Giai Thoại Bài ca Hồ Chí Minh | The Ballad of Ho Chi Minh

SH sưu tầm

http://sachhiem.net/VANHOC/WIKI_VN_HCM.php

 08-Nov-2017

Giới thiệu của SH:

Báo điện tử "Báo Mới" ngày 02/05/2016 có viết bài "Ewan MacColl - Người sáng tác Bài ca Hồ Chí Minh" với mấy dòng đầu như sau:

[Chiến thắng Điện Biên Phủ lừng lẫy năm 1954 của nhân dân Việt Nam và nhân cách cao đẹp của Chủ tịch Hồ Chí Minh là nguồn cảm hứng để nhạc sĩ người Anh Ewan MacColl viết The ballad of Ho Chi Minh - Bài ca Hồ Chí Minh.

Ewan MacColl và người bạn đời Peggy Seeger trong bức hình chụp chung năm 1965. Ảnh: The Guardian

Đêm 7/5/1954, tại buổi mít-tinh chào mừng chiến thắng Điện Biên Phủ được tổ chức tại Câu lạc bộ Lao động London ở Thủ đô nước Anh, nhạc sĩ Ewan MacColl khi đó 39 tuổi, ôm đàn, bước lên sân khấu. Ông ngợi ca chiến thắng Điện Biên Phủ của Việt Nam và nói, sự thất bại của thực dân Pháp trên chiến trường Điện Biên Phủ là “ngày hội” của những người lao động bị áp bức khắp thế giới....]

Mới đây, ngay trong tháng 11, 2017, "Dàn hợp xướng quốc tế Hà Nội" (ca sỹ của nhiều nước) trình bày Bài ca Hồ Chí Minh này giữa dòng cảm xúc của rất đông khán thính giả. Xin mời nghe.

http://youtu.be/10iD-Cn6tXY

 

Bài ca này cũng đã có nhiều bản Karaoke.

Với nhiều tiếng ngoại quốc: https://www.youtube.com/watch?v=62MqkS7yIeo và nhiều bài do ca sĩ Việt hát, thí dụ:

Ca sĩ Hồ Quỳnh Hương hát : https://nhac.vn/bai-ca-ho-chi-minh-ho-quynh-huong-soLaOAe

Ca sĩ Quang Hào, bản Karaoke: https://www.youtube.com/watch?v=rA2T58zthEs

Bài viết dưới đây được đăng trên vi.wikipedia.org nói thêm những giai thoại về bài ca "Hồ Chí Minh".

The Ballad of Ho Chi Minh là tên một bài hát do nhạc sĩEwan MacColl sáng tác về Hồ Chí Minh. Bài hát có tên tiếng Việt là Bài ca Hồ Chí Minh. Bài hát được sáng tác vào khoảng năm 1954 và đã được nhiều người thể hiện.

Vào đêm nghe tin Pháp đã để mất quyền kiểm soát Điện Biên Phủ (7/5/1954), Ewan MacColl đã nói với những người bạn của mình: ...Tại sao chiến thắng đặc biệt có ý nghĩa này lại xảy ra ở Việt Nam mà không phải ở một mảnh đất thuộc địa nào khác? Gần đây, tôi đã được đọc một cuốn sách quý, gồm nhiều bài viết của một số giáo sư sử học phương Đông và Pháp, Italia... Ca ngợi một nhân vật vĩ đại của thế kỷ XX. Đó là Cụ Hồ Chí Minh, nhà lãnh tụ vừa dẫn dắt nhân dân Việt Nam làm nên chiến thắng kiệt xuất Điện Biên Phủ...

Những cảm hứng nghệ thuật viết một tác phẩm về Hồ Chí Minh đã đến với ông sau khi đọc xong quyển sách trên. Và ông đã lý giải về nhịp điệu bài hát chính là làn điệu dân ca cổ Saxon, ông đã dùng để nói lên đây là tình cảm của người dân nước Anh dành cho vị chủ tịch này.

Bài hát sau này đã nhanh chóng được lưu truyền khắp nước Việt Nam, ở Pháp và các tầng lớp phản chiến khác. Bài ca càng ngày càng được dịch ra nhiều thứ tiếng và lan truyền khắp thế giới.

Trong đêm khai mạc Đại hội liên hoan quốc tế ca hát phản kháng chiến tranh tại La Habana, Cuba năm 1967, Ewan MacColl đã biểu diễn bài hát này cùng nữ nghệ sĩ Peggy Seeger, người bạn đời của ông và đã nhận được hàng tràng vỗ tay đề nghị biểu diễn lại.

