Về Con Người Trương Vĩnh Ký

  ●   Bản rời

Về Con Người Trương Vĩnh Ký

BS Nguyễn Văn Thịnh

http://sachhiem.net/LICHSU/N/NguyenvThinh_LS02.php

 

LTS (Tuần báo Văn nghệ TP Hồ Chí Minh): Bến Tre có nhiều nhân vật xứng đáng là niềm tự hào chẳng những của một xứ dừa mà còn là của cả nước ta về lòng TẬN TRUNG VỚI NƯỚC, TẬN HIẾU VỚI DÂN như Nguyễn Đình Chiểu, Phan Văn Trị, Nguyễn Thị Định, Ca Văn Thỉnh…. Tuy nhiên trên Tạp chí Văn nghệ Hàm Luông, số Xuân Bính Thân 2016 với bài “Xứ dừa – nơi sinh ra những con người huyền thoại” của tác giả Đinh Hữu Quang đã đưa Phan Thanh Giản, Trương Vĩnh Ký sánh ngang tầm những tên tuổi ấy là một việc làm lộn xòng lịch sử. Chuyện này xưa rồi nhưng lâu lâu lại rộ lên theo dòng thời cuộc nên “người yêu sử” đành tra lại tích cũ trình với bà con Bến Tre và bạn đọc gần xa về hai nhân vật lịch sử đầy tai tiếng này.

Giữa lúc tổ quốc ta bị xóa tên trên bản đồ thế giới, dân ta làm nô lệ. Trước sức giặc bạo cường, để giành độc lập và chủ quyền dân tộc, thì cụ Sào Nam quyết liệt: “Đúc gan sắt để dời non lấp biển/ Xối máu nóng rửa vết nhơ nô lệ”, cụ Tây Hồ chủ trương “Hưng dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh”, trong khi họ Trương suốt đời tận tâm tận tụy dùng cái tài cái trí của mình nhằm “Mục tiêu biến đổi và đồng hóa dân tộc An Nam!”, cũng như chính tay ông viết ra những lời gan ruột:

Pestrus Trương Vĩnh Ký
xin bấm lên để xem ảnh rõ hơn

“Tôi càng phải tỏ ra biết ơn nước Cộng hòa (Pháp) không những đã công nhận tôi là đứa con nuôi mà thôi, lại còn cho tôi nhiều vinh dự, và nhất là đã tin cẩn tôi lắm lắm!”,

“Tôi là người Pháp từ trái tim và sẵn sàng để trở thành người Pháp thực sự”,

“Nước Pháp mà tôi phụng sự và hoàn toàn thuộc về nó”…

chớ đâu phải do ai đó ác ý gán cho ông! Ba con người tài cao nhưng chí hướng đối nghịch nhau như vậy mà ông Nguyên Ngọc lại rước ngồi chung trên một bệ thờ liệu có chạnh lòng cả người đang sống lẫn người đã chết?!

Trong trào lưu hội nhập, dựa vào sự bảo trợ của các thế lực nước ngoài, lợi dụng quyền tự do dân chủ, gần đây rộ lên những dư luận trái chiều lịch sử. Trước hết là đủ các thứ “nhà” hết lời tán tụng ông thầy dòng đã vứt bỏ chiếc áo choàng tu núp dưới nhãn hiệu văn hóa để thực hiện những mưu đồ của quân cướp nước. Trách ai cứ khơi ra, dẫn người ta lẫn lộn điều phải trái, chính tà, chẳng những đã lỗi với lịch sử mà còn là điều trái đạo trong việc gây dựng những lớp người sau có tình yêu thương và trách nhiệm với dân với nước. Người khuất bóng mong được nằm yên mà những ai gây ra điều ngang trái để vì lòng tự trọng dân tộc buộc phải nói ra khiến nỗi giận khôn nguôi mà lòng cảm thương khoan thứ lại vơi đi!

