☰ Danh Mục & Tác Giả Chạm để mở/đóng

●   Bản rời    

Linguistics? Phiên Âm - Phiên Dịch - Phát Âm ... Phát Phờ

Hoàng Thái - Trần Tiên Long (2012-11-25)

From: qtran
Sent: Saturday, November 24, 2012 10:19 PM
Subject: Trả lời ông HT lần nữa PHIẾM LUẬN VỀ DANH ‘TỰ XƯNG’
“CÔNG GIÁO”

Thưa ông Hoàng Thái,
Có lẽ ông đang lẫn lộn giữa hai động từ phát âm và phiên âm. IPA là một loại mẫu tự để ghi cách phát âm tiếng của một quốc gia, không phải để phiên âm từ một tiếng của nước này sang một tiếng của nước khác. Phát âm là để đọc lên cho đúng như người dân bản xứ vẫn đọc, còn phiên âm là đọc chữ của người ta nhưng theo lối phát âm của mình. Bởi vậy, chúng ta sẽ không tìm đâu ra được cái lối viết dùng mẫu tự Quốc Ngữ để đọc những chữ như J hoặc P trong các danh từ riêng như Paul hoặc John. Hơn nữa, ngay cách phát âm cùng một tiếng trong một quốc gia cũng còn rất khác nhau, tùy theo vùng. Chẳng hạn, cùng một chữ “về”, người Bắc Kỳ sẽ phát âm khác người Nam Kỳ. Vậy ai phát âm đúng, ai sai?
Theo ông thì Catholica Romana phải phiên âm sang tiếng VN như thế nào mới đúng? Và ông cũng vẫn chưa trả lời các từ Ca-tô và Rô-ma là những từ dịch ở trong cuốn tự điển nào. Nhưng nếu đó là những từ dịch như ông đã khẳng định thì dựa vào lý do gì mà các ông Vũ Linh Châu và Vũ Bằng Saigon Moi lại phản đối?
Trần Tiên Long

-------------------
From: Hoang Thai
Sent: Saturday, November 24, 2012 6:40 PM
Subject: Trả lời ông Hoàng Thái / PHIẾM LUẬN VỀ DANH ‘TỰ XƯNG’ “CÔNG GIÁO”
Thưa quí vị,
Tôi xin miễn cưỡng phiền hà quí vị để bàn thêm 1 chút với ông qtran.
Ong qtran viết:
"Hơn nữa, chúng ta không có một tiêu chuẩn nào cho việc phiên âm nên rất dễ làm cớ để bắt bẽ nhau“!
Trả lời:
Khi ông qtran viết câu nhận xét như trên, tôi phải thán phục sự thành thật lần này của ông. Nhưng cũng xin buồn lòng nói thẳng ra là hình như ông chưa có cơ hội tìm hiểu ngữ học (linguistics), nên không biết đến tiêu chuẩn phiên âm quốc tế (International Phonetic Alphabet/IPA), là phương pháp thuờng dùng trên thế giới để phiên âm các từ của các sinh ngữ khác nhau kể cả tử ngữ La tinh. Ong có thể giở xem bất cứ từ điển danh tiếng nào (Oxford, Cambridge, Collins, Longman...) để thấy phương pháp IPA thông dụng thế nào.

Ngoài ra cũng có các tiêu chuẩn phiên âm (dùng chữ của ông cho ông dễ thu nhận) khác, kém thông dụng hơn và được dùng trong tự điển Merriam-Webster, Random House, các tự điển trực tuyến (on-line).
Xin Trình bày để ông tự nghiên cứu lấy để khỏi dài dòng về một đề tài khô khan trên DĐ.
Từ cơ sở của phân tích trên, tôi nghĩ việc ông viết thêm những câu sau đây liên hệ đến về phiên âm (1 phần của ngữ học) chỉ là những hậu quả tất yếu thực trạng đó thôi tức là cũng chỉ là những nhận xét xâm mình đầy ngẫu hứng, không xuất phát từ kiến thức!
Ong qtran viết thêm:
“Từ lối giải thích của ông (tôi), tôi (qtran) không thấy có sự khác biệt giữa việc “dịch theo âm” và phiên âm”.
và
“Từ chữ đó (Catholica Romana), người ta phiên âm theo lối ngắn gọn bằng cách bỏ bớt những âm cuối cùng, chỉ giữ những âm đầu là Ca-tô và Rô-ma”.
Nghe mấy chữ “phiên âm theo lối ngắn gọn bằng cách bỏ bớt những âm cuối cùng“ tôi phát ớn vì qua 2 lần được học thầy về ngữ học Đại Học Sư Phạm Huế,1963 và Cử Nhân Giáo Khoa, Đại Học Văn Khoa Saigon 1969, tôi chưa nghe vị thầy nào nói 1 câu ngang tàn như trên!
Xin bái phục.
HT