Khi Đại hội liên hoan quốc tế ca hát phản kháng (1967) kết thúc vợ chồng Ewan Maccoll đã trao tặng bản nhạc Bài ca Hồ Chí Minh và ngoài bìa có ghi mấy câu thơ:


Trên đời có những vật không thể thay đổi 
Có những con chim không khuất phục bao giờ 
Có những tên người sống mãi với thời gian 
Hồ Chí Minh.


Nghệ sĩ Quang Hưng

Ca sĩ Quang Hưng là người đầu tiên dịch và mang Bài ca Hồ Chí Minh với điệp khúc "Hồ... Hố... Hồ Chí Minh" nổi tiếng về biểu diễn tại Việt Nam sau khi được chính Ewan MacColl dạy hát tiếng Anh. Quang Hưng nói:

Tôi xúc động đến trào nước mắt khi nghe bài hát ca ngợi Bác Hồ của một nhạc sĩ nước ngoài sống cách xa ta nửa vòng trái đất. Hàng ngàn thính giả đã lặng đi khi nghe MacColl hát đến đoạn..."Hồ Chí Minh - mùa xuân, chứa chan muôn niềm tin, người từ chân lý sinh ra, vì thế giới hòa bình, người hiến dâng đời mình. Hồ, Hồ, Hồ Chí Minh". Hồ Chí Minh là một cái tên Việt Nam khắc sâu trong lòng bạn bè thế giới. Những người yêu hòa bình trên khắp các vùng đất tôi đi qua đều dành cho Việt Nam một tình cảm nồng hậu, một trái tim cảm thông và sự sẻ chia tận cùng. Ngay lúc ấy, tôi nghĩ về Tổ quốc, về Bác Hồ kính yêu, về đồng bào mình đang ngày đêm chiến đấu giành lấy độc lập, tự do. MacColl hát Tiến về Sài Gòn, tôi hát bài hát ca ngợi Bác Hồ do anh sáng tác, chúng tôi như hòa làm một.

Cũng như bài ca The Ballad of Stalin viết về Stalin, mà MacColl cũng sáng tác trong thời gian này, cả hai bài hát không thành công lắm trong sự nghiệp sáng tác của ông, nhưng có thời được biết nhiều riêng trong các quốc gia, quê hương của 2 lãnh tụ.

Lời gốc tiếng Anh :


Far away across the ocean, 
Far beyond the seas eastern rim, 
Lives a man who is father of the Indo-Chinese people, 
And his name it is Ho Chi Minh. 
Ho, Ho, Ho Chi Minh...! 
Ho, Ho, Ho Chi Minh...! 
From VietBac to the SaiGon Delta 
From the mountains and plains below 
Young and old workers, peasants and the toiling tenant farmers 
Fight for freedom with Uncle Ho. 
Ho, Ho, Ho Chi Minh...! 
Ho, Ho, Ho Chi Minh...! 
Ho Chi Minh was a deep sea sailor 
He served his time out on the seven seas 
Work and hardship were part of his early education 
Exploitation his ABC. 
Ho, Ho, Ho Chi Minh...! 
Ho, Ho, Ho Chi Minh...! 
Ho Chi Minh came home from sailing 
And he looked out on his native land 
Saw the want and the hunger of the Indo-Chinese people 
Foreign soldiers on every hand. 
Ho, Ho, Ho Chi Minh...! 
Ho, Ho, Ho Chi Minh...! 
Ho Chi Minh went to the mountains 
And he trained a determined band 
Heroes all, sworn to liberate the Indo-Chinese people 
Drive invaders from the land. 
Ho, Ho, Ho Chi Minh...! 
Ho, Ho, Ho Chi Minh...! 
Fourteen men became a hundred 
A hundred thousand and Ho Chi Minh 
Forged and tempered the army of the Indo-Chinese people 
Freedoms Army of Viet Minh. 
Ho, Ho, Ho Chi Minh...! 
Ho, Ho, Ho Chi Minh...! 
Every soldier is a farmer 
Comes the evening and he grabs his hoe 
Comes the morning he swings his rifle on his shoulder 
This the army of Uncle Ho. 
Ho, Ho, Ho Chi Minh...! 
Ho, Ho, Ho Chi Minh...! 
From the mountains and the jungles 
From the ricelands and the Plain of Reeds 
March the men and the women of the Indo-Chinese Army 
Planting freedom with victory seeds. 
Ho, Ho, Ho Chi Minh...! 
Ho, Ho, Ho Chi Minh...! 
From VietBac to the SaiGon Delta 
Marched the armies of Viet Minh 
And the wind stirs the banners of the Indo-Chinese people 
Peace and freedom and Ho Chi Minh. 
Ho, Ho, Ho Chi Minh...! 
Ho, Ho, Ho Chi Minh...!