   Nhà giáo lão thành Nguyễn Thái An, học trò trường Trương Vĩnh Ký thập niên 1950, từng một thời coi tiền nhân Trương Vĩnh Ký như là thần tượng, đã cùng bè bạn gom nhặt tư liệu và các huyền thoại về ông. Nhập thế lại theo nghiệp làm thầy, dạy môn Kiến thức xã hội tại trường Trung học kiểu mẫu Thủ Đức nổi tiếng từ 1965 đến 1975. Trải một đời tìm hiểu và chiêm nghiệm, ông đưa ra nhận xét như sau:          

- Người học giỏi có nhất thiết đồng nghĩa là người yêu nước? Trong lịch sử Việt Nam đầy dẫy những tên tuổi trí thức lớn mà hợp tác đắc lực với quân cướp nước bức hại đồng bào. Trần Ích Tắc vừa là hoàng thân, vừa là đại trí thức rất có ảnh hưởng trong xã hội đương thời nhưng vì khiếp nhược trước sức mạnh bạo cường của giặc Nguyên-Mông đã phản bội quê hương nòi giống, lê tấm thân tàn, gửi xương nơi xứ người xa lạ, để lại tấm gương xỉ nhục muôn đời.

- Có thật là học giả họ Trương sống một cuộc đời bần hàn mà thanh sạch như học giả Hồ Hữu Tường ca tụng? Thực ra trong khi nhà nước thực dân mặc sức làm những điều “bại nhân nghĩa nát cả đất trời, vùi con đỏ dưới hầm tai vạ” thì Trương được giao trọng trách, trả lương hậu hỹ và hàng trăm đầu sách viết ra đều được bao thầu trọn gói! Trước khi chết dư của dựng nhà thờ, phần mộ uy nghi tráng lệ.        

- Những người ủng hộ ông Trương Vĩnh Ký đã tâng bốc, bôi bóng ông ta đến mức lố bịch. Thực ra Trương chỉ là một bộ mặt sáng láng trong đám collabo thời đó? (collabo đồng nghĩa với aide à l’ennemi, có nghĩa là tay sai cho kẻ thù). Nếu vẫn khẳng định Trương Vĩnh Ký không phản quốc thì phải đánh giá lại Trương Công Định như một tên bất lương, phá rối trị an!

- Ở đất Sài Gòn này không thiếu những trí thức con nhà giàu, tây học, vào làng Tây nhưng không hợp tác với Tây như bác vật Lưu Văn Lang, không ít người lại chống Tây quyết liệt tới mức sẵn sàng hy sinh mạng sống của mình như Luật sư Thái Văn Lung, Kỹ sư Nguyễn Ngọc Nhựt, Nhà ngoại giao Nguyễn Văn Kỉnh… Còn như ông Trương Vĩnh Ký không vào làng Tây là mưu sâu kế độc của ông ta đã bộc lộ ra với quan thầy:“Lúc đã gia nhập quốc tịch Pháp, tôi sẽ mất hết uy tín, mất thế lực, chẳng còn được vua, triều đình và dân chúng An Nam tín nhiệm nữa”!

Luật sư Thái Văn Lungkỹ sư nguyễn ngọc nhựt

Từ trái: Luật sư Thái Văn Lung, Kỹ sư Nguyễn Ngọc Nhựt, Nguyễn Văn Kỉnh

- Cái việc người Pháp đặt tên trường Petrus Ky không phải là để vinh danh công trình sáng tác đa dạng của ông ta mà là để đề cao một thuộc hạ tận tâm với nhà nước thực dân. Trái lại trong cuộc kháng chiến trường kỳ chống ách đô hộ phương tây, nhiều thế hệ thầy trò trường Petrus Ky đã không ngại gian khổ hy sinh, đồng hành cùng dân tộc, trái hẳn với những việc làm của Trương học giả. Bởi họ vẫn tiếp bước truyền thống quật cường của dân tộc Việt Nam dù bị đặt trong hoàn cảnh éo le!

Nhân thân và tư liệu về Trương Vĩnh Ký (1837 – 1898) còn lưu nhiều trong thư khố là bằng chứng hiển nhiên để