------------------------
From: qtran
Sent: Thursday, November 22, 2012 10:11 PM
Subject: Trả lời ông Hoàng Thái / Trả lời ông Vũ Linh Châu
/ Naked Fairy Dragon ? PHIẾM LUẬN VỀ DANH ‘TỰ XƯNG’ “CÔNG GIÁO”

Thưa ông Hoàng Thái,
Xin cám ơn sự góp ý của ông!
Ca-tô Rô-ma là những từ phiên âm đã được nhiều tác giả dùng rồi, tôi chỉ việc dùng lại vì nhận thấy rất hợp lý và ai ai cũng hiểu.
Nguyên ngữ của nó là tiếng Latin, đó là Catolica Romana. Từ chữ đó, người ta phiên âm theo lối ngắn gọn bằng cách bỏ bớt những âm cuối cùng, chỉ giữ những âm đầu là Ca-tô và Rô-ma. Trong các điện thư trước, tôi dùng tiếng Mỹ vì đang ở xứ Mỹ; và hơn nữa, các chữ Mỹ, Pháp, Ý, hoặc Bồ Đào Nha… đều có nguyên ngữ từ chữ Latin.
Từ lối giải thích của ông, tôi không thấy có sự khác biệt giữa việc “dịch
theo âm”
và phiên âm. Hơn nữa, chúng ta không có một tiêu chuẩn nào cho việc phiên âm nên rất dễ làm cớ để bắt bẽ nhau. Chẳng hạn, khi ông bảo “dịch âm của chữ Anh logic qua chữ Việt logic, shock thành sốc, virus thành vi-rút vv...” thì tôi cũng có thể bắt bẽ lại được rằng, không có chữ Việt nào được viết là logic cả, chữ shock phải phiên âm thành sóc, chữ virus phải phiên âm thành vai-rớt… thì mới đúng.
Ông lại viết rằng: “Đúng ra phải nói ngược lại “Từ Ca-tô Rô-ma là từ dịch, không phải một từ phiên âm“.” Xin ông cho biết tự điển nào đã giúp ông dịch như vậy? Tính từ Romana luôn luôn được dịch là La mã.
Ông thấy đó, từ một vấn đề đơn giản, nhỏ nhặt như vậy mà có thể thành chuyện lớn để người ta lôi nhau ra ngoài công cộng chửi nhau là đồ con nhà mất dạy, vô giáo dục. Đó chính là lý do tại sao tôi phải lên tiếng.
Trân trọng,
Trần Tiên Long

-----------------------
From: Hoang Thai
Sent: Thursday, November 22, 2012 3:06 PM
Subject: Trả lời ông Vũ Linh Châu / Naked Fairy Dragon
? PHIẾM LUẬN VỀ DANH ‘TỰ XƯNG’ “CÔNG GIÁO” / Vu Khống
Thưa qui vị,

Mấy emails sau đây cứ lo thọc qua thọc lại, cãi chày, cãi cối, tăng bốc mèo dài đuôi cho nhau, nhưng rốt cục sự mù mờ, lẫn lộn giữa phiên âm và phiên dịch (dịch thuật, chuyển ngữ) vẫn còn nguyên.

Chỉ cần 1 chút định nghĩa chuyên môn về từ 'phiên âm', 'phiên dịch', thì hiểu lầm trên sẽ được đánh tan. Phiên âm (phonetic transcription) là 1 phần của ngữ học, nhằm dùng ký hiệu để giúp phát âm đúng và đầy đủ 1 từ trong 1 ngôn ngữ.
Đối tượng của phiên âm là ÂM trong lúc phiên dịch chỉ chú trọng về NGHĨA. Phiên âm cần có từ bên cạnh để tựa vào đó mà phiên âm. Nếu không lấy gì để phiên âm! Ngược lại từ phiên dịch tự nó đứng 1 mình và đồng thời hàm ý và mang chức năng (chủ từ, túc từ vv...) trong câu. Hai bên khác hẳn nhau không thể nào lầm lẫn được.
Thế nhưng:
Ong Vuong viết “Theo thiễn-ý của tôi , ông Trần-Tiên-Long phiên âm CA-TÔ RÔ-MA GIÁO là đúng 100%rồi” thì thật không có gì sai cho bằng! Vì phiên âm 2 chữ Roman Catholic theo kiểu VN phải là (rô-mân ca-tô-lic).
Ong qtran lại viết “Từ Ca-tô Rô-ma là một từ phiên âm, không phải từ dịch“.

Đúng ra phải nói ngược lại “Từ Ca-tô Rô-ma là từ dịch, không phải một từ phiên âm“. Vì nếu không phải từ dịch thì nó không thể hàm ý và có chức năng trong câu được. Phải chăng ông qtran muốn nói 'từ dịch theo âm' (hay dịch âm) vs dịch nghĩa? Như trường hợp dịch âm của chữ Anh logic qua chữ Việt logic, shock thành sốc, virus thành vi-rút vv... như bên VN bây giờ thường làm. Tất cả các từ đó đều là từ dịch theo các dịch âm. Nếu ta dịch các từ này theo tiếng Việt thời VNCH, ta sẽ có: logic= luận lý, shock= cơn chấn động, virus= siêu vi trùng. Dịch lối này nó vừa dân tộc, phong phú, hay ho hơn nhiều. Tôi cho ví dụ từ dịch vi-rút hay siêu vi trùng để ý thức rằng chúng đều là từ dịch theo 2 thể khác nhau là dịch âm và dịch nghĩa.
Chấm hết.
HT

Đó đây

2026-10-22 - Tạm giữ nam sinh hành hung cô giáo ngay trong lớp học ở Hà Nội - VTV.vn - Liên quan đến vụ nam sinh hành hung cô giáo ngay trong lớp học tại Hà Nội, cơ quan công an đã tạm giữ nam sinh để phục vụ công tác điều tra, làm rõ vụ việc. Theo đó, nam sinh này cùng một số học sinh khác không làm bài tập về nhà nên bị cô giáo nhắc nhở và yêu cầu đứng lên. Trong quá trình này, nam sinh mất bình tĩnh, dẫn đến hành vi hành hung cô giáo.

2026-10-19 - NÓNG 19-10-26: ĐÃ ĐẾN LÚC DỪNG CÂU CHUYỆN CỦA HOÀNG DUY HÙNG LẠI NẾU KHÔNG HẬU QUẢ KHÔN LƯỜNG -

2026-10-19 - Chúa trên thập tự ngã xuống đập vào đầu 1 linh mục đang làm lễ - LM Công giáo Patricio Alfredo Sánchez Molinari đã tử vong vào thứ Bảy, ngày 18 tháng 10 năm 2026, khi một cây thánh giá bằng gỗ lớn đổ ập vào đầu ngài trong một buổi Thánh lễ được phát trực tuyến

2026-10-11 - Toàn cảnh vụ thảm án khiến ba mẹ con tử vong ở Đồng Nai - Sau khi chia tay, Nguyễn Đức Anh mang dao tìm đến nhà người yêu cũ để trả thù. Không vào được nhà, Đức Anh trèo sang tấn công gia đình hàng xóm khiến 3 người tử vong, 1 người bị thương nặng.

2026-10-10 - Chào mừng giải phóng Thủ đô: Đại tiệc pháo hoa nghệ thuật và trải nghiệm đỉnh cao - Hướng tới kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 – 10/10/2026), Hà Nội sẽ trở thành tâm điểm rực rỡ với chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao và du lịch quy mô lớn. Điểm nhấn được chờ đợi là màn trình diễn pháo hoa nghệ thuật tầm cao kết hợp âm nhạc bùng nổ vào đêm 10/10

2026-10-10 - Mãn nhãn với màn pháo hoa lộng lẫy mừng 72 năm Giải phóng Thủ đô - Pháo hoa rực rỡ sắc màu đã thắp sáng bầu trời Hà Nội trong đêm 10/10, thu hút đông đảo người dân tới chiêm ngưỡng.

2026-10-10 - Trump trừng phạt Tòa Hình Sự Quốc Tế sau khi cựu chánh án đoạt Nobel Hòa Bình - Ngoại Trưởng Marco Rubio tuyên bố Mỹ sẽ ngăn cấm giao dịch với ICC, cắt nguồn lực và hạn chế khả năng hoạt động của tòa nhằm bảo vệ công dân Mỹ trước những cuộc truy tố Thủ Tướng Benjamin Netanyahu (phải) của Israel trao cho Tổng Thống Donald Trump lá thư mà ông gửi tới Ủy Ban Giải Nobel Hòa bình để đề cử ông Trump cho giải thưởng này tại Toà Bạch Ốc vào Tháng Bảy, 2025.

2026-10-06 - Nữ tử tù sống lại sau 2 lần tiêm thuốc độc: Tiếng ngáy khiến cả nhà tù hỗn loạn -

2026-10-03 - Một thảm họa hàng không xém đã xảy ra vì "cơ phó" được nhận xét là cuồng tín - Cơ phó người Oman của hãng hàng không Flydubai đã dùng hung khí tấn công cơ trưởng nhằm giành quyền kiểm soát buồng lái khi đang trong chuyến bay sáng 30/9 từ Dubai, (UAE) đến Tel Aviv, Israel. "Hành vi của anh ta rất kỳ lạ. Anh ta hay thực hiện các nghi lễ tôn giáo không giống ai tại chỗ làm, cầu nguyện suốt ngày và từ chối bắt tay với phụ nữ".

2026-10-03 - Giờ mới biết cô Linh Trần là ai! -


▪ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 ▪ >>>

Thư, ý kiến ngắn

● 2026-09-27 - Vài lời nhắn em Hoàng Cường - v/v Người Công giáo cần được tôn trọng! - Lý Thái Xuân -

● 2026-09-14 - Hiểu thế nào về "giáo dục khai phóng"? - Minh Hồ -

● 2026-09-08 - Luật sư Francis Henry Loseby và người tù Tống Văn Sơ tại Hồng Kông (1931–1933) - Lê Thanh Ngân -

● 2026-09-08 - Con chiên NGUYỄN TRƯỜNG TỘ: - Trần Ly Official -

● 2026-09-02 - Đây là Ý Chúa, nhưng chiên sẽ không tạ ơn đâu! - Quang Hiển -

● 2026-08-18 - Giáo phận Công giáo Vermont, Hoa Kỳ đang trong thủ tục phá sản để giải quyết 67 vụ kiện lạm dụng tình dục - Lê Thị Kim Hoa -

● 2026-08-16 - Lễ chung thất Sa Di Bồ Tát giới Bùi Hồng Quang - Man Minh Nguyen -

● 2026-08-14 - Khởi công đóng mới, tàu hộ vệ chống ngầm đa năng, lớn nhất của Hải quân Nhân dân Việt Nam - TT Nguyễn Thanh Tuấn -

● 2026-08-12 - Chân Quang Và 10 Danh Hiệu Đệ Nhất Thế Gian - Hàn Tuấn Phong -

● 2026-08-12 - "Vua Càn Long là ông vua rất tốt!" - Thích Chân Wang nhận Giặc làm Cha! - Kênh Na Balo -

● 2026-08-12 - Vãi lái với CTN của Thích Chân Quang? - Hoàng John - Đạo & Đời -

● 2026-08-12 - Chúng Phó Đạo Tràng Đại Dũng Vạch Mặt Sư Phụ Thích Chân Quang - Kênh Trần Ly Official -

● 2026-08-10 - Có Vong nhập Ma nhập... không? - Lý Thái Xuân -

● 2026-08-01 - Cha mẹ cần bảo vệ con mình trước những tư duy cực đoan, độc địa của hội nhóm này. - Nguyen Thu Hien -

● 2026-08-01 - Vấn chưa tìm được xác Sơ Maria Nguyễn Thị Bích Hằng sau khi bị lũ cuốn trôi 1 năm 10 tháng 20 ngày - Tin Công Giáo 24h -

● 2026-07-31 - Một Dân Biểu tiểu bang Tennessee mong muốn cấm Hồi giáo, Phật giáo và Ấn Độ giáo - Việt Báo Daily News -

● 2026-07-30 - Chuyện lạ chỉ có ở Thiền Tôn Phật Quang - "Nhân Tài Đất Việt" - "Quốc Trung Hiền Sĩ!" - Nguyen Thu Hien -

● 2026-07-29 - LM Đặng Hữu Nam xuyên tạc việc quy tập, tìm kiếm hài cốt liệt sỹ rằng nhà nước dùng xương chó, xương bò, - Huỳnh Thiện Nghĩa -

● 2026-07-29 - Lá Thư Gửi Về Từ Lòng Đất - Huỳnh Thiện Nghĩa -

● 2026-07-29 - Những hoạt động của Ủy Ban Đoàn Kết CG rất đáng ghi nhận. - Lý Thái Xuân -

▪ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 ▪ >>>