Dịch sát nghĩa lời tiếng Anh:
Xa vượt ra ngoài biển đông,
Xa bên ngoài những eo biển..
Có một người là cha của người Đông Dương
Và tên của người đó là Hồ Chí Minh.
Hồ, Hồ, Hồ Chí Minh...!
Hồ, Hồ, Hồ Chí Minh...!
Từ Việt Bắc tới đồng bằng Sài Gòn
Từ miền núi xuống những cánh đồng
Những người công nhân trẻ và già, tá điền
và những nông dân mệt nhọc
Họ đấu tranh cho tự do cùng với Bác Hồ
Hồ, Hồ, Hồ Chí Minh...!
Hồ, Hồ, Hồ Chí Minh...!
Hồ Chí Minh đã là một lính thủy thủ ngoài biển xa
Ông dành hết thời gian của mình đi khắp mọi nơi
Làm việc và gian khổ là một phần quá trình học tập
mở mang kiến thức
Hồ, Hồ, Hồ Chí Minh...!
Hồ, Hồ, Hồ Chí Minh...!
Hồ Chí Minh đã trở về từ nước ngoài
Và ông nhìn ra trên quê hương
Nhìn thấy sự đói khổ của người Đông Dương
Dưới bàn tay của bọn lính nước ngoài
Hồ, Hồ, Hồ Chí Minh...!
Hồ, Hồ, Hồ Chí Minh...!
Giờ Hồ Chí Minh đến với vùng núi
Và ông đã huấn luyện một đạo quân
Những anh hùng thề sẽ giải phóng dân tộc Đông Dương
Quét bọn xâm lược ra khỏi đất nước.
Hồ, Hồ, Hồ Chí Minh...!
Hồ, Hồ, Hồ Chí Minh...!
Từ mười bốn người cho đến một trăm
Trăm nghìn người và Hồ Chí Minh
Rèn luyện và nhẫn nại, quân đội nhân dân Đông Dương
Quân đội tự do của Việt Minh
Hồ, Hồ, Hồ Chí Minh...!
Hồ, Hồ, Hồ Chí Minh...!
Mỗi người lính là một nông dân
Ban đêm cầm cuốc,
Ban ngày vác súng trên vai
Đó là bộ đội Cụ Hồ
Hồ, Hồ, Hồ Chí Minh...!
Hồ, Hồ, Hồ Chí Minh...!
Từ những ngọn núi và những cánh rừng
Từ những đồng lúa và những bãi sậy
Những người đàn ông và phụ nữ quân đội Đông Dương
Đã gieo xuống tự do với hạt mầm chiến thắng.
Hồ, Hồ, Hồ Chí Minh...!
Hồ, Hồ, Hồ Chí Minh...!
Từ Việt Bắc đến đồng bằng Sài Gòn
Những đoàn quân Việt Minh thẳng tiến
Và gió thổi những lá cờ của người Đông Dương
Hòa bình và tự do và Hồ Chí Minh...
Hồ, Hồ, Hồ Chí Minh...!
Hồ, Hồ, Hồ Chí Minh...!

Lời tiếng Việt:


Miền biển Đông, xa tắp nơi chân trời 
Ở nơi xa đó, người dân đói nghèo 
Từ đau thương người đi khắp năm châu 
Lòng tin mặt trời chân lý sáng soi 
Rọi chiếu sáng dân mình 
Hồ, Hồ, Hồ Chí Minh! 
Vượt trùng sóng người đi khắp phương trời 
Luyện tôi ý chí lòng nuôi căm hờn 
Hồ Chí Minh, Người đi khắp năm châu 
Lòng tin mặt trời chân lý sáng soi 
Rọi chiếu sáng dân mình 
Hồ, Hồ, Hồ Chí Minh!...

Liên kết ngoài:

Nguồn: vi.wikipedia.org

Phụ trang:

Bản Karaoke trình bày nhiều ngôn ngữ:

 

Bản Quang Hào hát, Karaoke chữ Việt: