy ra khi (cứ điểm) Épecvie vừa mới nhận được số lương thực tập trung ở đây để chuẩn bị phân phối đi các nơi khác thì một loạt đại bác của ta rót đúng vào khu vực này. Nhiều thứ lương thực, trong đó có 5080 suất ăn (phần ăn) chiến đấu, 300 kilô phó mát, 700 kilô chè (trà), 450 kilô muối, 110 thanh sôcôla... đều bốc cháy. Ngày hôm đó, tập đoàn cứ điểm công bố dự kiến từ ngày 29 tháng 4, khẩu phần ăn của mỗi người sẽ giảm xuống một nửa."

Vì tính cách chiến thuật trên đây của Phân Khu Nam này, cho nên chủ tâm của Việt Minh là bao vây và cô lập Phân Khu Isabelle để kiềm chế địch khiến cho pháo binh của địch ở đây không thể bắn yểm trợ cho các cứ điểm ở Phân Khu Trung Tâm và Phân Khu Bắc và cũng là khống chế phi trường Hồng Cúm, chặn đường tiếp tế bằng máy bay ở đây, gây khó khăn cho địch trong vấn đẻ ẩm thực. Đại Tướng Võ Nguyên Giáp kể lại như sau:

"Phân Khu Nam (Isabelle) của địch tương đối nhỏ, chiến hào ta vào sát, diện tích càng  thu hẹp, lại nằm ở cuối cánh đồng, máy bay địch bay với tốc độ chậm cũng chỉ có mấy giây để thả dù, nên hàng thường rơi ra ngoài mục tiêu. Trung Đoàn 57 đoạt được khá nhiều dù tiếp tế, có ngày thu được trên ba tấn hàng. Các ngách hào trên trận địa của ta đầy ắp thực phẩm, đồ hộp và đạn dược. Chính Giuyn Roa đã  viết: "Kể từ 30 tháng 3 trở đi, một số đơn vị của Đại Đoàn 304 đã thu chung quanh Hồng Cúm (Isabelle) 776 kiện hàng gồm đạn 105 và đồ hộp khoảng 60 tấn".

Ngày 15 tháng 4, lúc 16 giờ, một chiếc máy bay C.119 bay đến lượn mấy vòng rồi thả xuống một loạt dù, trong đó có chiếc dù rơi gần trận địa của ta. Xẩm tối, chiến sĩ ta ra lấy, thấy có một chiếc hòm. Nó được đưa về trụ sở Trung Đoàn. Trong hòm toàn những gói quà gồm thuốc lá, rượu, xúc xích, jambông, áo may ô, lưỡi dao cạo râu, và một lá thư mầu hồng sực mùi nước hoa của vợ De Castries gửi cho chồng nhân dịp ông ta được thăng cấp tướng.

Chung quanh cụm cứ điểm Hồng Cúm (Isabelle), các chiến sĩ súng trường súng máy, sơn pháo, các cỡ súng lớn nhỏ sẵn sàng chờ địch xuất hiên. Sau nhiều lần bị ta đánh lừa, ban ngày quân địch không dám đi lại, không dám nhô đầu lên khỏi chiến hào. Bộ đội ta chui qua hàng rào cắm cờ, chờ những tên bò ra nhổ cờ là nổ súng. Địch bỏ mặc những lá cờ tiếp tục tung bay trong cứ điểm. Mỗi lần đi thu nhặt dù, địch phải tổ chức như một trận đánh có xe tăng đi kèm và pháo bắn hợp đồng. Đêm 19 tháng 4, một toán địch nhẩy dù rơi đúng vào trận địa của Đại Đội 19. Khi đã bị anh em ta xô tới trói lại, chúng vẫn chưa hết ngạc nhiên."

9.- Chính Nghĩa Và Phi Chính Nghĩa Ảnh Hưởng Đến

Tinh Thần Chiến Đấu của Quân Lính

Cuối tháng 4, quân lính Liên Quân Pháp – Thập Ác Vatican trong toàn Phân Khu Isabelle chỉ còn lại 1400 người, nghĩa là  con số tử thương đã lên tớ 600 người rồi. Tính từ ngày 12/3 cho đến ngày 24/4, chỉ mới có 6 tuần lễ,  với diện tích nhỏ bé của Phân Khu Isabelle phải đào  600  cái lỗ vùi lấp 600 cái xác chết không có quan tài, không có cả tấm ván phủ lên. Trời tháng 4 nóng nực và oi bức, những xác chết nằm dưới nấm mồ chỉ được chôn lấp sơ sài, dần dần rữa thối, rỉ nước màu đen đen, chảy ra những chỗ trũng hoặc những khe rãnh, tỏa ra những mùi hôi thối ghê sợ. Tránh làm sao thoát khỏi cảnh lúc nhúc những giòi bọ và ruồi nhặng bu kín khắp đó đây. Trong khi ấy thì quân lính phải sống trong cảnh thiếu thốn lương thực, phần ăn bị giảm xuống một nửa. Quân lính Liên Minh Pháp – Thập Ác Vatican  rơi vào tình vừa đói, vừa khát, vừa ở trong bầu không khí ố nhiễm sặc mùi hôi thối của xác chết và tử khí.

a.- Về phía Việt Minh: Đối với Quân Đội Việt Minh cuộc chiến này là  có chính nghĩa, Mọingười bộ đội Việt Minh đều ý thực được rằng họ đang chiến đấu cho lý tưởng giành lại chủ quyền độc lập cho đất nước, cho sự trường tồn của dân tộc. Họ được võ trang bằng lòng yêu nước quyết tâm đòi lại quê hương từ trong tay giặc và đòi lại những gì đã bị giặc cướp đi từ năm 1858, được võ trang bằng những nỗi lòng uất ức căm  thù quân xâm lăng đã  áp bức, bóc lột và  đày đọa  đồng bào vào cảnh điêu đứng đói khổ triền miên mà cao độ là cái chết của hai triệu người vào mùa Xuân năm Ất Dậu 1945, uất hận vì bị khinh rẻ là quân tà giáo, mọi rợ, và căm thù vì những quân lính đạo khi hành quân đã đốt nhà, phá đình, phá miếu, bắt người tra tấn dã man, tàn sát đàn ông thanh niên, hãm hiếp đàn bà con gái và vơ vét cho đầy túi tham.

b.- Về phía liên quân Pháp – Vatican: Đối với quân lính trong  Liên Minh Xâm Lược Pháp -Vatican, cuộc chiến này là  một cuộc chiến phi chính nghĩa. Ai cũng biết rằng tất cả quân lính trong đạo quân này từ các đơn vị Lê Dương, Bắc Phi, Trung Phi, lính Thái, lính Việt (dù là tình nguyện hay bị cưỡng bách động viên  bởi lệnh động viên được ban hành chiếu theo dụ số 12 ngày 13/7/1951 do chính quyền bù nhìn Bảo Đại ban hành), đều là những quân lính đánh thuê. Đã là lính đánh thuê thì ở vào bất kỳ thời đại nào và bất kỳ ở địa phương nào cũng đều có tinh thần đánh thuê đúng nghĩa của những thứ quân lính đánh thuê. Một trong những đặc tính của các đạo quân lính đánh thuê là vụ lợi tham lam cùng với những ác tính hung dữ, ưa thích phá hoại như đốt, đốt đình, đốt miếu, đốt chùa, phá hoại mùa màng, giết người bừa bãi, hãm hiếp đàn bà con gái. Theo các nhà sử học, những đặc tính này lại càng nổi bật trong các đạo quân thập tự hay bất kỳ đạo quân nào có liên minh với Giáo Hội La Mã. Độc giả có thể kiểm chứng sự thật này bằng cách tìm đọc các tài liệu sử nói về những hành động của nhưng người lính thập tự (crusaders):

1.- Trong những cuộc chiến thập tự (crusades) trong thời 1096-1293 ở vùng Tiểu Á và miền Nam nước Pháp,

2.- Trong Liên  Quân Tây Ban Nha – Thập Ác Vatican khi đạo quân này đánh chiếm Châu Mỹ La-tinh và Phi Luật Tân vào đầu thế kỷ 16.

3.- Trong Liên Quân Bồ Đào Nha – Thập Ác Vatican khi đạo quân này đánh chiếm Bat Tây ở Châu Mỹ La Tinh và ở Phi Châu trong thế kỷ 16.

4.- Trong Liên Quân Croatia – Thập Ác Vatican ở Croatia trong những năm 1941-1945.

5.- Trong Liên Quân Pháp – Thập Ác Vatican ở Việt Nam trong những năm 1858-1945 và trong những năm 1945-1954.

Đám lính đạo hay quân thập tự Việt Nam, ngoài tính cách đánh thuê, bọn người này còn có cái bản chất vừa ăn cướp, vừa tàn sát những người thuộc các tôn giáo khác do ảnh hưởng của (1) Cựu Ước Kinh (mà chúng tôi đã để cập ở trên), (2)Thánh Lệnh được ban hành vào ngày 8 tháng 1 năm 1454 trong thời Giáo Hòang Nicholas V (1447-1455), và  (3) của lời dạy dỗ của "các đấng bề trên"  thúc giục phải cố  gắng  "vâng phục" Giáo Hội để "làm sáng danh Chúa" trong cuộc chiến này. Là những tên lính đánh thuê cộng thêm với cái bản chất thổ phỉ ăn cướp và giết người để hưởng lợi hưởng danh thì tất nhiên cái đặc tính cốt lõi của những hạng người này là "phù thịnh" (a dua theo  kẻ  mạnh) để "mượn gió bẻ măng" hay "theo voi ăn bã mía" và bản chất của chúng là:

Khi vui thì vỗ tay vào

Đến khi họan nạn, xé rào chạy mau. (Nhại theo ca dao Việt Nam).

Tinh thần và hành động  "xé rào chạy mau" này đã xẩy ra vào ngày 12/12/1953 của đám linh Biệt Kịch  Thái vào ngày 12/12/1953 khi:

"Các toán com măng đô Thái đã bỏ trốn, một số bị bắt hoặc bị chết trong các cuộc đụng độ, nên khi về tới Điện Biên Phủ, lực lượng biệt kích Lai Châu với số quân 2.101 người trong đó có 37 người Pháp chỉ còn lại 175 người và 10 người Pháp."

Hơn 4 tháng sau, sáng ngày 17 tháng 3 năm 1954, tình trạng “xèao chạy mau” này cũng không khác gì chuyện đã xẩy ra vào ngày 12/12/1953:

"Sáng ngày 17, đồn Bản Kéo xôn xao vì có tin bộ đội sắp tiến công. Buổi trưa, từng đám binh lính Thái kéo tới gặp viên đại úy đồn trưởng, nêu hai yêu sách: "Một, phải phát hết khẩu phần lương thực. Hai, giải tán đồn cho binh lính về quê hương làm ăn". Clarchambre kinh hoàng điện cho Mường Thanh: "Chúng tôi buộc phải bỏ vị trí rút về khu trung tâm đây!" Và Clarchambre mở cổng đồn, ra lệnh cho binh lính theo mình về sân bay. Nhưng binh lính không còn nghe theo lời chỉ huy, ào ào chạy về phía khu rừng đang vang lên những tiếng loa: "Hỡi các bạn binh sĩ Thái, hãy bỏ hàng ngũ địch, quay về với kháng chiến, quay về với gia đình!". Vị đại úy vội gọi về Mường Thanh, yêu cầu cho pháo bắn chặn đường rút chạy của binh sĩ Thái, Ngay cả đạn đại bác lúc này cũng không ngăn cản được họ! Và lựu pháo của ta cũng lập tức bắn dồn dập vào trận địa pháo địch ở Mường Thanh, yểm hộ cho binh sĩ Thái chạy tới những vị trí trú ẩn an toàn trong rừng. Trung Đòan 36 không cần nổ súng đã chiếm được Bản Kéo và thừa thắng tiến vào các ngọn đồi ở phía bắc sân bay."

Và bây giờ trong các cứ điểm của Liên Quân Pháp – Thập Ác Vatican đang ở vào tình cảnh điêu đứng khốn khổ, tất nhiên là bọn lính đánh thuê hiện nguyên hình cái bản chất “phù thịnh” của chúng khiến cho các sĩ quan chỉ huy người Pháp càng thếm bối rối. Sự kiện này được sách Quân Sử 4 ghi lại như sau:

"Thượng tuần tháng 4, thời tiết ẩm ướt bởi nhiều trận mưa to. Thung lũng Điện Biên Phủ đầy nước, các hầm hố chiến đấu của Pháp lầy lội khiến sức khỏe của binh sĩ Pháp suy kém. Hơn nữa, những binh sĩ này phải chiến đấu liên miên không được nghỉ ngơi mà sự ăn uống lại thiêu thốn, vì các dù tiếp tế một phần khá lớn lạc sang khu địch, một phần đồ khác bị đám binh sĩ ở sau chiến tuyến lấy cắp để dấu đi ăn dần.

Những thiếu thốn của binh sĩ tiền tuyến đã gây ra bởi, quân Pháp có 44 xe jeep, 47 xe dodge và 26 quân xa 2T5 đã bị trúng mảnh pháo dần dần hư hết. Các dù thả xuống không còn đủ xe đi nhặt. Hơn nữa, cũng không có đủ người làm việc vì các dù tản mát khắp nơi, rơi cả vào trong hệ thống hàng rào kẽm gai. Nên Pháp đã phải sử dụng cả tù binh, binh sĩ Thái và những binh sĩ khiếp đảm ở mặt trận được mang về, tập trung cả ở sau chiến tuyến để làm tạp dịch.

Những người này, khi nhặt dù đã dấu những món ăn để ăn dần với nhau vì sự tiếp tế cho cả trại binh đã thiếu thốn từ lâu. Nhưng đáng lẽ sự thiếu thốn chỉ nên hạn chế với những người không chiến đấu, còn những binh sĩ tại tiền tuyến và thương binh phải được cung cấp đầy đủ, thì ngược lại, những người này lại bị thiếu thốn hơn những người khác.

Lúc đó, các cấp chỉ huy Pháp đã để ý đến vấn đề này nhưng họ không dám áp dụng những biện pháp gắt gao để trừng trị những  kẻ gian vì theo kinh nghiệm từ ngàn xưa, những đồn binh bị bao vây thường có những hiện tượng rối loạn, nay nếu đem áp dụng biện pháp cứng rắn thì càng sinh ra sự thất nhân tâm rồi đưa đến sự sụp đổ của căn cứ bị bao vây một cách nhanh chóng. Bởi vậy, họ chỉ lấy lời khuyên răn mà thôi."

Tác giả sách Điện Biên Phủ -  Điểm Hẹn Lịch Sử ghi nhận tình trạng này ở trong Phân Khu Isabelle như sau:

"Ngày 24 tháng 4, Lalande kiểm điểm lại lực lượng của mình thấy vãn còn tổng số 1.400 người, 8 khẩu pháo 105 và 2 chiếc xe tăng, một lực lượng không nhỏ trong tình hình chung của tập đòan cứ điểm. Viên đại tá mới được thăng chức quyết định mở một trận đánh giải tỏa. Ngày 26, bốn trong số những trung đội Bắc Phi khá nhất được chọn lựa tấn công vào những chiến hào tiếp cận của ta ở phía Tây Bắc Isabelle 5 (Khu C). Lalande được báo cáo tại đây chỉ có một đường hào của ta. Nhưng khi những người lính của đại đội Algerie đột nhập thì thấy mình lọt vào giữa hai tuyến chiến hào, họ phải yêu cầu quân cứu viện mới chạy thóat về Isabelle 4.

"Lalande quyết định phải có hình thức kỷ luật đối với một số kẻ hèn nhát để làm gương. Viên Trung Úy Benlhabich chỉ huy đơn vị này được gọi tới. Lalande ra lệnh chọn hai người trong số những kẻ bỏ chạy để xử bắn. Một số sĩ quan Pháp tỏ vẻ đồng tình. Benlhabich trở về đại đội rồi quay lại nói: "Tôi không thể chỉ định ai. Mọi người cho rằng họ đều dũng càm như nhau và đã chiến đấu hết sức mình. Nếu cần bắn thì bắn tất cả. Khi những người lính Lê Dương của ông cũng không chọc thủng được vòng vây và chạy trốn như thỏ thì không thể bắn bất cứ ai! Không một người Algerie nào chấp nhận cách đối xử không công bằng đó." Rồi viên trung úy nói thêm: "Thưa Đại Tá, hãy tin tôi, chúng ta không được phép hoang phí số binh lính ít ỏi hiện có. Tôi đã mất 60 người mà mới được thả dù có một người. Lalande buộc phải hủy bỏ quyết định."

10.- Một Vài Cứ Điểm Trong  

Trung Tâm Higuette Bị Tiêu Diệt

Như đã trình bày ở trên, Bộ Tổng Tham Mưu Quân Đội Việt Minh đã phân công cho  Đại Đòan 308 dưới quyền chỉ huy của Tướng Vương Thừa Vũ có nhiệm vụ thiết lập công sự chuẩn bị tấn công và tiêu diệt cứ điểm Huguette 1 (206) và các cứ điểm  311A , 311B thuộc trung tâm đề kháng Claudine, rồi đánh thẳng vào cơ sở chỉ huy của Đại Tá De Castries, cô lập các cứ điểm Huguette 1 (206), Huguette 2 (208), Huguette 6 (105); phối hợp với Đại Đoàn 312 (dưới quyền chỉ huy của Tướng Lê Trọng Tấn)  thiết lập đường hào cắt đứt sân bay ở phía nam cứ điểm Huguette (206); phải giữ vững trận địa trong vùng trách nhiệm.

Đến đêm ngày 13 tháng 4, Đại Đòan 308 và các đơn vị khác phối hợp với đại  đoàn này gần như đã làm xong việc thiết lập các chiến hào và chuần bị tư thế tấn công. Thế nhưng, đến sáng ngày 14 tháng 4, một toán quân địch đi tuần bất ngờ khám phá ra đường chiến hào ở phía Tây đã  cắt đứt liên lạc giữa các cứ điểm Huguette 1 (206) và Huguette 6 (105) với Khu Trung Tâm. Toán quân đi tuần này lập tức báo cáo về bộ chỉ huy và nói rằng cứ điểm Huguette 1 đã bị bao vây bằng một đường chiến hào ở phía Tây. Ngay buổi trưa hôm đó, liên quân Pháp - Vatican đưa ra hai đơn vị dù mở đường giải vây cho Huguette 1 nhưng bị quân đội Việt Minh chặn lại.

Có lẽ vì thế mà tại  cụm cứ điểm Huguette, Đại Đòan 308 đã phải khai hỏa trước  các đợn khác tại các mục tiêu khác. Đại  Đoàn 308 ác chiến với quân Pháp tại cụm cứ điểm Huguette liên tiếp trong ba ngày 15, 16 và 17 tháng 4.  Về phía liên quân giặc, Đại Tá Langlais huy động tới 3 tiểu đòan dù 1, 2 và 6 để mở cuộc hành quân giải tỏa cho Huguette 6 (105) ở phía Bắc phi trường Mường Thanh. Trong trận đánh này, liên quân giặc ở thế bị động và Quân Đội Việt Minh ở thế chủ động với những chiến hào đã được chuẩn bị trước, cho nên cuối cùng, quân Pháp bị tổn thất nặng nề. Thấy vậy, Tướng De Castries phải ra lệnh cho Đại Úy Bizard chỉ huy trưởng ở đây phải  bỏ Huguette 6 rút về, và phái một lực lượng gồm cả lính Dù và lính Lê Dương có chiến xa mở đường đi yểm trợ cho đạo quân của Đại Úy Bizard trên đường rút về, nhưng  đạo quân này cũng bị quân đội Việt Minh chặn đánh. Sau nửa giờ ác chiến, liên quân giặc đại bại, Đại Úy Bizard cùng quân lính lo chạy thoát thân bỏ cả thương binh ở lại. Thế là Huguette 6 lọt vào tay Việt Minh vào ngày 18/4/1954. Đây là cứ điểm chót ở phía Bắc phi trường Mường Thanh.

Cứ đỉểm Huguette 6 (105) giống như một tiền đồn che chở cho mặt Bắc cứ điểm Huguette 1 (206), bây giờ bị lọt vào tay Việt Minh, cứ điểm Huguette 1 phải đối diện trực tiếp với mũi giùi tấn công của quân đội Việt Minh. Bảo vệ Huguette 1 là một đai đội  thuộc Lữ Đòan 13 Lê Dương, môt trong những đạo quân sừng sỏ và gan lì nhất trong đòan quân viễn chinh liên minh giặc. Tấn công Huguette 1 là  đơn vị  gồm những chiến sĩ xuất thân từ Trung Đòan Chủ Lực 36 lừng danh của hai tỉnh Bắc Giang và Bắc Ninh trước khi trung đoàn  này được quy thuộc vào Đại Đòan 308. Đúng là một bên tám lạng, một bên nửa cân, chỉ hơn nhau về thế trận mà thôi. Huguett 1 (206) bị bao vây, bị tấn công, hàng rào dây thép gai và bãi mìn bị khai quang, các ụ súng ở mặt tiền bị súng ĐKZ của Việt Minh bắn sập. Huguette 1 phải gọi về Mường Thanh cầu cứu. Tướng De Castríes phải điều động hai trung đội bộ binh và hai xe thiết giáp tiến ra tiếp cứu. Trận đánh giằng co kéo dài đến khoảng 11 khuya ngày 22 tháng 4, Huguette 1 (206) không còn khả năng kháng cự, Việt Minh hoàn toàn làm chủ tình hình và 177 lính Lê Dương trong cứ điểm này bị bắt sống.

7:30 sáng ngày 23 tháng 4, mấy tên linh Lê Dương chạy trốn thoát về Mường Thanh báo tin  Huguette 1 (206) đã thất thủ từ nửa đêm hôm trước. Tin buồn này làm cho toàn quân liên minh giặc trong tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ bấn lọan và bàng hoàng. Tướng De Castries gọi oanh tạc cơ B.26 đến  đánh bom hệ thống chiến hào của Việt Minh trong Huguette 1 (206), và sau đó, lại cho nã vào cứ điểm này 1.200 viên đạn đại bác và súng cối với hy vọng tiêu diệt hết bộ đội Việt Minh mới tới trấn giữ ở trong đó. Thế nhưng, như đã nói trước đây, chiến thuật  của bộ đội Việt Minh là mỗi khi huy diệt một đồn giặc xong rồi là phải  rút thật mau ra ngoài để đề phòng bất trắc. Thế nên những trận đánh bom và mưa  pháo của liên quân giặc chỉ làm hao tổn thêm số đạn dự trữ mà không có lợi gì.

Thanh toán xong Huguette 1 (206), Việt Minh nhắm tới Huguette 2 (208). Cứ điểm này nằm sát với cứ điểm Epervier, cơ sở của Tướng De Castries. Sau khi pháo binh liên quân giăc ngưng bắn, đến lượt  pháo binh của Việt Minh họat động nhắm vào Huguette 2 (208). Không biết có phải vì rút kinh nghiệm của Huguette 6 và Huguette 1 hay không, Huguette 2, chờ cho pháo của Việt Minh vừa ngưng bắn thì quân  giặc từ trong cứ điểm ào ra liều chết tử chiến với quân đội Việt Minh. Khốn nỗi, Việt Minh vẫn nắm thế thượng phong và làm chủ tình  hình. Một lớp quân giặc ào ra là một lớp người ngã gục trước họng súng máy của Việt Minh. Đồng thời, bộ đội Việt Minh cũng tràn tới. Hai bên hỗn chiến rất là ác liệt,  giành chiếm  từng ụ súng và kéo dài cho tới chiều ngày 23/4/1954, Liên Quân Pháp – Vatican bó tay buông súng đầu  hàng. Cứ điểm Huguette 2 lọt vào tay quân đội Việt Minh. Kể từ ngày này, pháo binh giặc từ Phân Khu Nam Isabelle (Hồng Cúm) không còn khả năng yểm trợ cho các cứ đỉểm ở Phân Khu Trung Ương được nữa (vì rằng bộ đội  Việt Minh gần sát với quân lính liên minh giặc),  phi trường Mường Thanh càng bị khống chế gắt gao hơn.

III.- Đợt Tấn Công Thứ Ba

Ngày 26 tháng 4 gần kề. Hội Nghi Genève sẽ nhóm họp vào ngày này để bàn về cuộc Chiến Đông Dương và tìm ra một giải pháp chính trị chấm dứt cuộc chiến này. Ngay từ ngày đầu của cuộc kháng chiến, các nhà lãnh đạo chính quyền Kháng Chiến Việt Nam thường tuyên bố là "Chính trị mà không có quân sự là chính trị què, và quân sự mà không có chính trị là quân sự mù". Vì thế, chính quyền Việt Nam luôn luôn cho tiến hành những chiến dịch quân sự song hành với những chiến dịch chính trị và phục vụ cho nhu cầu chính trị. Do đó, cần phải đẩy mạnh chiến dịch quân sự để giành lấy thắng lợi làm hậu thuẫn hay con bài tẩy sáng giá cho phái đoàn thương thuyết của chính phủ Việt Nam Kháng Chiến tại bàn Hội Nghị Genève trong nhưng ngày sắp tới. Đặc biệt là trong tình thế hiện tại, liên quân giặc Pháp – Thập Ác Vatican ở Điện Biên Phủ đang ở vào tình cảnh tuyệt vọng, và trên toàn lãnh thổ Đông Dương, ở nơi nào quân đội Việt Nam Kháng Chiến cũng nắm thế thượng phong, liên quân giặc đều ở trong thế bị động, luôn luôn phải lo chống đỡ trước sức tấn công mãnh liệt của Quân Đội Việt Minh. Đó là những lý do mà Bộ Tổng Tham Mưu Quân Đội Kháng Chiến Việt Nam phải quyết tâm dứt điểm hai nhóm cứ điểm Elain (Eliane 1, Eliane 2, Elianie 3 và Eliane 4  hay C1, A1, C2),  và Dominique (Dominique 1,  Dominique 2, Dominique 3 và Dominique 6  hay Đồi E, Đồi D1, Đồi D2), và mấy cứ điểm còn lại. 

1.- Phân Nhiệm

Theo kế hoạch của Bộ Tổng Tham Mưu Quân Đội Kháng Chiến Việt Nam, việc dứt điểm các nhóm cứ điểm còn lại được phân nhiệm như sau:

 Đại Đoàn 312 dưới quyền chỉ huy của Tướng Lê Trọng Tấn phối hợp với Trung Đoàn 9 của Đại Đoàn 304 có nhiệm vụ tiêu diệt cứ điểm A1 (Aliane 2), C1 (Eliane 1) v C2 (Aliane 4).

 Đại Đoàn 316 dưới quyền chỉ huy của Tướng Lê Quang Ba có nhiệm vụ thanh toán các cứ điểm 505, 505A, 506, 507 và 508 ở phía đông, rồi tiến sát đến bờ sông Nậm  Rốm.

 Đại Đoàn 308 dưới quyền chỉ huy của Tướng Vương Thừa Vũ có nhiệm vụ thanh toán các cứ điểm 311A, 311B ở phía tây.

 Đại Đoàn 304 dưới quyền chỉ huy của Tướng Hoàng Sâm phối hợp với Trung Đoàn 57, 1 tiểu đoàn của Trung Đoàn  9 có nhiệm vụ đóng chốt trên đường đi Tây Trang để ngăn chặn địch quân rút chạy sang Lào, siết chặt vòng vây và tiêu diệt Khu C cứ điểm Hồng Cúm (Isabelle).

 Đại Đoàn Pháo 351 dưới quyền chỉ huy của Tướng Nguyễn Hữu An có nhiệm vụ phối hợp bắn yểm trợ các đơn vị bộ binh trên đây và phản kích pháo địch trong trận đánh này.

Vẫn áp dụng lối đánh công kiên tập đoàn cứ điểm với chiến thuật tiền pháo hậu xung.

Thời gian từ ngày 24/4 đến ngày 30/4 là thời dành cho bộ đội đào các hào giao thông chiến đấu tiến sát vào mục tiêu. Ngày khai hỏa sẽ được ấn định vào ngày 1/5/1954 và phải hoàn thành trong vòng một tuần lễ.

Đúng như đã dự liệu, tới chiều tối ngày 30/4, nhiệm vụ thực hiện các công sự các đường hào giao thông chiến đấu coi như đã hoàn tất.

Trong thời gian từ ngày  24/4 đến ngày 30/4/1954, khi Quân Đội Kháng Chiện dồn nỗ lực  đào hào giao thống chiến đấu, thì Liên Quân Pháp – Thập Ác Vatican sử dụng một loại phi cơ mới gọi là Hail Leaflet của Hoa Kỳ để tiếp vận một loại bom mới trong đó có chứa hàng ngàn mũi tên rất nhỏ có mục đích gây thương tích cho nhiều người trong những đám đông, nhưng không có khả năng gây nguy hiểm cho những người ở trong các công sự chiến đấu. Đồng thời, bộ tham mưu của Tướng de Castries cũng được tổ chức lại bằng cách đem những đơn vị đáng tin cậy nhất về phòng thủ tại trung khu (gần bộ chỉ huy của Tướng de Castries) và những đơn vị ít tin tưởng được bố trí ở vòng ngoài.

2.-Giờ Khai Hỏa Và Ác Chiến

Đúng  5 giời chiều ngày 1/5/1954, các súng pháo của Quân Đội Việt Minh thi nhau nã vào các cứ điểm mục tiêu nhằm  để uy hiếp và làm tê liệt khả năng phản pháo của các pháo binh của địch ở cứ điểm Hồng Cúm. Sự bắn chính xác của Pháo Binh Việt Minh không những đã làm cho pháo binh địch không thể hoạt động được mà còn làm cho một kho đạn của địch ước lượng 3000 ngàn viên bị nổ tung.

 Tại phía Đông sông Nậm Rốm (Nam Ngoun), vào khoảng gần nửa đêm, quân đội Việt Minh được lịnh tấn công vào các cứ điểm 505 và 505A (Dominique 3). Hai bên giáp chiến rất là ác liệt, giành nhau từng ụ súng. Trận đánh kéo dài đến 2 giờ sáng ngày 2/5/1954 thì hai cứ điểm này hoàn toàn bị quân đội Việt Minh tiêu diệt.  

Đồng thời, cũng trong đêm 1/5/1954, tại phía Tây sông Nậm Rốm, cứ điểm 311A (Huguette 5) cũng bị Quân Đội Kháng Chiến Việt Nam tấn công mãnh liệt và chỉ 30 phút sau cứ điểm này bị thanh toán.

Trong khi đó, tại cứ điểm Hồng Cúm (Isabelle), Quân Đội Việt Minh cũng đánh mạnh. Liên Quân Pháp – Thập Ác Vatican bị tỏn thương nặng, đến mờ sáng ngày 2/5/1954, quân lính Liên Minh Pháp - Vatican phải bỏ chạy thoát thân.

Thấy tình thế không còn có cơ cứu vãn, Tướng Navarre tuyên bố “Không cần phải tiếp tục cuộc chiến ở Điện Biên Phủ” và ra lệnh tiến hành một kế hoạch hành binh phá vòng vây để tháo chạy. Kế hoạch này đuợc gọi là Xénephoen những mang bí danh là Albatros và giao cho Tướng de Castries tự hoạch định và thi hành. Theo kế hoạch này, quân lính ở trong các cứ điểm còn lại  phải bỏ lại sau lưng tất cả (thuơng bệnh binh và sĩ quan quân y) để liều chết mở đường máu mà chạy thoát thân. Thế nhưng, bốn chung quanh các cứ điểm này đều bị  Quân Đội Kháng Chiến Việt Minh vây kín. Hơn nữa, nhân dân trong vùng đều là tai mắt của chính quyền Việt Minh cả. Vì thế mà kế hoạch Albatros không thể thực hiện được.

Như vậy, là từ ngày 2/5/1954, Liên Quân Pháp – Thập Ác Vatican ở trong các cứ điểm còn lại không còn tinh thần chiến đấu nữa, chỉ lo cầm cự để tẩu thoát. Trong khi đó, Quân Đội Kháng Chiến vừa gia tăng nã pháo và xung phong tấn công vào các mục tiêu còn lại, vừa nỗ lực thực hiện công tác địch vận kêu gọi quân lính trong các cứ điểm ra đầu hàng để cứu mạng sống trở về với gia đình.

Đêm ngày 4/5/11954, cũng ở mặt trận phía Tây sông Nậm Rúm, Đại Đoàn 304 đánh mạnh và tiêu diệt được cứ điểm 311A (Francois), rồi tiến lên tấn công cứ điểm 311B (Huguette 4). Đây là cứ điểm có nhiệm vụ che chở cho văn phòng của Tướng de Castries. Hai bên quần thảo với nhau cho tới sáng ngày 5/5/1954 thì căn cứ này hoàn toàn bị tiêu diệt.

Trong ngày 5/5/1954, Bộ Thâm Mưu Quân Đội Việt Minh nhận được báo cáo công tác đào hào giao thông vào cứ điểm A1 (Elaine 2) đã hoàn thành.

Sáng ngày 6/6/1954, các pháo đội của Đại Đoàn 351 được lệnh nã pháo vào cứ điểm A1, chuẩn bị cho bộ binh tấn công thẳng vào căn cứ này. Phi cơ của Liên Quân Pháp – Thập Ác Vatican cũng hoạt động mạnh để đàn áp các giàn pháo của Quân Đội Kháng Chiến Việt Nam. Nhưng vì số bom mang trên phi cơ  thì có hạn và lại bị súng phòng không của Việt Minh bắn lên rất hữu hiệu, cho nên những hoạt động của phi cơ địch vào lúc này không thể thay đổi được tình thế như trận Vĩnh Yên xẩy ra hồi tháng 1/1951.

8 giờ tối ngày 6/5/1954, Quân Đội Việt Minh dồn hết nỗ lực nhắm vào các mục tiêu A1 (Eliane), C2 (Eliane 4), cứ điểm 506 ở phía bắc Mường Thanh và cứ điểm 310 ở phía tây Mường Thanh. Hoả lực của 12 dàn hoả tiến 6 nòng (một loại súng mới) đã làm cho Liên Quân Pháp – Vatican mất tinh thần và hoảng sợ.

Đồng thời, cũng trong đêm 6/5/1954,  ở phía Đông sông Nậm Rốm (Nam Ngoun), Đại Đoàn 312 tấn công vào cứ điểm  506 (Elaine 10), một cứ điểm vô cùng quan trọng nằm sát bên đường 41 chạy tới tổng hành dinh của Tướng de Castries. Trong khi đó, Ở phía Tây sông Nậm Rốm, Trung Đoàn 102 của Đại Đoàn 308 cũng thánh toán xong cứ điểm 310.

Sáng ngày 7/5/1954, Quân Đội Việt Minh đã tiến lên đỉnh đồi A1 (Elaine 2) cắm lá cờ Quyết Chiến Quyết Thắng ở trên đó. Đến đây, kể như Liên Quân Pháp – Thập Ác  Vatican không còn đủ sức kháng cự nữa. 

7:30 sáng ngày 7/5/1954, pháo binh của Quân Đội Việt Minh ngưng bắn để cho các chiến sĩ bộ binh tiến vào thanh toán mục tiêu Đồi C2 (Elaine 4).

10 giờ sáng ngày 7/5/1954, Quân Đội Việt Minh đã tiêu diệt được cứ điểm 507, nhưng cứ điểm Mường Thanh vẫn chưa thánh toán xong.

3 giờ chiều, Bộ Tổng Thâm Mưu Quân Đội Việt Minh ra lệnh dồn hết nỗ để thanh toán Mường Thanh. Đại Đoàn 312  có nhiệm vụ từ phía Đông tiến qua cầu Mường Thanh đánh vào, Đại Đoàn 308 có nhiệm vụ từ phía Tây đánh tới sân bay Mường Thanh rồi hướng về phía Tây Nam đánh thẳng vào  bộ chỉ huy của Tướng de Castries.

5: 30 chiều, Đại Đoàn 312 báo cáo lên Bộ Tổng Tham Mưu Quân Đội Việt Minh: “Toàn bộ trung tâm đã đầu hàng, Đã bắt được Tướng de Castries.”

Dù là đã nhận được báo cáo như vậy, Đại Tướng Võ Nguyên Giáp vẫn còn hoài nghi và yêu cầu Tướng Lê Trọng Tấn phối kiểm xem có phải Tướng de Castries đã thực sự bị bắt hay không? Mấy phút sau, Tướng Lê Trọng Tấn báo cáo lên Bộ Tổng Tham Mưu xác nhận Tướng de Castries đã thực sự bị bắt.

Nhận được tín này, một mặt, Bộ Tổng Tham Mưu Quân Đội Việt Minh gửi điện tín báo tin chiến thắng lên Chủ Tịch Hồ Chí Minh và chính phủ Kháng Chiến, mặt khác, lo tổ chức các đội ngũ thâu nhận tù binh và miếng ăn chỗ ở cho họ, điều trị cho hơn một ngàn tù binh bị thương, đặc biệt là phải tổ chức các đội ngũ thi hành công tác tẩy uế vì có quá nhiều xác chết chỉ được chôn cất sơ sài và không có quan tài hay không kịp chôn.

3.- Con Số Thương Vong

 Trận chiến Điện Biện Phủ thực sự khai hỏa vào ngày 13/3/1954 và chấm dứt vào ngày 7/1954 bằng những trận mưa bom, mưa đại pháo và những trận đánh xung phong như biển người tràn vào các căn cứ phòng thủ và kháng cự mãnh liệt của đối phương. Một cuộc chiến ác liêt như vậy kéo dài tới 55 ngày, tất nhiên là dù thắng hay bại thì bên nào cũng phải gánh chịu một con số thương vong rất lớn.  Theo sách Quân Sử 4, con số thương vong của cả hai bên được ghi nhận như sau:

“Cuộc chiến coi như chấm dứt. Tính từ ngày20/11/ đến ngày 7/5/1954, Pháp bị loại ra khỏi vòng chiến 8.221 người, trong đó có là   1.571 chết, bị bắt làm tù binh 11.721 người . Về phía Việt Minh, theo một bản thống kê của Pháp, số người bị chết khoảng 9.500 người.”

Nói về con số thương vong của Liên Quân Pháp – Vatican, nhà viết sử  Denis Watner ghi nhận trong cuốn The Last Confucian như sau:

“55 ngày sau đợt tấn công đầu tiên, trận đánh kết thúc vào lúc 5: 30 chiều ngày 7/5/1954. Việt Minh  bắt và sát hại 16, 200 quân lính Liên Hiệp Pháp trong đó có 1 tướng, 16 đại tá và 1,749 sĩ quan và hạ sĩ quan.”  

Tổng kết lại, tính từ ngày 13/3/1954 cho đến ngày 7/5/1954, Liên Quân Pháp – Vatican bị sát hại, bị thương và bị bắt toàn bộ là 16,200 chiến binh cộng thêm với con số 2009 bị thương vong trong thời gian từ ngày 20/11/1953 cho đến ngày 12/12/1953 (đã nói ở trên). Như vậy tổng số quân lính của Liên Quân Pháp – Vatican bị thương vong và bị bắt là: 16, 200 + 2009 = 18,209 người.

IV.- Lời Nhận Xét Của Người Viết

Cuộc chiến tranh Việt Nam 1945-1954 do Liên Minh Pháp –  Thập Ác Vaican chủ động và gây hấn tấn công Việt Nam bằng những đạo quân nhà nghề thiện chiến với cả hải lục không quân trang bị bằng những vũ khí tối tân và cùng với những phương tiện dồi dào được cơ khí hóa. Nhân dân và chính quyền Việt Nam bị bắt buộc phải cầm súng chống lại liên quân xâm lăng này để tự vệ bằng chiến lược du kích để bảo toàn lực lượng và chuyển sang giai đoạn tổng phản công khi thấy rằng đã đủ khả năng.

Nhờ được võ trang bằng lòng yêu nước và căm thù chồng chất trong tám mươi năm nô lê, bộ đội Việt Minh ra đời trong tình trạng thiếu thốn trăm bề, thiếu huấn luyện và chỉ được trang bị bằng những vũ khi thơ sơ, chỉ có thể vừa đánh, vừa chạy mà sau một thời gian mấy năm đã có thể xoay ngược thế cờ làm cho địch lâm vào thế bị động và thất điên bát đảo, phải thay đổi nhân sự nắm giữa các chức vụ Cao Uy Đông Dương và Tổng Chỉ Huy Quân Đội Viễn Chinh nhiều lần.  Đại Tướng Henri Navarre được chỉ định sang Việt Nam nắm giữ chức vụ Tổng Tư Lệnh Liên Quân Pháp – Vatican tại Đông Dương vào ngày 28/5/1953 với hy vọng có thể thay đổi được tình thế, giành lại thế chủ động tại chiến trường, đẩy Quân Đội Kháng Chiến Việt Nam vào thế bị động để làm hậu thuẫn cho lập trường chủ chiến (đánh Việt Nam cho đến cùng) của Phong Trào Cộng Hoà Bình Dân (Mouvement Républican Populaire) con đẻ (sản phẩm) của Vatican, đang nắm quyền tại chính quốc Pháp.

Trong mưu đồ giành lại thế chủ động trên chiến trương Đông Dương, Navarre đem quân tấn kích bất ngờ vào các vùng hậu cứ của Việt Minh. Đây là những cuộc hành quân Mouette với 22 tiểu đoàn do Tướng Gilles và Đại Tá de Castries chỉ huy đánh vào Chi Nê thủ huyện Nho Quân (Tây Nam Ninh Bình) kể từ ngày 15/10/1953 và cuộc hành quân đổ bộ vào bờ biển Thánh Hoá  (Pélican) khởi sự vào ngày 16/10/1953 do Hàng Không Mẫu Hạm Arromanches  đảm nhiệm, đưa 550 quân lính vào đánh phá ở Khoa Trường với chủ đích tạo cơ hội  cho khối tín đồ Ca-tô ở vùng này nổi lên chống lại chính quyền Kháng  Chiến Việt Nam. Sau 3 tuân lễ, cả hai cuộc hành quân này đều thất bại và  phải triệt thoái. Rồi sau khi vừa đổ quân xuống Điên Biên Phủ từ ngày 20/11/1953 và thiết bị các công sự phòng thủ xong, Bộ Tổng Tham Mưu Liên Quân Pháp – Vatican liền cho mở cuộc Hành Quân Atlante đánh vào Liên Khu V (Quy Nhơn và các vùng kế cận) bắt đầu từ ngày 20/1/1954, nhưng rồi cũng phải chấm đứt vào ngày 20/7/1954. Tất cả các cuộc hành quân này đều có mục đích vừa để đánh lạc hướng vừa làm phân tán lực lượng của Quân Đội Kháng Chiến Việt Nam.

Như vậy, trận đánh Điện Biên Phủ là do Liên Quân Pháp – Thập Ác Vatican chủ động. Chủ ý của liên quân giặc là đem quân vào tấn chiếm vùng quan trọng Điện Biên Phủ (ở hậu cứ của Việt Minh) để nhử quân đội Việt Minh ào tới tấn công. Khi đó, Pháp sẽ dùng đại pháo và không lực áp chế Quân Đội Việt Minh và tin chắc là sẽ  đại thắng. Thế nhưng, tất cả đã không xẩy ra theo ý muốn của Pháp. Điện Biên Phủ đã trở thành mồ chôn Liên Minh Pháp – Thập Ác Vatican.

Chiến thắng Điện Biên Phủ  không những đã làm cho liên quân giặc bị thiệt hại mất 18,209 quân lính, mà còn làm cho chính quyền thực dân MRP thân Vatican mất thế đứng trong chính quyền Pháp, nhường chỗ cho phe Cấp Tiến của Đảng Xã Hội lên nắm chính quyền để thương thuyết nghiêm chỉnh với chính quyền Việt Minh Kháng Chiến, công nhân chủ quyền độc lập của dân tộc Việt Nam, rút quân về nước, bỏ mặc cho Vatican và nhóm tín đồ Ca-tô người Việt tự   lo liệu hàu thích nghi với hoàn cảnh mới khi mà không còn có sức mạnh của người Pháp che chở để cho họ  dựa thế như trước nữa. Điện Biên Phủ trở thành một dịa danh lịch sử không những đối với dân tộc Việt Nam mà còn đối với tất cả nhân dân thế giới vì nơi đã  trở thành mồ chôn Liên Minh  Xâm Lược Pháp – Thập Ác Vatican.

Cuộc kháng chiến này của dân tộc ta quả thật là cực kỳ khó khăn và vô cùng gian khổ nhưng cũng hết sức hào hùng. Nhờ sự quyết tâm hy sinh vô bờ bến mà quân dân ta đã tạo được đại chiến công Điện Biên Phủ vào ngày 7/5/1954 khiến cho thực dân Pháp phải nghiêm chỉnh thương thuyết với chính quyền ta tại Hội Nghị Genève 1954, công nhận chủ quyền độc lập của dân tộc ta và rút quân về Pháp. Liên Minh Xâm Lược Pháp – Vatican thực sự tan rã. Thế nhưng Đế Quốc Thập Ác Vatican vãn còn tiếc rẻ bám chặt lấy Việt Nam như đỉa đói.

CHÚ THÍCH

Võ Nguyên Giáp, Sđd., tr. 183-184.

Võ Nguyên Giáp, Sđd., tr. 142-143.

Võ Nguyên Giáp, Sđd., tr. 215.

Võ Nguyên Giáp, Sđd., tr. 228-230.

Quân Sử 4, Sđd., tr. 164-165.

Quân Sử 4, Sđd., tr. 169-170.

Võ Nguyên Giáp, Sđd., tr. 285-286

Võ Nguyên Giáp, Sđd., tr. 298-300.

Võ Nguyên Giáp, Sđd., tr. 306.

Quân Sử 4, Sđd., tr. 154.

Võ Nguyên Giáp, Sđd., tr.  229-230.

Quân Sử 4, Sđd., tr. 170-171.

Võ Nguyên Giáp, Sđd., tr. 307.

Quân Sử 4, Sđd., tr.. 176.

Denis Watner, The Last Confucian (New York: The Macmillan Company,1963), p. 64. Nguyên Văn: “The end came at 5:30 P.M. on the afternoon of May 7, 1954, fifty-five days after the first attack. The Viet Minh captured or killed 16,200 French Union troops, including a general, sixteen colonels, and 1,749 warrant officers anf officers.”